İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 11.02.2019 tarih ve 95 sayılı yazısına konu halkeuro logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 05.02.2019 tarihinde saat 09:22’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 05.02.2019 tarihinde saat 09:22’de yayınladığı “Urfa Yöresel Atom Karışımı” isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında; (…) Çok faydalı arkadaşlar almanızı tavsiye ederim; yediden yetmişe nefesi kesilen, mide ile ilgili sorunu olan, damarlarla ilgili sorunu olan, tansiyonla ilgili sorunu olan, ağrılarla ilgili sorunu olan. Sahtelerini almayın! Sahtelerini burdan çok ucuza satıyorlar bilginiz olsun. Aldığınız zamanki soru işareti üretecek herhangi bir şeyin sorumlusu biz değiliz onun için gerçeklerini alın.… Bende nefes darlığım var. Migrenim var. Şu diş etlerim Mahmut abi sürekli iltihaplanır. Sürekli ben doktora giderim dişimi çekerler yani. Ben bunu kullandığımdan beri diş etlerimde sorun kalmadı. Migrenim akıyor afedersin yani ne bileyim. Birde annem vefat etti elim ayağım uyuştu yani yordu kolestrolüm yüksekti. Mahmut abi kalp atışım bu sonradan çıktı hatta ben birgün buna dedim ben beynimde bir şey var dedim sanki bir şey sokuyorlar. Sabah çocuklarıma dedim okula giderken beni uyandırın belki beyin kanaması yaparım çok korkuyordum. Ben bunu kullandım çok iyi geldi.- Hepsine mi iyi geldi?- Evet Mahmut abi illa da şu diş etlerime, kalbime. Benim bir kızım evli. Ayda kalp iğnesi oluyor kalp kapağı kalınlaşıyo. Ben kullan dedim hayır anne ben reklamlara inanmam. Zorla kullandırdım yedi gün sekiz gün benle dalga geçti. Sonra aradı dedi anne bana çok iyi geliyor kocası dedi iki tane daha sipariş ver. Ben panik atan vardı bende bir telefon gelince korkuyordum şu an onu da bıraktım. Mahmut abi ben çok memnunum. Engin simsiyahtı ama Engin rengi şu anda Engin'in elleri bembeyaz. Ben bazen diyorum Engin para yok almayalım yeter ağlayıp bağırıyo illa bana al diyor. Mahmut abi küçük kızımda gelişim geriliği var. Onun da kalp sorunu var Antep'e götürüyorum. Şu anda spora kaydettim. Diyorum Sude, yorgunluğun var mı? yok diyor. Nefesin daralıyor mu? yok diyor. Şu anda biz ailecek kullanıyoruz. Mahmut abi benim bir arkadaşım var o da gelecekti şu anda Antep'te. Onda astım vardı onun bayağı hastalığı vardı. O bana baktı dedi ben de kullanayım. Ona da sipariş verdim. Kadın şu anda astım fısfısı kullanıyo şu anda günde altı defa kullanıyo bi kereye indi. Onu da tamamen... (cümleyi tamamlamıyor) Kocasında sinir ilaçları atıp uyuyor şimdi Yadigar ben bunu içiriyorum benim kocam yatıyor sinir hapları bıraktı. Ama şu anda Engin çok rahat. Mehmet abi biliyor Engin'de kasıklama çok Mehmet abi onun huyunu çok biliyo. Ama şu dudağı kıpkırmızı oldu Allah Allah beyazlandı. Engin normalde esmer eli simsiyah. Kan dolaşımı işte hızlanıyo. Engin normalde sırt üstü yatamaz Mahmut abi Engin karın üstü yatar. Ama şu anda Engin sırt üstü yatıyor. Çok rahatladı. Valla Mahmut abi reklam olsun diye değil.… Baktı ne dedi doktor?- Ona danıştım onu verdim dedim dedi iyi geliyor mu? Devam et dedi eğer Engin'e iyi gelise devam et ama dedi işte sahtesine dikkat et... Ben bunu Dahiliyeciye de götürdüm Mahmut abi ben Dahiliye doktoruna da gittim. - Vitamin eksiklerim varmış. Bunu kullan abla dedi. Ya Mahmut abi bilmiyorum vallahi bana çok iyi geldi. -Yani vücutla ilgili herhangi bir nezledir, griptir, ağrıdır, sızıdır, damarlarla ilgili, tansiyonla ilgili, kalple ilgili, ağrılarla ilgili .. zaten içindekileri de okursanız neye yararlı geldiğini görürsünüz. Efendim her şeye iyi geliyor. .. Damar tıkanıklığı açıldı - Biz nereye faydalı diye soracak olursak ve yahut arka arkaya işaretleyecek olursak mesela nedir; tansiyon, kalp, mide, basur Urfa'daki adam basura da faydalı dedi. Bel ağrısı, sırt ağrısı... Arkadaşlar her şeye faydalı olduğunu izah etmiştik. Gelen arkadaşlar da size söylemişti. Mesela benim hatırladığım mide, basur Urfa'dan, bel ağrısı, yürüyememe, kolestrol, kalple ilgili, nefes darlığı işte sayamayacağımız kadar vücutla ilgili bütün problemleri çözecek bitkisel karışım...”, "Basur Ağrısına Urfa Yöresel Atom Karışımı","Kolesterol Hastalarına Urfa Yöresel Atom Karışımı","Mide ve Sindirim Problemi Olanlar Ekran Başına","Kalp Damar Tıkanıklığı Olanlar Ekran Başına","Bel- Boyun- Diz Ağrılarına Urfa Yöresel Atom Karışımı","3 adet 139 TL, %100 Organik Doğal Ürün, Tarım Bakanlığı Tarafından Onaylı, %100 Müşteri Memnuniyeti, Ücretsiz Kargo Fırsatı" şeklinde ifadelerle, ürünün tansiyon, kalp, mide, basur, bel ağrısı, sırt ağrısı, kolesterol ve nefes darlığına iyi geldiği vurgulanarak sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu, sağlık beyanıyla satışı ve pazarlamasına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.

Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Diğer yandan, 26 Ağustos 2011 tarih ve 28037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında "Beşerî tıbbi ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz." hükmü,

Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlere ilişkin, 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 3.fıkrasında ise "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz..." hükmü yer almaktadır.

Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; “insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin sağlık beyanı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritim bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışının yapıldığı, bunun yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı” belirtilmektedir.

Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, söz konusu ürünün tansiyon, kalp, mide, basur, bel ağrısı, sırt ağrısı, kolesterol ve nefes darlığına iyi geldiği vurgulanarak, sağlık sorunlarına çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtımının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihlale konu yayında, “Urfa Yöresel Atom Karışımı” isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Kuruluş hakkında 27.09.2018 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurul’un 02.10.2018 tarih ve 2018/40 sayılı toplantısında alınan 23 No’lu karar ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle aynı Kanun’un 32’nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca idari para cezası ile 5 kez program yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararın kuruluşça 27.10.2018 tarihinde tebellüğ edildiği, bu defa, 10.12.2018 tarihli yayını nedeniyle Üst Kurul’un 18.12.2018 tarih ve 2018/51 sayılı toplantısında alınan 85 No’lu kararları ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle aynı Kanun’un 32’inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca 10 gün süreyle yayının durdurulmasına karar verildiği, Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 05.02.2019 tarihinde saat 09:22’de yayınladığı "Urfa Yöresel Atom Karışımı" isimli ürünün ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan kuruluşun YAYIN LİSANSININ İPTALİNE karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla;

YEŞİLIRMAK YAYINCILIK A.Ş. unvanlı “halkeuro” logolu medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, 05.02.2019 tarihinde saat 09:22’de yayınladığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde ikinci kez tekraren ihlali nedeniyle, 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca YAYIN LİSANSININ İPTALİNE,

Yayın Lisansının iptaline rağmen yayınına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun’un “Adli Yaptırımlar” başlıklı 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Üst Kuruldan yayın lisansı almadan veya yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına ya da yayın lisansı iptal edilmesine rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır." hükmü uyarınca işlem yapılacağı hususunun, kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,

İlgili kuruluşun yayın lisansının iptal edildiği hususunun Kanun’un 29’uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca işlem yapılmak üzere TÜRKSAT A.Ş.’ye bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.