Koronavirüs İçerikli Yayınlarda Medya Kuruluşlarının Dikkat Etmesi Gereken İlkeler

Uluslararası bir salgın hâlini alan Covid-19 (koronavirüs) tehdidi bağlamında; sağlık iletişiminin, hastalığın yayılımının önlenmesi açısından önemli bir role sahip olduğunu tecrübe ettiğimiz bu kritik süreçte, Ankara Üniversitesi İletişim Araştırmaları ve Uygulama Merkezi’nin koronavirüs salgını kapsamında medyanın sorumluluklarına ilişkin yapmış olduğu çalışmalar ışığında siz kıymetli yayıncılarımıza birtakım öneriler sunulmaktadır.

Bu çerçevede; vatandaşlarımızın sağlığı için aşağıda belirtilen hususların hassasiyetle değerlendirilmesi önem arz etmektedir:

  • Sağlık Bakanımız Sayın Fahrettin Koca başkanlığında çalışmalarını yürütmekte olan “Bilim Kurulu”nun açıklamalarının öncelikli haber kaynağı olarak değerlendirilmesi, bilimsel gerçekliği ispat edilmiş olguların paylaşımına özen gösterilmesi, reklam içeriklerinin de aynı hassasiyetle belirlenmesi,
  • Sorumlu yayıncılık anlayışı benimsenerek kamuoyunu bilinçlendirmeye odaklanılması, sosyal izolasyonun ve hijyen koşullarına ilişkin önlemlerin öneminin hatırlatılması, salgının ciddiyetine vurgu yapılırken toplumda korku ve infiale sebep olması muhtemel ifade ve görüntülerden kaçınılması,
  • İnsan hayatını doğrudan etkileyebilecek olan sağlık haberlerine ilişkin yayın içerikleri oluşturulurken görüşlerine başvurulacak doktor ya da referans kişilerin bilimsel yetkinliğinin öncelikli koşul olarak değerlendirilmesi, konunun uzmanı olmayan tarafların yer aldığı tartışmaların yayınlanmasından hassasiyetle kaçınılması,
  • Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından küresel bazda yürütülen araştırmaların koordine edildiği, tüm dünya genelinde hükümetler ve yardım kuruluşlarınca salgına karşı yürütülen araştırmalara ayrılan fonların artırıldığı bilinmektedir. Bilimsel ilerlemeler ışığında; vatandaşlarımızın doğru ve nesnel bilgiye erişimini temin etmek için, hastalığın önlenmesi ve tedavisine yönelik ulusal ve uluslararası araştırmaların ve klinik deneylerin olumlu sonuçlarına ilişkin bilgi paylaşımının güncel olarak yapılması,
  • Tarafımızca yapılan kamuoyu araştırmaları göstermektedir ki; salgın hastalık kapsamında yüksek risk grubu olarak değerlendirilen 65 yaş ve üstü vatandaşlarımız günde yaklaşık 4 saat 7 dakika televizyon izleme ortalamasına sahiptir. Bu bağlamda; bilhassa bu yaş grubunda yer alan büyüklerimizin sağlığının korunmasına yönelik önlemler ve uyarılara yayınlarda yer verilmesi, 65 yaş ve üstü ile kronik rahatsızlığı olanlara yönelik alınan önlemlerin onların korunmasını amaçladığının vurgulanması, bu bağlamda yapılan haberlerde pozitif, bütünleştirici bir üslup tercih edilmesine özen gösterilmesi,
  • Stüdyolarda alınan fiziksel önlemlerin yanı sıra, teknolojik altyapı ile desteklenerek programlara dijital ortamda konuk katılımının sağlanması veya sosyal mesafenin mutlaka korunması, bu vesileyle medyanın tutumu kamuoyuna yansıtılması,
  • Moderatör ve sunucuların virus hakkında kullanılması ve kullanılmaması gereken ifadelerle ilgili bilgilendirilmesi,
  • Yayın içeriklerinin evde kalmayı ve sosyal izolasyonu teşvik ve telkin edici şekilde oluşturulmasına azami özen gösterilmesi,
  • Medya yöneticilerinin izleyiciler arasında okul çağı çocuklarının da bulunduğunu ve yayın içeriklerine bu gerçeğe göre özen göstermesi.

Yukarıdaki hususlara ek olarak; sosyal medya kullanımının da yaygınlaşması ile “sağlık iletişimi” kapsamında aktif olarak içerik üreten ve paylaşan kullanıcı sayısında da ciddi artış olduğu görülmektedir. Bu anlamda, sorumlu habercilik bilinciyle yapılan yayınların bir uzantısı olarak, yayıncılarımızın kurumsal sosyal medya hesaplarının aktif kullanımının internet ortamında oluşması muhtemel bilgi kirliliğinin önlenmesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Hali hazırda kamu yararı ilkesini gözeterek yayıncılık yapmakta olan tüm kuruluşlarımıza teşekkür eder, sağlıklı günler dileriz.

 

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanlığı

Yayın Tarihi : 26 Mart 2020