İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 17.05.2019 tarih ve 500 sayılı yazısına konu HAZAN TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 03.05.2019 tarihinde saat 18:14’te yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 03.05.2019 tarihinde saat 18:14’te yayınladığı "Çörek Otu Yağı" isimli ürünün ticari iletişim yayınında; “Çörek otunun faydaları anlatmakla bitmez elbette. Peygamber Efendimizin de buyurduğu üzere ölüm haricinde, Allah'ın da izniyle, tüm dertlere deva ve biz kullarına Allah'ın bir mucizesi bu çörek otu yağı. Bunu Peygamber Efendimiz bizlere müjdelemiştir. Fazla kilosu olup ta zayıflamak isteyenler, şeker hastaları, cilt hastalıkları olanlar, karaciğer hastalıkları olanlar, baş ağrısı olanlar, migren hastaları, cildinde dökülme, cildinde sarkması olanlar, tansiyon hastaları, saç beyazlaşması olanlar, çocuk emziren, sütü az gelen hanımefendiler, ağız kokusu olanlar, sigarayı bırakamayanlar, nefes darlığı olan, kansızlık sorunu yaşayanlar evet sevgili izleyenler bunların ve daha fazlasının tamamına iyi gelmekte, Allah'ın izniyle şifa vermektedir bu mucize bitki çörek otu yağı…Dıştan yaralarınız varsa, cilt hastalığınız varsa, sivilceleriniz varsa, cildinizde kuruluk varsa çörek otu yağını o bölgeye sürerek uygulayabilirsiniz. Dıştan da çörek otu yağını kullanıp şifanızı bulacaksınız…Saç beyazlaması olan baylar, bayanlar varsa bir tatlı kaşığı için saçınızın beyazlamasını durdurur, eskisi gibi saçlarınız koyulaşır, saç dökülmenizi durdurur ve besler sevgili izleyenler. Şeker hastaları ömür boyu diyabet ilaçları kullanmak zorundadır ama Allah'ın mucizesi bu yağ Tip 1 ve Tip 2 diyabetinizi bitirecek, hücreleriniz yenilenecek efendim. Efendim yine bakın, kanser hastaları çok dikkatle dinlesinler. Bu çörek otu yağı bilimsel olarak kanıtlanmış, kanser hücrelerini yendiği, kanseri durdurup hatta bitirdiği de Peygamber Efendimiz tarafından müjdelenmiştir. Çörek otu yağını fazla kilosu olanlar aç karnına bir tatlı kaşığı kadar içsinler. Metabolizmayı düzenleyecek, fazla yağları vücuttan atacak ve size tokluk hissi verecek. Nefes darlığı olanlar, akciğerlerinde daralma olanlar akciğerlerinizi genişletir efendim. Nefes borunuzu açar ve bu sayede de yıllardır sigaranın vücuda yaptığı tahribatı yok edecek, sizi sigaradan soğutacak hatta bu sayede de sigarayı bırakmanıza fayda sağlayacaktır çörek otu yağımız. Ağız kokusu olanlar, bağırsakları düğümlenenler, bağırsakları iltihaplı olanlar, mide ülseri olanlar bağırsağınızı, midenizi temizler. Vücuttan mikropları atar, nefesinizi temizler, nefesiniz temiz kokar, bağırsaklarınız da ve midenizde olan ağrılar Allah'ın izni keremiyle son bulacaktır.” , “15 alana 15 bedava//30 şişe çörek otu yağı 59TL+kargo//ramazana özel kampanya//ilk arayan 50 kişiye kuran-ı kerim hediye//kısa süreliğine//0212 700 18 30//012 310 08 52//hadisi şerif "bu kara tane ölümden başka her derde deva” şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, ürünün fazla kilo sorununa, şeker hastalığına, cilt ve karaciğer hastalıklarına, baş ağrısına, migrene, tansiyon problemlerine, saç beyazlaşmasına, emziren ve sütü az gelen annelere, ağız kokusuna, sigarayı bırakmak isteyenlere, nefes darlığına, kansızlığa, çörek otu yağının kanser hücrelerini yendiğinin, kanseri durdurduğunun bilimsel olarak kanıtlandığının ileri sürülerek, sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.

Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Diğer yandan, 26 Ağustos 2011 tarih ve 28037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında "Beşerî tıbbi ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz." hükmü,

Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlere ilişkin, 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 3.fıkrasında ise "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz..." hükmü yer almaktadır.

Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; “insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin sağlık beyanı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritim bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışının yapıldığı, bunun yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı” belirtilmektedir.

Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, söz konusu ürünün fazla kilo sorununa, şeker hastalığına, cilt ve karaciğer hastalıklarına, baş ağrısına, migrene, tansiyon problemlerine, saç beyazlaşmasına, emziren ve sütü az gelen annelere, ağız kokusuna, sigarayı bırakmak isteyenlere, nefes darlığına, kansızlığa, çörek otu yağının kanser hücrelerini yendiğinin, kanseri durdurduğunun bilimsel olarak kanıtlandığının ileri sürülerek, rahatsızlıklara çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihale konu yayında, söz konusu "Çörek Otu Yağı" isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Kuruluş hakkında, evvelce Üst Kurul’un 14.02.2019, 27.02.2019 tarih ve 2019/08, 2019/10 sayılı toplantısında alınan 17 ve 24 No’lu kararıyla kuruluşun 06.02.2019, 22.02.2019 tarihli yayınlarında 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle idari para cezası ile 5 kez program yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararların kuruluşça 13,14.03.2019 tarihinde tebellüğ edildiği, Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 03.05.2019 tarihinde saat 18:14’te yayınladığı "Çörek Otu Yağı" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayını ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, 10 gün süre ile yayınının durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.

Bu itibarla;

BİRİŞ RADYO TELEVİZYON YAYINCILIK İLETİŞİM A.Ş. unvanlı ve “HAZAN TV” logolu kuruluşun; 03.05.2019 tarihinde saat 18:14’te yayınladığı "Çörek Otu Yağı" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,

a) Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 03.05.2019 tarihinde saat 18:14’te yayınlanan "Çörek Otu Yağı" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde ... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına ... yer verilemez ...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesine,

b) 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.… Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca yayın lisansının iptaline karar verileceği,

c) Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği, hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.