İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 16.09.2019 tarih ve 877 sayılı yazısına konu metro RTV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 09.09.2019 tarihinde saat 21:54’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 09.09.2019 tarihinde saat 21:54’de yayınladığı "Molla Abdullah Efendi İksiri" isimli ürünün ticari iletişim yayınında, “(…) bitki alemiyle alakalı olarak ben de efendim Özbekistan'da bulunan Molla Abdullah Efendi'nin hazırlamış olduğu bir karışımı evvela tabi kendim test ettim... - Ben bundan fayda kendim bulduğum dediğin gibi aynı zamanda arka planda metafiziksel sıkıntısı olmayıp da ya şu macundan ye, şu karışımdan ye, şu karışımdan istifade et, bu karışımı kullan efendim dediğimiz kardeşlerimizin de fazlasıyla fayda gördüğüne şahit olduk. … Eve geldiğim zaman eşim güzel bir söz söylese bile kötü anlıyorum. Eşime kızıyorum, çoluğuma çocuğuma kızar hale geldim hiçbir şeye tahammül edemiyorum yani bir öfke kontrol problemim var diyen kardeşlerimize bu bitkilerin bu bitkileri içerisinde barındıran o bitkilerden de ben inşallah biraz sonra bahsetmek isterim. Bu karışmın bu iksirin çok faidesini gördük. -... Mesela biraz önce söyledik ya kişideki aşırı siniri hali, kişideki aşırı bunalım hali, daralma hali işte kalbinde böyle bir çarpıntı, uyuşma, panik atak özetle aslında panik atak diyebiliriz buna. Geceleri sürekli kabus görme, sürekli bi böyle efendim çaresinin olmadığı hastalıklara kapıldığına inanma, her yerim efendim ağrıyor gibi serzenişlerde bulunma, doktorlar bir şey tespit edemediği halde hasta olduğunu zannetme. …Sürekli unutkanlıkla karşı karşıya kalır. Şimdi ben bu problemleri sayıyorumda birazdan tabi neden bu iksirin bu problemlere iyi geldiğini de anlatacağım. İçerisinde hani ne var da bu saymış olduğumuz sıkıntılara iyi geliyor. - En önemlisi işte şu ruhsal kaygılarımız. Ya anksiyete diye bir hastalık var. Böyle artık ezberlemeye başladım. Ya antidepresan diye çözümü var deniyor. Hap gibi tamam da şeker gibi yutturuluyor insanlara. Ya şunun tadı vallahi şekerden daha güzel. Ya ben hani insanların kimyasal ilaçlara yönelmesini çok tasvip etmediğimden sonuçta ya bak böbreğini yormuyor bu.-: Bunun yan etkisi yok. Kesinlikle tamamen bitki olduğu için. Şimdi insanlara sunulan bu kimyasal ilaçlar bir yeri tamir ediyor bir yeri bozuyor gibi tabiri caizse. - Ne yapıyor bu? Mesela tansiyon problemi. Panik atak. Panik atağı olan adam hemen tansiyonuna aman aman ayıldım bayıldım. Çok görüyoruz artık hani yaşamın içerisindeyiz hele ki senin az evvel yüklendiğin o sorumluluğu anlattım... Peki şunun detayını anlat bana.… Mesela çemen otu var.... Niçin çünkü çemen otu hem ruhsal insanların sıkıntılarına iyi gelirken, psikolojilerini düzeltirken, veveselerini, evhamlarını, sui zanlarını üzerlerinden ruhen def ederken aynı zamanda bakın bu dünyadaki çok bulunmayan bir şey adet ağrılarına bile iyi geliyor. Kadınların adet ağrılarına bile iyi gelen bir ottur çemen otu. Bakın sadece içindeki bir bitki bu. Veya efendim defne. Defne yaprağı... Çörek otu da var içerisinde... Hazreti Enes, Peygamber Efendimize on yıl hizmet etmiş bir sahabe. On yıl bilfiil Efendimizin yanında bulunmuş bir sahabe diyor ki; Resulallah başı ağrıdığında dahi çörek otu kullanırdı diyor. .... Safran otu dedim ya mesela safran otunun sadece bedensel sıkıntılara iyi gelme gibi bir özelliği yok biliyor musunuz. Safran otu mesela cinleri de çok korkutabiliyor. Büyü hususunda büyü cinlerle yapılır bir büyü varsa bile bu büyünün tesirini iptal edebilen bir ot. Cinleri korkutan ot diyorum hatta ben safrana. .. Aslında bedendeki mikroplar o ottan korkmuş ve bedenden kaçmış oluyor... Mesela içerisinde hindistan cevizi var. Hindistan cevizi nedir sadece tatlılara dökülen bir şey mi? Yani çikolatanın arasına konulan bir şey mi bize böyle bir hoş tat veren bir şey mi? Hindistan cevizi mesela unutkanlığa iyi geliyor. Allah öyle bir yaratmış ki Hindistan cevizinin içresindeki vitamin ve mineralleri şizofrene iyi geliyor... Mesela içerisinde damla sakızı var. Çocuk hastalıklarına birebir iyi geliyor. Çocuklarda meydana gelen ishal efendim çocuklarda sürekli ağlama sebebini anlayamadığıımz şekilde halbuki o sırada çocuk efendim ruhsal problemler yaşıyor, bedensel problemler yaşıyor. Damla sakızında Allah'ın buna halk eylediği şifalar var mesela... Biberiye, içerisinde biberiye bitkisi de var. Biberiye kramplara iyi geliyor. Mesela bu ruhsal problemlerin dışında bedensel problemlere nasıl iyi geliyor. Kasılmalar, kramplar biberiye buna efendim biiznillah kesin çözüm... İçerisinde hem çöpüçini var hem ravent var... Çöpüçini ve ravent nedir biliyor musunuz aslında Gökhan bey? Damar tıkanıklıklarına mani oluyor. Mesela günümüzde çok büyük bir risktir kalp krizi. Kalp krizine engel oluyor yani. - Fabrikasyon değil... Şimdi ben burada bir defa kardeşlerimize özür dileyerek haklarını bana helal etmelerini isteyerek söylüyorum. Bu karışımızla alakalı hani ekranda mesela sipariş hattı yazmış kardeşlerimiz bu sipariş hattından bize ulaşıp bu karışıma nasıl ulaşırım diye sorabilirler veya sipariş verebilirler ama ben her arayana çok hızlı bir şekilde kesin getiririz her arayan mutlaka bilmiyorum çağrı durumu ne. O yüzden her arayan kesin buna ulaşır sözünü veremiyorum. Fabrikasyon olmadığı için. …- Molla Abdullah Efendi'nin iksiri içerisinde bulundurmuş olduğu doksan dokuz bitkiyle beraber insanların onlarca derdini, hastalığını bedeninden def ediyor. Psikolojik bir rahatlama meydana getiriyor. Korku ve sinir haline karşı setler oluşturuyor. Kişideki aşırı vesvese, evham gibi problemleri keza yine içerisinde bulundurmuş olduğu defne ve kişniş gibi bitkilerle noktalandırmış oluyor.…- Meyan balı idrar yollarındaki taşları düşürüyor. Böbrekteki taşları düşürüyor. Çok büyük bir problemdir böbrek taşı. Kabir azabı gibi yani... İçerisinde bulunan meyan balıyla beraber Rabbül alemin ikram etmiş ya istifade etmek lazım kardeşim.- … Vücuttaki bütün ağrıları dindiren işte merdenguş. Allah yaratmış muhteşem bir bitki. Kullanıp istifade edelim diyoruz ve bunun içerisinde. Bakın Gökhan bey farkındaysanız şu doksan dokuz bitkiden her biri birkaç hastalığı izale ediyor yani bu doksan dokuz bitkiyle beraber aslında yüzlerce sıkıntıyı izale eden muhteşem bir iksir.", "Anlamsız Korkular!", "Soğuk Terlemeler!", "Endişe Duygusu!", "Ölüm Korkusu!", "Araç Kullanırken, Yürürken, Koşarken, Konuşurken ve Çalışırken Ansızın Gelen Ataklara Çözüm", "Denge ve His Kaybı!", "Kasılma!", "Asansör Korkusu", "Karanlıktan Korkma ve Yalnızlık Korkusu Olanlar İçin Çözüm", "Kavgacıyım, Kırıcıyım, Sinirliyim, Kendimi Tutamıyorum Diyenler Ekran Başına", "Yorgunluk, "Bitkinlik ve Bezginlikten Çekenler Öfkemi Kontrol Edemiyorum Diyorsanız Ekran Başına", "Uyuşmalar, Ürpermeler, Kızarmalar, Göğüs Ağrısı, Baş Dönmesi", "Bir Türlü Sonuç Alınamayan Uzun Süren Tedavilerden Sıkıldıysanız, Bu Durumlar Hayatınızı Çekilmez Hale Getiriyorsa Bizi Dikkatle İzleyin" "Bilgi Hattı: 0212 975 23 ..", Avrupa Birliği için "+49 619678041.." şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, ürünün anksiyete, panik atak, öfke kontrolü, bunalım, yorgunluk, bitkinlik, unutkanlık, şizofren, adet ağrıları, çocuk hastalıkları, kasılmalar, kramplar, damar tıkanıklıkları, böbrek taşı ve kalp krizi vb. çok sayıda rahatsızlığa iyi geldiği vurgulanarak, sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.
Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Diğer yandan, 03 Temmuz 2015 tarih ve 29405 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında “Ürünlerin internet dahil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz…” hükmü,
Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlerin de 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğuna dair bilgilendirme yapılamaz, bu tür özelliklere atıfta bulunulamaz." hükmü yer almaktadır.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten, ileri süren veya ima eden tüm ifadeler sağlık beyânı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritm bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışı yapıldığı, yanı sıra bazı kozmetik ürünlerinde "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığı belirtilmektedir.
Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, "Molla Abdullah Efendi İksiri" isimli ürünün anksiyete, panik atak, öfke kontrolü, bunalım, yorgunluk, bitkinlik, unutkanlık, şizofren, adet ağrıları, çocuk hastalıkları, kasılmalar, kramplar, damar tıkanıklıkları, böbrek taşı ve kalp krizi vb. çok sayıda rahatsızlığa iyi geldiği vurgulanarak, birçok rahatsızlığa çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtım ve satışının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği, toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihale konu yayında, "Molla Abdullah Efendi İksiri" isimli ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan; "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde ... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına ... yer verilemez ..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Kuruluş hakkında, evvelce Üst Kurul’un 23.07.2019, 05.08.2019 tarih ve 2019/30, 2019/32 sayılı toplantılarda alınan 22, 10 No’lu kararıyla kuruluşun 16, 30.07.2019 tarihli yayınlarında 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle idari para cezası ile 5 kez program yayının durdurulmasına karar verildiği, anılan kararların kuruluşça 09.08.2019, 29.08.2019 tarihinde tebellüğ edildiği, Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; kuruluşun 09.09.2019 tarihinde saat 21:54’de yayınladığı "Molla Abdullah Efendi İksiri" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayını ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, 10 gün süre ile yayınının durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.
Bu itibarla;
METRO RADYO VE TELEVİZYON YAYINCILIK A.Ş. unvanlı ve “metro RTV” logolu kuruluşun; 09.09.2019 tarihinde saat 21:54’de yayınladığı "Molla Abdullah Efendi İksiri" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,
a) Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 09.09.2019 tarihinde saat 21:54’de yayınlanan "Molla Abdullah Efendi İksiri" isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı ticari iletişim yayınında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde ... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına ... yer verilemez ...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesine,
b) 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.… Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca yayın lisansının iptaline karar verileceği,
c) Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği, hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Üyesi Faruk BİLDİRİCİ’ nin karşı oyu ve oy çokluğu ile karar verildi.


