İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 27.08.2021 tarih ve 1202 sayılı yazısına konu TVO logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 26.08.2021 tarihinde saat 10:04’te yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 26.08.2021 tarihinde saat 10:04’te yayınladığı “Bal” tanıtım ve satışına ilişkin ticari iletişim yayınında, "Güzel bir bal kampanyasıyla geldik sevgili izleyenlerimiz. Ekranda birazdan numaramız gelecek. Bu balı 500 liraya satıyorlar. Allah sizi inandırsın beş yüz liraya satıyorlar. Köylüler değil ha, o aracılar satıyor. 200 liraya alıyor 500'e satıyor. Şimdi balı gösteriyorum…Bala bak şimdi bala bak... Görüyor musunuz? Bak köyden gelen bal. Kargosuyla her şeyiyle bize ait. Bak bu. Bu tenekeyi tartıyorum... Ne kadar geldi? Eksik yok fazla var. 5 kilo 119. Görüyor musun abi? Kilosu 100 TL. Gidip sorabilirsiniz ama bugün tam beş kilo, beş kilodan daha fazla kargo böyle gelir. Kargo parası isterlerse vermeyin. Kargo parası da yok. Sadece 199 TL'ye muhteşem bir bal gelecek...Vallahi altın gibi ışıl ışıl rengi de. Yeminle parlıyor…5 Kilo süzme bal. Kargo parası da yok. Sadece 199 TL'ye muhteşem bir bal gelecek. Köylü diyor ki bu sene ballarınız benden diyor. Kardeşim benden, benden. Aracı yok. Hiçbir komisyoncu yok. Bol bol bal yiyecekler diye, 5 kilo bak ekranda görüyorsunuz. Kargo parası da yok. Sadece 199 TL'ye muhteşem bir bal gelecek...Yayla balı. Biz gözümüzle gördük. Bak şu anda da test ediyoruz. Çok güzel harika. Tenekede gönderiyoruz….Şimdi şöyle söyleyeyim abi. Ben gözümle gördüğüm bir şeyi onaylamakla mükellefim. Gözümle gördüm, tadına da baktım. On numara beş yıldız...Efendim biz yazın Sivas'ta Zara bölgesinde Bolu cenderesinde yapıyoruz biz bu işi rakım 1800…Tam 5 kilo gidecek değil mi abi?...Tahlile analize her şeye açığız…Mis gibi çam kokuyor. Gerçekten dediğiniz gibi ben de önceleri izliyordum reklamlarda böyle artık bıktık diyorduk ama inanmıyordum böyle bir şey olacağına. Gerçekten gerçek bir bal yani mis gibi çam kokusu var...Ben bu, balcı çok arkadaşlarım var. Çok da bal tattım. Benim boğazımı yaktıysa bu bal hakiki baldır…Görmüş olduğunuz ürün bu şekilde gelmez ise almayın…Aynen bu şekil. Üzerinde üretici firma. Bak. Tarım Bakanlığı onaylı. Barkodumuz. Tenekeniz, faturanız...”, "5 Kg Süzme Bal, 1 Teneke Süzme Bal, Kargo Bedava 199 TL, 0212 935 32 …" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, söz konusu ürünün tanıtımı ve satışının yapıldığı görülmüştür.

Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğinin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bal; “Bitki nektarlarının, bitkilerin canlı kısımlarının salgılarının veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin salgılarının bal arısı tarafından toplandıktan sonra kendine özgü maddelerle birleştirerek değişikliğe uğrattığı, su içeriğini düşürdüğü ve petekte depolayarak olgunlaştırdığı doğal ürünü, ifade eder" şeklinde tanımlamaktadır. Buna göre zaten satılan ürün doğal olmalıdır. Ayrıca yayındaki ürünün doğallığına veya saflığına yapılan vurgu ve iddialar Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak, yanıltıcı biçimde olamaz" hükmünü ihlal eder niteliktedir.

İhlale konu reklamda, sunucu tarafından; süzme çiçek balın direkt üreticiden alınarak uygun fiyatla satış yaptıkları ve içerisinde hiçbir katkı maddesi olmadan sadece arıların yaptığı bir bal olduğu belirtilmiş ise de; 5 kilogram süzme çiçek balın toplam fiyatının 199 TL olduğunun belirtilmesinin günümüz ekonomik gerçekleriyle bağdaşmadığı ve söz konusu balın “doğallığına ve saflığına” vurgu yapılarak tanıtımı yapılan ürüne ilişkin yayının; izleyicileri yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Bu itibarla;

6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır.” hükmünün ihlali nedeniyle,

6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

f)  İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,

Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Temmuz 2021 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2021 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 28.238 (yirmisekizbinikiyüzotuzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.