İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 21.12.2017 tarih ve 1159 sayılı yazısına konu NR1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 15.10.2017 tarihinde saat 18:01’de yayınlanan müzik klibi yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
NR1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 15.10.2017 tarihinde saat 18:01’de Charles D. Lewis adlı şarkıcının 1990 yapımı “Soca Dance” isimli şarkısına ait 3 dakika süren ve ayrıntıları uzman raporunda yer alan müzik klibinde; "erotik" olarak nitelendirilebilecek, cinselliği çağrıştırıcı olduğu düşünülen bazı dans figürlerine yer verildiği, zaman zaman yakın çekim tekniğinin de uygulandığı görülmüştür. Medya hizmet sağlayıcının bu yabancı klibi ekranlarına getirirken gerekli özeni göstermesi, içerik olarak yayıncılık mevzuatımıza aykırı olabilecek yayınlarla alakalı gerekli ön denetimi kendisinin yapması yayıncının sorumlulukları arasındadır. Her ülkenin kendine has değerleri, değer yargıları ve kültürel yapıları vardır. Yabancı içeriklerin doğrudan ekranlara getirilmesi bu içeriklerin ülkemiz mevzuatına ve değerlerine aykırı bulunma olasılığını beraberinde getirmektedir. Yayın kuruluşunun söz konusu video klipleri yayınlarken herkes tarafından korunması gereken çocuk ve gençlerimizi düşünmesi ve onların gelişimine zarar verebilme ihtimali bulunan unsurları ekranlara taşımaması gerekmektedir. Müzik kliplerinin oluşum aşamasında toplumların değer yargılarının yanı sıra evrensel olarak korunan çocukların bu yayınlardan nasıl etkileneceği mutlaka hesap edilmelidir. Müzik kliplerinin özellikle gençlere yönelik etkisi ve gençlerin bu kliplere eğilimi düşünüldüğünde, gösterilmesi gereken hassasiyet ve özen bir görev ve sorumluluktur.
Bilindiği üzere, cinsel içerikli yayınlardan etkilenme düzeyi, yaş, cinsiyet, bireysel faktörlere göre değişiklik gösterebilir. Ancak yapılan araştırmada, 7-12 yaş arası çocukların içinde bulundukları gelişim dönemi göz önünde bulundurulduğunda; klipler aracılığı ile sürekli, birbirinden bağımsız, cinselliği çağrıştırıcı öğeler içeren görüntüleri izlemelerinin onların, hazır olmadıkları cinsel uyaranlarla karşı karşıya kalmalarına ve bilişsel çatışma yaşamalarına neden olduğu ve çocukların gelişim dönemlerine uygun olmayan bu tür görüntülere maruz bırakılarak istismar edildikleri belirtilmiş, bunun da çocuk ve gençlerde bilinçaltı düzeyde cinsellik yaşının aşağı çekilmesi, pornografik gösterimlere duyarsızlaşma ve bunları meşrulaştırma, bu tür eylemleri taklit etme gibi bir takım olumsuz etkilere neden olabileceği ifade edilmiştir Dolayısıyla toplumsal yaşam alanı içinde sergilenemeyecek görüntülerin korunması gereken izleyici kitlesinin ekran başında olabileceği (18:01) zaman ve saatlerde ekrana getirilmesinin, çocuk ve genç izleyicilerin duygusal, ahlaki ve sosyal gelişimlerini olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılsa dahi yayınlanamaz." ilkesinin ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. …” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %1 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Eylül 2017 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 83.472,98 Tüek Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2017 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 14.908 (ondörtbindokuzyüzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “ (…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Üyesi İsmet DEMİRDÖĞEN ve İlhan TAŞCI’nın karşı oyları ve oy çokluğuyla karar verildi.
Toplantıya Ait Şerhler
Üst Kurulun 03.01.2018 gün 01 sayılı toplantıda aldığı 53 no.lu karara karşı oy yazısı.
İsmet Özdal DEMİRDÖĞEN Şerhidir.
Üst Kurul’un 03.01.2018 tarih ve 01 sayılı toplantısında alınan 53 no.lu karara karşı oy yazısı.
İlhan TAŞCI Şerhidir.


