Üst Kurul Başkanı Ebubekir ŞAHİN’in gündem dışı olarak;

İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 10.04.2019 tarih ve 343 sayılı “KANAL D” konulu yazısının görüşülüp karara bağlanmak üzere gündeme alınmasını öneriyorum."

Şeklindeki beyanına istinaden yapılan oylamada, konunun gündeme alınmasına oy birliği ile karar verilerek görüşmelere geçilmiştir.

Yapılan görüşmeler sonucunda;

KANAL D logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 01.04.2019 tarihinde saat 19:58’de yayınladığı “Zalim İstanbul” isimli dizi film yayına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

KANAL D logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 01.04.2019 tarihinde saat 19:58’de yayınladığı “Zalim İstanbul” adlı yerli dizi filmde; söz konusu sahnede sağlık görevlisi kadının, dizi film karakteri Agah Karaçay'ı hastası tarafından tacize uğradığına inandırabilmek için üstünü başını yırttığı, saçını dağıtmış bir şekilde koşarak Agah'ın yanına geldiği ve bağırarak kendisine şikayette bulunduğu, "Agah Bey ilaçlarını verecektim. Bir anda gömleğimden yakaladı. Sıkıştırdı, saldırmaya çalıştı. Çok korktum Agah Bey. Aynı işte benden önceki kızcağıza yaptığı gibi. Resmen taciz bu Agah Bey. Kendimi odadan dışarı zor attım. Bakın arada siz olmasanız... Benim derdim para falan değil. Ben benden önceki kızlara benzemem. Nişanlıyım ben, benim namusum söz konusu...", daha sonra dizi film karakteri Agah’ın kadına "Şşş. Görücez bakalım şimdi senin namusunu."deyip bilgisayarına yönelerek, yeğeninin odasına gizli kamera yerleştiren Agah’ın olayın aslının sağlık görevlisinin anlattığı şekilde olmadığını kamera görüntülerine bakarak anladığı ve bu görüntüleri kadına da izlettirdiği, "Agah Bey, benden öncekiler de öyle yaptı. Çok para verdiniz. Yemin ederim. Agah Bey ben onlara kandım. Agah Bey... Agah Bey şeytana uydum. Ne yapacaksınız o görüntülerle. Agah Bey nolursunuz yapmayın." bunun üzerine Agah Bey’in sağlık görevlisi kadını kolundan sürükleyerek dışarı çıkardığı ve kadını yere doğru ittirerek: "Alın şu paçavrayı geldiği yere bırakın. Al şunu (gizli kamera tarafından kaydedilen videoyu kastederek) nişanlısına izlettir."..bir başka sahnede ise tedaviden sorumlu hastane başhekimiyle geçen diyaloglarda ise; "Günden güne kötüleşiyor doktor. Beklenen tabloymuş. Ne konuşuyorsun sen bana. Bu çocuk bir haftadır iki kelime etmedi be. Başlatma hastanenden. Ben sanki nereye götüreceğimi bilmiyordum değil mi? En iyisi olduğun için sana getirdik. Delik deşik edip hiç bir şey bulamayıp gönderiyorsunuz.Bana bak ya adam gibi bu çocuğu tedavi edersin ya yakında sen tedavi görürsün.Bana ne senin kongrenden. yarın gönderiyorum uçağı. Tıpış tıpış bineceksin. Sabah kapımdasın. Yoksa seni de, hastaneni de, başhekimliği de yakarım." şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.

Özellikle televizyonda yer verilen bu tarz içeriklerde, ülkemizdeki doktorları ve sağlık sektöründe yer alan diğer çalışanlar, dramatik yapımlarda hayali karakterler olarak sunulsa da, meslek gruplarına yer verilirken dikkatli olunmalı, o meslek grubuna farklı imajlar yüklenmesine neden olacak tarzda sunumlardan kaçınılmalıdır. Öyle ki, bu ifadelerin/görüntülerin/içeriklerin yaygınlaşması sonucu toplumda doktorlara/hemşirelere/sağlıkçılara ilişkin kalıp yargılar oluşmaktadır.

İhlale konu dizi filmde, yer verilen içeriklerin doktorluk ve sağlık sektöründe yer alan diğer çalışanların, onur ve saygınlıklarını zedeleyici ve onları küçük düşürücü nitelikte olduğu, bununla birlikte konuyla ilgili olarak RTÜK iletişim merkezine 1 Nisan-8 Nisan tarihleri arasında yaklaşık 500 adet şikayet ulaştığı da dikkate alındığında; toplumsal hassasiyetleri dikkate almaksızın yapılan söz konusu yayının kamusal sorumluluk anlayışı ile bağdaşmadığı kanaatiyle, mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla;

6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan; "Yayın hizmetleri; İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez." ilkesinin ihlali nedeniyle,

6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. …” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mart 2019 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 27.963.131,22 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde bir oranı (%1) 279.631,00 TL İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Üst Kurul Üyesi Taha YÜCEL’in karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.