İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 16.05.2018 tarih ve 253 sayılı yazısına konu STAR TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 24.04.2018 tarihinde saat 20:00’da yayınlanan “Ufak Tefek Cinayetler” adlı dizi film yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; STAR TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 24.04.2018 tarihinde saat 20:00’da yayınlanan “Ufak Tefek Cinayetler” adlı dizi filmde, geçen diyaloglarda; “-Vay Mehmet abim.- Taylan keyfim acayip yerinde oğlum gel hadi bi çay ısmarlayayım sana.- Abi... şey yapalım, hiç öyle bir şey yapmayalım. Sen bana gelsene- Ne yapacağız evde ya baksana hava mis gibi hadi çıkalım işte ya.- Bak ben sana bir şey söyleyeyim mi? Nefis bir televizyon aldım böyle 4K, 6K filan inanılmaz bir HD'si var. Böyle cillop gibi bir televizyon yani. Bir gelsen aslında sen bir göstermek isterim.- İyi madem.- Tamam hadi bekliyorum.- Buyurun efendim buyurun.- Oğlum sen de iyice ev kuşu oldun ha gündüz gündüz.- Ne oldu abi fazla mı diri geldi? Hazmetmesi zor mu oldu?- Aynen öyle valla dediğin kadar varmış yani senin televizyon.- Abi bir şey biliyoruz da konuşuyoruz. Ben televizyon aldım mı en iyisini alırım. Bu son modellerde tabi biraz sert.- Evet evet aynen öyle. ee oturalım biz o zaman evde. Hava da güzelse güzel ne yapalım başımıza güneş mi geçsin.- Aynen öyle abi oturalım biz. Oturalım sonra çıkarız bakarız yani gel abi. ee hadi abi hoş geldin.- Nasıl ya?- Güzel. Televizyon güzel değil mi abi?- Ne diyorsun sen nefis nefis cam gibi.- Aynen. İşte oranlar filan iyi yalnız farkında mısın? 16 ya 9 white.- Şimdi ben anlıyorum sen evden neden çıkmak istemiyorsun. Ya insanın böyle güzel televizyonu olursa tabi bütün gün gözünü ayıramaz, otur bütün gün seyret.- Aynen öyle- Peki şey ne oldu eskisi? Eski televizyon yani. Sorun çıkmasın?- Benim tüplü versiyon mu? O biraz soluk kaldı ya şimdi sarı sarı ama problem yok yani onunla da iyiyiz anlaşıyoruz.- İyi güzel.- Ben bi tazeleyeyim. Sen hiç zahmet etme ben koyarım.” şeklinde ifadelere yer verilmek suretiyle evin yardımcısı olan kadının açıkça ve "televizyon" benzetmesi imasıyla bedeni üzerinden istismar edildiği görülmüştür.
Bilindiği üzere, çağımızın en etkili kitle iletişim aracı olan televizyon, kültürel üretim çıktılarını insanların evlerine ve yaşam alanlarına taşıyabilmektedir. Televizyonun farklı insanlara çok sayıda ve değişik iletiler gönderme gücünü bilen ve bu gücü arkasına alan medya mensupları, senaristler, reklam ajansları vb. sektörler en çok satan "kadın bedeni" ve cinsiyetçi yaklaşımlara vurgu yapmayı televizyon için ürettikleri her yapıtta ön plana çıkarmaktadır. Bu yaklaşım toplumun kadına bakış açısını geleneksel kalıplar içerisine hapsetmektedir. Oysa ki sağlıklı toplumsallaşma süreci gereği kadının rolü ve kadına bakış açısının değişmesi kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımıza çıkmaktadır. Kaldı ki kadına cinsel obje olarak bakılması kadın konulu tüm platformlarda hem onun kişilik haklarına saldırı hem de aşağılayıcı bir bakış açısı olarak değerlendirilmektedir.
Bu değerlendirmeler dikkate alındığında dizideki iki erkek karakterin evin çalışan kadınına yönelik olarak "Bak ben sana bir şey söyleyeyim mi?" "Nefis bir televizyon aldım böyle 4K, 6K filan inanılmaz bir HD'si var." "Böyle cillop gibi bir televizyon yani." ..."Ben televizyon aldım mı en iyisini alırım". "Televizyon güzel değil mi abi?" şeklindeki ifadelerle, "televizyon" benzetmesi imasıyla evin hizmetçisi olan kadın kastedilerek ondan alınıp satılabilen bir meta gibi bahsedildiği, dolayısıyla mezkur yayında toplumsal cinsiyet eşitliğine ters düşen nitelikte yayın yapıldığı ve bedeni üzerinden kadınların istismar edildiği kanaatine varılmıştır.
Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (s) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (s) bendinde yer alan; "Toplumsal cinsiyet eşitliğine ters düşen, kadınlara yönelik baskıları teşvik eden ve kadını istismar eden programlar içeremez" ilkesinin ihlali nedeniyle;
6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (f), (g), (ğ), (h), (n), (ö), (s), (ş) ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerine ve aynı maddenin dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar idarî para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz. ….” hükmü uyarınca, idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mart 2018 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 44.754.125,45 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde iki oranı (%2) 083,00 Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Başkan Vekili Esat ÇIPLAK ile Üst Kurul Üyesi İsmet DEMİRDÖĞEN ve İlhan TAŞCI’nın karşı oyları ve çokluğu ile karar verildi.
Toplantıya Ait Şerhler
İsmet Özdal DEMİRDÖĞEN Şerhidir.
Üst Kurulun 22.05.2018 gün 21 sayılı toplantıda aldığı 23 no.lu karara karşı oy yazısı.
Esat ÇIPLAK Şerhidir.
Üst Kurul’un 22.05.2018 tarih ve 21 sayılı toplantısında alınan 23 no.lu karara karşı oy yazısı.
İlhan TAŞCI Şerhidir.


