İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 27.12.2018 tarih ve 1120 sayılı yazısına konu MÜZİK TÜRK logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 18.12.2018 tarihinde saat 10:26’da yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 18.12.2018 tarihinde saat 10:26’da yayınladığı "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün ticari iletişim yayınında sunucu tarafından; "… birçok bitki ve sağlıklı yaşam uzmanı hocalarının önerdiği muhakkak kullanın dediği limon, maydanoz ve sarımsak özlü ULTRA PANAX. Sevgili izleyenlerimiz malum kış aylarındayız, soğuklarda ağrıları, sızıları olanlar siz sevgili izleyenlerimiz için hiçbir ticari amaç olmadan 12 kutu Panax'ın fiyatı aynı kalacak şekilde ve bunun yanında 4 kutu ağrı kremimizi de hediye olarak göndereceğiz... Bel, boyun, kas ve eklem ağrıları olanlar hatta bel fıtığı ağrıları çekenler, romatizma ve siyatik hastaları evet size şifa olacak yeni geliştirilmiş formül ağrı kremimizi Panax ürünümüzün yanında hediye ediyoruz. Ağrılarınız varsa veya sizin ağrınız yok da bir başka sevdiğiniz dostunuzun ağrısı varsa efendim ağrıyan bölge neresiyse bu bel olabilir, boyun olabilir, omuz olabilir, dizlerde, ayaklarda ağrılarınız olabilir, bu kremi o bölgeye sürün 10 dakika civarında orada bir rahatlama hissedeceksiniz, o gün rahat uyuyacaksınız ve 4 kutu bitince Allah'ın izniyle öncelikle şifanızı, sağlığınızı bulacaksınız efendim, sağlığınıza kavuşacaksınız efendim. Efendim zaten Panax'ın kalp ve damara iyi geldiğini herkes biliyor, yıllardır da binlerce insan tarafından kullanılan bir ürün, bu konuda da kendini ispatlamış bir üründür. Ama günümüzde de hazır yemek yeme alışkanlığı, fazla kilo alma, karaciğer yağlanmaları hemen hemen her insanda da var efendim. Bu sebepten dolayı uzmanlarımız da Panax'ın formülünü geliştirdiler içine soğuk sıkım yaptığımız maydanoz, limon ve sarımsak özünü kattılar. Uzun süren çalışmalar sonucunda Ultra Panax serisini çok şükür sizlere sunabildik. Bu konuda İbrahim Saraçoğlu, Ahmet Maranki ve Canan Karatay hocalarımızın da formüllerini değerlendirdik. Hocalarımızın da onayını aldık... Efendim İbrahim Saraçoğlu hocamız da bu kürü size öneriyor", “Kadın erkek gencinden yaşlısına kadar kullanan herkesin çok ama çok memnun kaldığı çevresine tavsiye ettiği sevdiklerine hediye ettiği orijinal, limon, maydanoz ve sarımsak özlü soft jel orijinal Ultra Panax yenilendi. Hem daha çok hem daha etkili. Şimdi 12 kutu limon, maydanoz ve sarımsak özlü soft jel Ultra Panax sadece 59 TL. Gelecek ay 169 TL olmadan hemen şimdi arayın bu fırsatı kaçırmayın siparişinizi verin..." şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, ürünün kalp hastalığı, damar hastalığı, şeker, karaciğer yağlanması, fazla kilo, sivilce ve akne yaraları, cilt hastalıkları, idrar tutma, metabolizma hastalıkları, nefes darlığı, saç dökülmesi gibi çok sayıda rahatsızlıkları tedavi ettiği vurgulanarak sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu, sağlık beyanıyla satışı ve pazarlamasına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.

Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Diğer yandan, 26 Ağustos 2011 tarih ve 28037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında "Beşerî tıbbi ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz." hükmü,

Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlere ilişkin, 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 3.fıkrasında ise "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz..." hükmü yer almaktadır.

Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadeler sağlık beyânı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritm bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışı yapıldığı, yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı belirtilmektedir.

Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün kalp hastalığı, damar hastalığı, şeker, karaciğer yağlanması, fazla kilo, sivilce ve akne yaraları, cilt hastalıkları, idrar tutma, metabolizma hastalıkları, nefes darlığı, saç dökülmesi gibi çok sayıda rahatsızlıkları tedavi ettiği vurgulanarak birçok rahatsızlığa çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım, satış ve pazarlamasının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihale konu yayında, "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım, satışı ve pazarlamasının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına...yer verilemez.. " hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Kuruluş hakkında,

-31.10.2018, 01.11.2018 tarihli yayınları nedeniyle evvelce Üst Kurul’un 07.11.2018 tarih ve 2018/45 sayılı toplantısında alınan 16 ve 17 No’lu kararı,

-06.11.2018 tarihli yayınları nedeniyle evvelce Üst Kurul’un 14.11.2018 tarih ve 2018/46 sayılı toplantısında alınan 16 No’lu kararı,

-07,08.11.2018 tarihli yayınları nedeniyle evvelce Üst Kurul’un 22.11.2018 tarih ve 2018/47 sayılı toplantısında alınan 15 ve 16 No’lu kararıyla 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle idari para cezası ile 5 kez program yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararların kuruluşça 28.11.2018, 17.12.2018 tarihinde tebellüğ edildiği Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 18.12.2018 tarihinde saat 10:26’da yayınladığı "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayını ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, 10 gün süre ile yayınının durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.

Bunun yanısıra, Prof. Dr. İbrahim Saraçoğlu, Ahmet Maranki ve Prof. Dr. Canan Karatay'ın bir başka yayın kuruluşunda yaptığı açıklamaları ve görüntüleri eşliğinde ürünle ilgili destek ve onaylarının alındığı belirtilerek, ürün ile ilgili birebir katkısı olduğu izlenimi oluşturulmak suretiyle ürünün güvenilirliğinin sağlanmaya/artırılmaya çalışıldığı, dolayısıyla mezkur yayının izleyicileri yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu görülmüştür.

Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan; "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır." hükmünün ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.

Anılan yayın kuruluşu hakkında;

-6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, Yayın Durdurma,

-6112 sayılı Kanun’un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, %3 oranında oranında idari para cezası uygulanmasına karar verilmiştir.

Bu itibarla;

1) EBRU RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş. unvanlı ve “MÜZİK TÜRK” logolu kuruluşun; 18.12.2018 tarihinde saat 10:26’da yayınladığı "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım, satışı ve pazarlamasına yönelik yayına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,

a) Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 18.12.2018 tarihinde saat 10:26’da yayınlanan "Limon, Maydanoz ve Sarımsak Özlü Ultra Panax" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına...yer verilemez...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesine,

b) 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.… Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca yayın lisansının iptaline karar verileceği,

c) Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği, hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,

2) EBRU RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş. unvanlı ve “MÜZİK TÜRK” logolu kuruluşun; 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan; "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır." hükmünün ihlali nedeniyle,

6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. …” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,

Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Kasım 2018 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 130.000,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2018 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 17.065 (onyedibinaltmışbeş) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlali yönünden; Kanun’un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.