İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 09.04.2019 tarih ve 337 sayılı yazısına konu ULUSAL 1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 24.01.2019 tarihinde saat 16:10’da yayınlanan "Nasıl Yani" isimli program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; ULUSAL 1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 24.01.2019 tarihinde saat 16:10’da yayınlanan Güncel siyaset, sanat, toplumsal meseleler gibi konuların işlendiği "Nasıl Yani" isimli programda, program konuğu tarafından; "Türkiye'yi yıkmak için en büyük silahları Türkiye'yi İslam cumhuriyeti yapmak", "Diyanet İşleri Başkanlığı'nın bütçesi Milli Eğitim Bakanlığı artı Sağlık Bakanlığı'nın bütçelerinin toplamından daha fazla. Yani Türkiye eğitimde çağdaşlaşmaya mı gerek duyuyor? Sağlığını korumaya mı? Yoksa imam mı yetiştirmeye? Bütün bunlar camilerden başlayarak halkı çocukları dini eğitime sokarak kul yetiştirmeye çalışıyorlar.", "Mesela demin eğitimle ilgili söylüyorduk. Bilim ve teknolojide çok geride kaldık. E tabi geride kalırız. Düşünün bi de ilk beş yüze giremiyoruz diye üzüntü havalarına giriyorlar. E düşünün bugün sekiz üniversitenin rektörü ilahiyat fakültesi profesörü. Gaziantep'te kurulan teknoloji üniversitesinin rektörü ilahiyatçı profesör. Yani o teknolojiyi orada safsata bilimiyle mi üretecek? Din bilgisiyle mi üretecek?"şeklinde ifadelere yer verildiği, konuşmanın devamında sunucunun "Televizyonlarda çok ünlü olan oteli olduğu söylenen hatta ruhsatsız otele sahip olduğu söylenen kişiyi Cumhurbaşkanı rektör olarak atadı." sözlerine karşılık program konuğu tarafından -"Hatipoğlu kendine dua etsin diye heralde.", - "Ben dediğim gibi çok küfürbaz oldum. Ama evde yapıyorum. Eğitimle ilgili ben şunu naçizane söyleyim. Bizim eğitim kurumlarına mali gücümüz oranında katkı sağlamamız lazım. Mesela ulusal kanala katkı sağlamamız lazım. Gerçekten yani ulusal gönüllülere katkı sağlamamız lazım." şeklinde ifadeler kullanıldığı görülmüştür.
İhlale konu programda, “Türkiye'yi yıkmak için en büyük silahları Türkiye'yi İslam cumhuriyeti yapmak" şeklinde ifadelerle, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki imam hatip okullarının sayısını fazla bulduğunun ve bu durumun ülkemiz için tehdit unsuru olduğunun ifade edildiği, “Bütün bunlar camilerden başlayarak halkı çocukları dini eğitime sokarak kul yetiştirmeye çalışıyorlar." ifadeleriyle dini eğitim alanlarının "kul" statüsüne indirgendiği, program konuğu tarafından kullanılan İslam dinine 'safsata' İlahiyat bilimine de 'safsata bilimi' şeklinde ifadelerin manevi değerlere aykırılık teşkil ettiği, kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat göz önünde bulundurularak, %3 oranında idari para cezası uygulanmasına ve idari tedbir olarak program yayınının üç (3) kez durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan; "Toplumun millî ve manevî değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz." ilkesinin ihlali nedeniyle;
6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (f), (g), (ğ), (h), (n), (ö), (s), (ş) ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerine ve aynı maddenin dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar idarî para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz. Ayrıca, idarî tedbir olarak, ihlale konu programın yayınının beş keze kadar durdurulmasına, isteğe bağlı yayın hizmetlerinde ihlale konu programın katalogdan çıkarılmasına karar verilir. İhlalin mahiyeti göz önünde bulundurularak, bu fıkra hükümlerine göre idarî para cezası ile birlikte idarî tedbire karar verilebileceği gibi, sadece idarî para cezasına veya tedbire de karar verilebilir.” hükmü uyarınca, idari para cezası ve program yayını durdurma idari tedbirinin uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Aralık 2018 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 78.312,82 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2019 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 21.114 (yirmibirbinyüzondört) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) İdarî tedbir olarak, ihlale konu PROGRAM YAYINININ TAKDİREN 3 (ÜÇ) KEZ DURDURULMASINA, bu idari tedbirin uygulanma zamanın kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,
c) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; “…Yükümlülük veya yasağa aykırılık dolayısıyla idarî tedbir olarak programın yayınının durdurulması kararının verilmesi halinde, yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren fiilin işlenmesinden dolayı sorumluluğu olan programın yapımcısı veya varsa sunucusu, yayının durdurulduğu süre zarfında, aynı veya farklı medya hizmet sağlayıcı kuruluşta hiçbir ad altında başka bir program yapamaz veya sunamaz.” hükmü uyarınca, işlem yapılması hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
d) İdari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan programın yerine, Üst Kurulca gönderilen programların, programın başında; “Bu program, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun 10.04.2019 tarih ve 2019/16 sayılı toplantısında alınan 31 No’lu kararı uyarınca, kuruluşumuzun 24.01.2019 tarihinde saat 16:10’da yayınladığı "Nasıl Yani" isimli program yayınında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan, yayın hizmetleri ‘Toplumun millî ve manevî değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz.’ ilkesinin ihlali nedeniyle idari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan program yerine yayınlanmaktadır.” metninin anlaşılır şekilde okunarak DVD/CD’de yer aldığı şekliyle ticari iletişim yayını içermeksizin yayınlanmasına, ayrıca anılan metnin program yayını süresince ekranın altında akar yazı ile verilmesine,
e) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “ (…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Üyesi İsmet DEMİRDÖĞEN ve İlhan TAŞCI’nın karşı oyları ve oy çokluğu ile karar verildi.
Toplantıya Ait Şerhler
Üst Kurulun 10.04.2019 gün 16 sayılı toplantıda aldığı 31 no.lu karara karşı oy yazısı.
İlhan TAŞCI Şerhidir.
Üst Kurulun 10.04.2019 gün ve 16 sayılı toplantıda aldığı 31 no.lu karara karşı oy yazısı.
İsmet Özdal DEMİRDÖĞEN Şerhidir.


