Toplantı No : 2019/04
Toplantı Tarihi : 16.01.2019
Karar No : 8

Karar Konusu : 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca Yayın Lisans İptali (KANAL S– KANAL 55 KÜLTÜR SANAT REKLAM VE YAYINCILIK TİCARET A.Ş.)

İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 14.01.2019 tarih ve 41 sayılı yazısına konu KANAL S logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 07.01.2019 tarihinde saat 08:04’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 07.01.2019 tarihinde saat 08:04’de yayınladığı “Limon Maydanoz Sarımsak” seti isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında; "Tansiyon, şeker, kolesterol hastaları ekran başına hastalıklara savaş açtık."- ...Maydanoz sarımsak limonun bir araya gelmesi yani bir ömre bedel.... Bu kürü uygulayın daha 4. gün çivi gibi zinde kalkacaksınız....İnanın bu benim bir numaralı kürlerimden bir tanesi. - ...Damar açıcı özelliği var tansiyonu dengeleyici özelliği var.- Bütün hücrelerimizin güçlenmesi için hastalıklarımızla savaşabilmemiz için.- "%100 doğal %100 etkili damar tıkanıklığına tansiyona şekere romatizmaya son" - "Kalp hastaları, damar hastaları, şeker hastaları, kolesterol hastaları, yüksek tansiyon hastaları, dikkatle izleyin"- Karaciğer yağlanması, yüksek tansiyon, kalp krizi, damar sertliği, damarların içten yağlanmasına karşı bir mucize vücuttan toksin attırır karaciğeri arındırır böbrekler üzerinde çok olumlu etkisi var muhteşem bir tür yani toplumun genel sağlığı için bulunmaz bir şey.- Bedenizdeki parazitler, mide ağrılarınız bağırsak problemleri, diş gıcırtılarınız saç dökülmeleriniz bunların hepsinin azaldığını göreceksiniz kalp damar rahatsızlığı damar açıcı özelliği var tansiyonu dengeleyici özelliği var baş ağrısı bakın bütün bakteri öldürücü özelliği var. Peki bu bu kür kalp damar sağlığı böyle Anadolu'da bu böyle kağıt kağıt dolaşır insanların elinde internette "Ben diyor Şifa buldum Siz de bunu yapın 50 kişiye gönderin" diye ben çok eskimez kitaplarda Bununla ilgili kayıt gördüm farklı şeyleri var bir kalp damar tıkanıklığı olanlar artı kan yağları kolesterol problemi olanlar bakın bu çok önemli bir kür iki aynı kürü tabii antibiyotik olarak yine eskimez kitaplarda kayıt var hani antibiyotik hamileler ve saireler şunlar bunlar bazen çocuklarımız işte kullanamıyor onlar için de bir tabii antibiyotik kürü olarak da bu ara bunu söylemek istiyorum - "Yüksek tansiyon, şeker, kolesterol, damar tıkanıklığı, kalp çarpıntısı, nefes darlığı, cinsel isteksizlik, kadın hastalıkları, cilt hastalıkları, sivilce ve akne problemleri, vücudumuzdaki çeşitli ağrılar, kısırlık, böbrek taşı, prostat, hazımsızlık, şişkinlik, gastrit, ülser ve daha birçok hastalığa %100 doğal bir çözümdür" şeklinde ifadelerle, ürünün yüksek tansiyon, şeker, kolesterol, damar tıkanıklığı, kalp çarpıntısı, nefes darlığı, cinsel isteksizlik, kadın hastalıkları, cilt hastalıkları, sivilce ve akne problemleri, vücudumuzdaki çeşitli ağrılar, kısırlık, böbrek taşı, prostat, hazımsızlık, şişkinlik, gastrit, ülser vb. rahatsızlıklara iyi geldiği vurgulanarak sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu, sağlık beyanıyla satışı ve pazarlamasına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.

Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Diğer yandan, 26 Ağustos 2011 tarih ve 28037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında "Beşerî tıbbi ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz." hükmü,

Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlere ilişkin, 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 3.fıkrasında ise "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz..." hükmü yer almaktadır.

Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; “insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin sağlık beyanı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritim bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışının yapıldığı, bunun yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı” belirtilmektedir.

Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, söz konusu ürünün yüksek tansiyon, şeker, kolesterol, damar tıkanıklığı, kalp çarpıntısı, nefes darlığı, cinsel isteksizlik, kadın hastalıkları, cilt hastalıkları, sivilce ve akne problemleri, vücudumuzdaki çeşitli ağrılar, kısırlık, böbrek taşı, prostat, hazımsızlık, şişkinlik, gastrit, ülser vb. rahatsızlıklara iyi geldiği vurgulanarak, sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtımının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihlale konu yayında, “Limon Maydanoz Sarımsak” seti isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Kuruluş hakkında 28.07.2018 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurul’un 08.08.2018 tarih ve 2018/32 sayılı toplantısında alınan 17 No’lu karar ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle aynı Kanun’un 32’nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası ile 5 kez program yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararın kuruluşça 22.08.2018 tarihinde tebellüğ edildiği, bu defa, 06.09.2018, 01.10.2018 tarihli yayınları nedeniyle Üst Kurul’un 11.09.2018, 10.10.2018 tarih ve 2018/36, 2018/41 sayılı toplantısında alınan 7 ve 125 No’lu kararları ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle aynı Kanun’un 32’inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 10 gün süreyle yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararların kuruluşça 18.09.2018, 27.10.2018 tarihinde tebellüğ edildiği Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 07.01.2019 tarihinde saat 08:04’de yayınladığı "Limon Maydanoz Sarımsak" seti isimli ürünün ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan kuruluşun YAYIN LİSANSININ İPTALİNE karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla;

KANAL 55 KÜLTÜR SANAT REKLAM VE YAYINCILIK TİCARET A.Ş. unvanlı “KANAL S” logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, 07.01.2019 tarihinde saat 08:04’de yayınladığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle, 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca YAYIN LİSANSININ İPTALİNE,

Yayın Lisansının iptaline rağmen yayınına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun’un “Adli Yaptırımlar” başlıklı 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Üst Kuruldan yayın lisansı almadan veya yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına ya da yayın lisansı iptal edilmesine rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır." hükmü uyarınca işlem yapılacağı hususunun, kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,

İlgili kuruluşun yayın lisansının iptal edildiği hususunun Kanun’un 29’uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işlem yapılmak üzere TÜRKSAT A.Ş.’ye bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.