İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 27.12.2018 tarih ve 1118 sayılı yazısına konu beIN Series HD Comedy logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 13.12.2018 tarihinde saat 19:30’de yayınlanan "Modern Family" isimli dizi filmi yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; beIN Series HD Comedy logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 13.12.2018 tarihinde saat 19:30’da yayınlanan "Modern Family" isimli dizi filmi yayınında geçen diyaloglarda; "Mutlu Noeller Alex.- O hala yaşıyor. Bu da anneme hamile olduğunu daha söylemediniz demek. - Doğru yapmak konusunda dikkatli davranıyoruz. - Dikkatli davranmak şimdi mi aklınıza geldi? Bu sırrı daha fazla saklayamayacağım. Halime baksanıza!- Saçı beyazlıyor.- Aman Tanrım, gerçekten. Ben sadece saç kesimine tepki vermiştim. - Görünüşe göre artık strese girdiğimde böyle oluyor. - Onlara bugün söyleyeceğiz, tamam mı? Bu şekilde annem sıyırırsa sakinleşmek için Bermuda'da 10 günü olacak. - Tamam o zaman hadi. Onu asla Noel gecesinden daha iyi bir moralle yakalayamazsınız...."- Lütfen annemle babama söyledik deyin.- Hayır ama onlara şarkıyla anlatacağız. Şu kısmını dinle. Yakında bizim kadar tatlı bir bebek / Haley'nin rahminden düşecek.- Bayıldım.- Yalan söylüyor. Sadece bu iş bitsin istiyor ki egzaması da geçsin.- Benim egzamam... Aman Tanrım." - 12 yaşının altındaki herkes dışarı çıksın.- Ne? Tatlım neler oluyor?- Dylan bacada sıkıştı. - Neden?- Noel Baba kıyafeti giydi. çocuklara hediye verecekti.- Onlara şimdi söyleme yanında olmak istiyorum. - Ne söyleyeceksin?- Hiç, bekleyebilir.- Hayır, bekleyemez lütfen. Organlarım artık çürüyor.- Tamam, iyi. Ben, bir duyurumuz var. Dylan ve benim bir bebeğimiz olacak. - Gülümsüyorlar mı?- Hamile misin?- Evet. Ve bunun için çok mutluyuz.- Neden olmayasınız ki? Vay canına- Anne?- Bu bir anda sindirmek için çok fazla ve... Bir bebek, inanılmaz.- Bunu zamanında benim karşıladığımdan çok daha iyi karşıladın.- Dışarıdan. İçeriden tıpkı senin gibiyim. ...- Her şey yolunda gidecek değil mi?- Kesinlikle evet. ","- Ben satın alınabilecek birine mi benziyorum?- Hayır ama dört elli yosunlu Bali masajından keyif alacak birine benziyorsun. - Aşağılık herif! (Türkçe'de "o… çocuğu" anlamına gelen 'You are son of the bitch" şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.
İhlale konu dizi filmde; Haley karakterinin evlilik dışı çocuk sahibi olmasının anlatıldığı, ailesinden tepki alsa da, karakterin içinde bulunduğu durumun desteklenerek olumlu karşılandığı, ayrıca, aile içerisinde eşcinsel bir evliliğin çocukların gözü önünde yaşandığı, evlilik dışı çocuk sahibi olma, eşcinsel evliliği ya da ebeveynlere yönelik "O.. çocuğu ya da aşağılık herif" şeklindeki ifadeler gerçek hayatta karşılaşıldığında mizahla karşılık verilebilecek konular arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla genel ahlaka aykırı nitelikte, aileye ait değerleri hafife alan bu tarz konuların mizah yoluyla işlenmesi her ne kadar olumsuz yönlerine değinilse de izleyicilerin duyarsızlaşmasına ve meselelerin normalleşmesine aracılık edilebilmektedir. Bu tarz söylem ve tutumlarının kamuoyunda ailenin korunması ve genel ahlak ilkesine dair algıyı olumsuz etkileyebilecek nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan; "Toplumun millî ve manevî değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz." ilkesinin ihlali nedeniyle;
6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (f), (g), (ğ), (h), (n), (ö), (s), (ş) ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerine ve aynı maddenin dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar idarî para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz. Ayrıca, idarî tedbir olarak, ihlale konu programın yayınının beş keze kadar durdurulmasına, isteğe bağlı yayın hizmetlerinde ihlale konu programın katalogdan çıkarılmasına karar verilir. İhlalin mahiyeti göz önünde bulundurularak, bu fıkra hükümlerine göre idarî para cezası ile birlikte idarî tedbire karar verilebileceği gibi, sadece idarî para cezasına veya tedbire de karar verilebilir.” hükmü uyarınca, idari para cezası ve program yayını durdurma idari tedbirinin uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %2 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Kasım 2018 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 297.906,81 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2018 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 17.065 (onyedibinaltmışbeş) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) İdarî tedbir olarak, ihlale konu PROGRAM YAYINININ TAKDİREN 2 (İKİ) KEZ DURDURULMASINA, bu idari tedbirin uygulanma zamanın kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,
c) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; “…Yükümlülük veya yasağa aykırılık dolayısıyla idarî tedbir olarak programın yayınının durdurulması kararının verilmesi halinde, yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren fiilin işlenmesinden dolayı sorumluluğu olan programın yapımcısı veya varsa sunucusu, yayının durdurulduğu süre zarfında, aynı veya farklı medya hizmet sağlayıcı kuruluşta hiçbir ad altında başka bir program yapamaz veya sunamaz.” hükmü uyarınca, işlem yapılması hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
d) İdari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan programın yerine, Üst Kurulca gönderilen programların, programın başında; “Bu program, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun 03.01.2019 tarih ve 2019/01 sayılı toplantısında alınan 12 No’lu kararı uyarınca, kuruluşumuzun 13.12.2018 tarihinde saat 19:30’da yayınladığı "Modern Family" isimli dizi filmi yayınında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan, yayın hizmetleri ‘Toplumun millî ve manevî değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz.’ ilkesinin ihlali nedeniyle idari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan program yerine yayınlanmaktadır.” metninin anlaşılır şekilde okunarak DVD/CD’de yer aldığı şekliyle ticari iletişim yayını içermeksizin yayınlanmasına, ayrıca anılan metnin program yayını süresince ekranın altında akar yazı ile verilmesine,
e) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “ (…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Üyesi İsmet DEMİRDÖĞEN ve İlhan TAŞCI’nın karşı oyları ve oyçokluğu ile,
karar verildi.
Toplantıya Ait Şerhler
Üst Kurulun 03.01.2019 gün 01 sayılı toplantıda aldığı 12 no.lu karara karşı oy yazısı.
İsmet Özdal DEMİRDÖĞEN Şerhidir.
Üst Kurulun 03.01.2019 gün 01 sayılı toplantıda aldığı 12 no.lu karara karşı oy yazısı.
İlhan TAŞCI Şerhidir.


