İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 18.03.2020 tarih ve 380 sayılı yazısına konu SHOW TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 14,21,28.01.2020, 04,11,18.02.2020 tarihlerinde saat 19:58’de yayınlanan “Ramo” adlı dizi film yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; SHOW TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 14, 21, 28.01.2020, 04, 11, 18.02.2020 tarihlerinde saat 19:58’de yayınlanan, Adana'da yoksul ve bir o kadar da belalı olarak anılan bir mahallede yaşanan çete savaşları yer alırken, arka planda da aile içi ilişkiler ve mahalle yaşamının konu edildiği “Ramo” adlı dizi filmin, 14.01.2020 tarihinde yayınlanan bölümünde; “(…) Dizi film karakterlerinden Cengiz isimli mafya lideri, mallarını çaldığını düşündüğü Çiçek lakaplı kişiyi başından vurdurduğu ve orada bulunan bütün adamları öldürttüğü,. … Geçmiş olsun tertip, burası Taşkapı, öyle elini kolunu sallayıp giremezsin, adamı var ya oyarlar… Cengiz Beyin sağ kolu olan Halef ve yanındakiler, Seyhan ve adamlarını silahla vurarak öldürürler. Cengiz Bey, oğlu Neco'yu döven Boz'u hedef tahtasına almıştır. Cengiz Bey, Ramo'nun Boz'u bulmasını ve bizzat öldürmesini ister. Boz'u alarak Cengiz ve adamlarının yanına getiren Ramo başına silah dayadığı Boz'u son anda bırakır ve Cengiz'e ateş eder. Cengiz'in oğlu Neco kaçar, Halef ise yaralanma numarasıyla kurtulur. Ramo ve Boz diğer adamları öldürürler. Ramo yerde yatmakta olan Cengiz'in yanına gelerek silahını doğrultup, kafasına ateş ettiği, 21.01.2020 tarihinde yayınlanan bölümünde; dizi film karakteri Ramo'nun annesi geçmişini hatırlar. Kocası Abdo, pamuk tarlasında ona bakmaktadır. Abdo elleri arkasından bağlı olduğu halde, Süleyman'ın emriyle pamuk biçme makinesine atılır ve parçalanarak ölür. 28.01.2020 tarihinde yayınlanan bölümünde; …Ramo'nun babası Abdo'nun pamuk biçme makinesinde öldürülme görüntüleri ve karısının çığlıkları yer almıştır. 04.02.2020 tarihinde yayınlanan bölümünde; dizi film karakterleri Sibel Ramo ile, Fatoş ise Neco ile evlenirler. Ancak Fatoş'a aşık olan Boz onu kurtarmak için gittiğinde, Neco ve adamları tarafından öldüresiye dövülür ve nehre atılır… Neco Boz'un kafasına silah dayamıştır. Neco'nun adamları Boz'u tekme, tokat döverek bayıltırlar …Overlokçu oyunuyla Ramo'nun mahallesine gelen Ceyhan ve adamları, mahalleden iki kişiyi rehin alarak mahalleyi basarlar. Mahallede, kadınlar da dahil olmak üzere herkes silahına sarılır. Diğer taraftan tuzağa düşürdükleri Hasan iki ateş arasında kalmıştır. 11.02.2020 tarihinde yayınlanan bölümünde; (…) Ceyhan Ramo'ya kardeşini tuzağa düşürdüğünü ve onun ölümle burun buruna olduğunu söyler. Hasan ise dört taraftan silahlı saldırı altındadır.(Silahlı çatışma sahneleri… Ramo ve adamları Ceyhan'ın mekanına saldırmışlardır. Yoğun silahlı çatışmaların sonunda Ceyhan kaçmayı başarmıştır.(silahlı çatışmalar, vurulan insanlar) 18.02.2020 tarihinde yayınlanan bölümde ise; dizi film karakteri Sibel Ramo'yu bıçakla yaralamış, Ceyhan ise tünelin kapısını kırarak ilerlemeye başlamıştır. Tünelin mahalleye çıkan kapısına gelen Ceyhan, hazırlıksız yakalanan mahalleliye ateş açmış bu arada Ramo'nun amcasını vurarak öldürmüştür. Ramo'nun yaralandığını gören amcası bağırarak mahalleliyi uyandırır. Ceyhan Ramo'nun amcasını öldürmüştür. Zaten yaralı olan Ramo da ateş etmeye başlar. mahalleli ve karşı taraf arasında silahlı çatışmalar yaşanır. (Yoğun silahlı çatışma sahneleri) Ceyhan'ın peşine düşen Ramo ve Boz yanlarında Halef'i de götürürler. Yoğun silahlı çatışmalar yaşanır. Ceyhan tam yakalanacakken Sibel'i rehin almış ve başına silah dayamıştır. Halef kapalı tutulduğu arabadan çıkarak Sibel'i kurtarır. Ramo ve Boz da Ceyhan'ı yakalar ve öldürür. (Bıçaklama, silahla yaralama görüntüleri) Süleyman torunu Neco'ya Ceyhan'ın adamlarından Kirpi lakaplı kişiyi öldürmesini söyler ve eline silah verir. Neco elleri, ağzı bağlı olarak yere yatırılan Kirpi'yi öldürmekte tereddüt yaşar. Süleyman Neco'yu kışkırtarak Kirpi'yi öldürmesini sağlandığı görülmüştür.

Televizyonun izleyiciler üzerinde yaptığı etkiler konusunda yapılan araştırmalarda; medyada yayınlanan, özellikle de televizyonda yer alan şiddet olaylarının, toplum genelindeki saldırganlık oranları üzerindeki istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir artışı tetiklediği, medyanın değerlerimiz, tutum ve davranışlarımızı şekillendirmede de etkileyici bir güç olduğunu, televizyonun tüm kitle araçları içerisinde belki de en kolay erişilen ve en yaygın kullanılan araç olması nedeniyle en etkili öğrenme kanalı olarak dikkat çektiği, yapılan bilimsel araştırmaların televizyon ve medyada izlenen şiddetin gerek kısa, gerekse uzun vadede izleyicilerin duygu, düşünce, değer, tutum ve davranışları üzerinde tetikleyici, hızlandırıcı ve özendirici bir etkisi olduğu yönündeki tespitler; ekranlardan verilen şiddet mesajlarının tüm izleyicileri olumsuz yönde etkilediğini, izlenen şiddet sahnelerinin tutum ve davranışlara yansıyarak toplumda gittikçe yaygınlaşan ve bireylerin sorunlarını şiddet uygulayarak çözmeye yönelik davranış değişiklikleri oluşturduğunu kanıtlar niteliktedir.

İhlale konu dizi filmin, geneline hakim olan şiddet sahnelerinin suçluların güç mücadelesinde çözüm olarak gösterildiği, dizide yer alan farklı şiddet, işkence ve intikam görüntüleriyle şiddetin dizi aracılığıyla yeniden üretildiği, yoğun şiddet sahnelerinin yer aldığı dizinin izleyicileri bilhassa çocukları olumsuz yönde etkileyeceği, konu itibariyle her ne kadar kurgusal yapımlar da olsa hikayelerini hayatın içinden aldıkları, toplumda gerçeklik noktasında bir karşılık bulabildiği, dizi içerisinde yer alan şiddet sahnelerinin şiddete meyilli kişiler tarafından rol/model edilme olasılığının var olabileceği gerçeğinin göz ardı edilmemesi gerekmektedir. Gündelik yaşamdan kesitlerin aktarıldığı, kurgusal metinlere dayanan televizyon dizileri, karakterleri ve anlatılan hikayeleri aracılığıyla izleyicilerin zihninde "gerçek bir dünya" algısı yaratmaktadır. Gerçekle kurguyu ayırt etme yetisine tam olarak sahip olmayan çocuklar, televizyon dünyasını gerçekmiş gibi algılayıp bu karakterlerle özdeşlik kurup, onları kendisine rol/model olarak almakta ve model aldığı karakterlerin olumlu olduğu kadar olumsuz davranışlarını da benimsemektedir. Şiddet içeren sahnelerin çocuk ve genç kitle üzerinde bırakabileceği psikolojik etki ve yaratabileceği travma konusunda gerekli hassasiyet gösterilmeden ekrana yansıtılarak, bu kitlenin zararlı içeriklere maruz bırakıldığı, dizide yer alan şiddet içerikleri ile şiddetin meşrulaştırıldığı, çözüm yöntemi ve cezalandırma unsuru olarak yansıtıldığı, dolayısıyla şiddetin özendirildiği kanaatine varılmıştır.

Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendi ile 8'inci maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Bu itibarla;

6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılsa dahi yayınlanamaz." ilkesinin ihlali nedeniyle,

6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. …” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (ş) bendinde yer alan; "Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz." ilkesinin ihlali nedeniyle;

6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (f), (g), (ğ), (h), (n), (ö), (s), (ş) ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerine ve aynı maddenin dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar idarî para cezası verilir. …” hükmü uyarınca, idari para cezası uygulanması gerektiği,

Bu itibarla; aynı yayınla, birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlalin de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 15’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden,

a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ocak 2020 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 24.585.130,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde iki oranı (%2) 491.703,00 TL İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “ (…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.