İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 12.04.2018 tarih ve 206 sayılı yazısına konu FOX logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 22.03.2018 tarihinde saat 12:43:40’da yayınladığı “Sizi Böyle Alalım” adlı program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, FOX logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 22.03.2018 tarihinde saat 12:43:40’da yayınlanan sunuculuğunu Pınar Altuğ ATACAN’ın yaptığı, "22 Mart Dünya Su Günü" dolayısıyla su tadımcısı Ebru EKE’nin konuk olduğu “Sizi Böyle Alalım” adlı programda; musluk suyuyla ve filtrelenmiş musluk suyuyla demlenen çayın kıyaslamasının yapıldığı, filtrelenmiş suyun en iyisi olduğunu vurgulamak için “Brita” markalı akıllı sürahiye aşırı vurgu yapıldığı, ürünü tanıtıcı atıflara ve ürünün kullanımını tavsiye eden diyaloglara yer verildiği, söz konusu ürünün gerek bant gerekse kuşak reklamlarında kullanılan “filtreleme” ifadesine program esnasında sıkça yer verildiği, dolayısıyla programda yer verilen ürün yerleştirme uygulamasının doğallıktan uzak, izleyiciyi belli bir ürüne yönlendirici nitelikte olduğu anlaşılmıştır.
Bilindiği üzere, Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 14’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında; "Genel olarak, ürün yerleştirme, programın bütünlüğünü bozmamalıdır. Ürün yerleştirmede; program içine yerleştirilen ürünlere aşırı vurgu yapılmasına izin verilmez. Program içerisine yerleştirilen ürün ve hizmetlerin tekrarlar halinde sunulması veya gösterilmesi; ürün veya hizmetin özelliklerinin övülmesi ya da benzeri diğer ürün ya da hizmetlere göre belli bir ürüne yönelik tercih bildirilmesi, ürünlere veya hizmetlere özel tanıtıcı atıflar yaparak ürün veya hizmetlerin kiralanmasının veya satın alınmasının doğrudan teşvik edilmesi, ürüne ilişkin detaylı bilgi verilmesi ve farklı çekim teknikleriyle ürünün ön plana çıkarılması yasaktır." düzenlemesi ve aynı maddenin 4’üncü fıkrasında; "Ürün yerleştirme ile program içerisine yerleştirilen ürün, programın bir parçasıymış gibi doğal mecrasında kullanılmalıdır." hükmü yer almaktadır.
İhlale konu programda; ürün yerleştirme uygulamasının yapıldığı sahnelerde programın doğal akışının bozulduğu, sahnenin doğal bir parçası olarak sunulmadığı, reklam izleniminin baskın olduğu, ve ürüne aşırı vurgu yapıldığı kanaatine varılmıştır.
Bu nedenle mezkur yayında 6112 sayılı Kanun'un 13’üncü maddesinin üçüncü fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 13’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "Ürün yerleştirmenin, medya hizmet sağlayıcının editoryal bağımsızlığını ve sorumluluğunu etkilemesine izin verilmez. Ürün yerleştirmede, ürün veya hizmetlerin kiralanması veya satın alınması doğrudan teşvik edilemez ve ürüne aşırı vurgu yapılamaz. …" hükmünün ihlali nedeniyle,
a) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. (…)” hükmü uyarınca,
İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Şubat 2018 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 29.471.303,08 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde bir oranı (%1) 294.713,00 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “(…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Başkan Vekili Esat ÇIPLAK ile Üst Kurul Üyesi Arif FIRTINA ve İlhan TAŞCI’nın karşı oyları ve oy çokluğu ile karar verildi.
Toplantıya Ait Şerhler
Üst Kurulun 15.05.2018 gün 20 sayılı toplantıda aldığı 18 no.lu karara karşı oy yazısı.
Arif FIRTINA Şerhidir.
Üst Kurulun 15.05.2018 gün 20 sayılı toplantıda aldığı 18 no.lu karara karşı oy yazısı.
Esat ÇIPLAK Şerhidir.
Üst Kurul’un 15.05.2018 tarih ve 20 sayılı toplantısında alınan 18 no.lu karara karşı oy yazısı.
İlhan TAŞCI Şerhidir.


