İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 03.02.2020 tarih ve 178 sayılı yazısına konu DREAM logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 01.10.2019 tarihinde saat 19:09’da yayınlanan müzik klibi yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; DREAM logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 01.10.2019 tarihinde saat 19:09’da yayınlanan "Here For You" isimli şarkıya ait, iki kadın ve bir erkeğin aynı yatakta yer aldığı görüntülerle başlayan müzik klibinde, daha sonra kadın-erkek ve kadın-kadın'ın birbirlerine sarılmaları, ellerini birleştirmeleri, kadın ve erkeğin birbirini öpüşmesi vb. çeşitli görüntüleri içerdiği, klibin ilerleyen dakikalarında ise iki kadının yerde ellerini birleştirerek uygunsuz hareketler yaptığı görülmüştür.
Bilindiği üzere, cinsel içerikli yayınlardan etkilenme düzeyi, yaş, cinsiyet, bireysel faktörlere göre değişiklik gösterebilir. Yapılan bir araştırmada, 7-12 yaş arası çocukların içinde bulundukları gelişim dönemi göz önünde bulundurulduğunda; klipler aracılığı ile sürekli, birbirinden bağımsız, cinselliği çağrıştırıcı öğeler içeren görüntüleri izlemelerinin onların, hazır olmadıkları cinsel uyaranlarla karşı karşıya kalmalarına ve bilişsel çatışma yaşamalarına neden olduğu ve çocukların gelişim dönemlerine uygun olmayan bu tür görüntülere maruz bırakılarak istismar edildikleri belirtilmiş, bunun da çocuk ve gençlerde bilinçaltı düzeyde cinsellik yaşının aşağı çekilmesi, pornografik gösterimlere duyarsızlaşma ve bunları meşrulaştırma, bu tür eylemleri taklit etme gibi bir takım olumsuz etkilere neden olabileceği ifade edilmiştir.
İhlale konu müzik klibinin, kamusal alanda yapılması uygun olmayan, bireylerin cinsel isteklerini tahrik ve istismar edecek düzeyde cinsel içerikli görüntülerden oluştuğu, video klipte yer alan kadınlar ve erkeklerin birer cinsel obje olarak sunulduğu, oyuncuların dansları veya beden hareketleri aracılığıyla açık ve örtük cinsel mesajların verildiği, yoğun cinsel mesajlar içeren bu yayının çocukların ekran başında olma ihtimalleri olan korumalı saatlerde yayınlandığı, çocukların zihinsel ve ahlaki gelişimine verebileceği zararın hesaba katılmadığı, dolayısıyla ihlale konu içeriğin korunması gereken izleyici kitlesinin ekran başında olabileceği (19:09) zaman ve saatlerde ekrana getirilmesinin, çocuk ve genç izleyicilerin duygusal, ahlaki ve sosyal gelişimlerini olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.
Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılsa dahi yayınlanamaz." ilkesinin ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Eylül 2019 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 158.081,65 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2019 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 21.114 (yirmibirbinyüzondört) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Üyesi İlhan TAŞÇI’nın karşı oyu ve oyçokluğu ile karar verildi.
Toplantıya Ait Şerhler
Üst Kurulun 17.02.2020 tarih ve 2020/08 sayılı toplantısında alınan 10 nolu karara karşı oy yazısı.
İlhan TAŞCI Şerhidir.


