İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 20.11.2018 tarih ve 912 sayılı yazısına konu SHOPPING TV 1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 14.11.2018 tarihinde 11:10’da yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 14.11.2018 tarihinde 11:10’da yayınladığı "Mucize Viks" isimli ürünün ticari iletişim yayınında, sunucu tarafından; “Efendim bir haftadır ana haber bültenlerinde konu olan mucizevi Viks kremin ana üretim merkezine geldik bugün sizler için. Niçin geldik? Biliyoruz ki ekranları başında bizleri izleyenlerin içerisinde hemeroid tedavisi görenler ama bir türlü şifasını bulamayanlar. Romatizma tedavisi görüpte şifasını bulamayanlar. Boyun fıtığı, bel fıtığı, kasık fıtığı gibi fıtık ağrısı çekenler. Lütfen televizyonunuzun sesini biraz daha açın ve hocamızı can kulağıyla dinleyin....Hani belki diyorsunuz ki; "bunun ameliyatını olurum kurtulurum". Ameliyat olduktan sonra "ben iyi olmadım" diyen birçok insan biliyorum. - Ameliyatsız, ağrısız, sızısız...- Bel fıtığı, boyun fıtığı, kasık fıtığı, hemeroid, ayak mantarı, ayak kaşıntıları. Efendim yine egzema gibi hastalıklar. Bunun yanısıra sinüzit ve migren hastaları ameliyatsız, ağrısız, sızısız, bıçak altına yatmadan bu hastalıklardan kurtulacak dedik! Dedik oldu mu?- Bununla birlikte sevgili dostlar hemeroidden kurtardık insanları! Hemeroidi kurutuyor dedik! Böyle bir cümle kurduk çünkü biz. Ve bu anlamda hemeroidden insanları kurtardık... -Bizim burda yapmak istediğimiz, sizlere anlatmak istediğimiz şu. Madem ürününe bu kadar güveniyorsun. Şimdi ben bu ürüne güveniyorum. Bu ürüne o kadar çok güveniyorum ki ben şunu söyleyebilirim sizlere; bu ürünün 4 tanesi sizin fıtığınızı kökünden halledecek! Veya şunu söyleyebilirim sizlere; bu ürünün 4 tanesi sizin ayak kaşıntınızı bitirecek! Şunu söyleyebilirim sizlere; bu ürünün 4 tanesi hemeroidinizi kökünden kurutacak! Yani arkadaşlar kimseyi kandırmaya gerek yok... Yani bizim sizlere gönderdeğimiz 4 tane şişe sizin hastalığınızı bitiriyor... Ben sana diyorum ki; bak fıtığın varsa sana 4 tane göndericem, bu 4 taneyi kullan fıtık bitti!- Bitti! Allah'ın izniyle. - Adam diyor ki; "hemeroidim var". "Tamam" diyorum. 4 tane göndericem. Al hemeroid bitti! Bak arkadaşlar bir parmak sürüyorsunuz. Kullanımını da söyleyelim insanlara. Bir parmak sürüyorsunuz arkadaşlar... - Tekrar ediyor, etmiyor gibi öyle düşün. Ama biz diyoruz ki; deri altına nüfus eden Mucize Viks kremle biz o hastalığı kurutuyoruz! Bak kurutmak diyoruz biz buna... - Şunu söylicem. Ayak mantarlarına, Ayak kokularına, ayak kaşıntılarına %100 etkili bir formül bu.- %100 etkili. Bunun yanısıra migren hastaları, sinüzit hastaları bakın sizlere de yine aynı şekilde. İddia ediyoruz ya. Biz iddia ediyoruz iddia. Uzmanlığımızla iddia ediyoruz...", “Ameliyatsız-Bel Fıtığı Boyun ve Kasık Fıtığı Tedavisi-Romatizma Tedavisi-Migren-Egzema-Ayak Kaşıntıları ve Mantarları-Basur için uygulanır.", "0212 975 04 82. 4 adet Mucize Viks Extra, 59 TL+Kargo" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, ürünün bel, boyun ve kasık fıtıkları, baş ve eklem ağrıları, migren, sinüzit, romatizmal hastalıklar, hemeroid, ayak mantarları vb. çok sayıda rahatsızlığı tedavi ettiği vurgulanarak sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu, sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.

Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Diğer yandan, 26 Ağustos 2011 tarih ve 28037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında "Beşerî tıbbi ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz." hükmü,

Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlere ilişkin, 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 3.fıkrasında ise "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz..." hükmü yer almaktadır.

Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin sağlık beyânı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritm bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışı yapıldığı, yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı belirtilmektedir.

Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, “Mucize Viks” isimli ürünün bel, boyun ve kasık fıtıkları, baş ve eklem ağrıları, migren, sinüzit, romatizmal hastalıklar, hemeroid, ayak mantarları vb. çok sayıda rahatsızlığı tedavi ettiği vurgulanarak birçok rahatsızlığa çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım, satış ve pazarlamasının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihale konu yayında, “Mucize Viks” isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım, satışı ve pazarlamasının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına...yer verilemez.. " hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Kuruluş hakkında evvelce Üst Kurul’un 14.08.2018, 19.09.2018 tarih ve 2018/33, 2018/37 sayılı toplantılarında alınan 104 ve 22 No’lu kararlar ile, 03.08.2018, 13.09.2018 tarihli yayınlarında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle idari para cezası ile 5 kez program yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararın kuruluşça 12.09.2018 ve 09.10.2018 tarihlerinde tebellüğ edildiği Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 14.11.2018 tarihinde 11:10’da yayınladığı “Mucize Viks” isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayını ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, yayınının takdiren 10 gün süre ile durdurulmasına karar verilmiştir.

Bu itibarla;

KENT MEDYA YAYINCILIK A.Ş. unvanlı ve “SHOPPING TV 1” logolu kuruluşun; 14.11.2018 tarihinde 11:10’da yayınladığı, "Mucize Viks" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik ticari iletişim yayınına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,

a) Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 14.11.2018 tarihinde 11:10’da yayınlanan “Mucize Viks” isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına...yer verilemez...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesine,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.… Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca yayın lisansının iptaline karar verileceği,

c) Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği, hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.