İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 15.09.2021 tarih ve 1309 sayılı yazısına konu BAHARTÜRK logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 14.09.2021 tarihinde saat 09:30’da yayınladığı "El Ele Yardımlaşma Derneği" adlı program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 14.09.2021 tarihinde saat 09:30’da yayınladığı "El Ele Yardımlaşma Derneği" isimli programda, “Misyonerlerin önce incili uzatıp; "incili alıp hristiyan olursan ekmek veririm" dediği o zamanlardan kurtarmak için, haydi hep birlikte Kur'an bağışı başlatalım istedik. O hafizlar için, o güzel canlar için bir Kur'an bağışı başlatalım istedik. Sizin desteğinizle Anadolu Coğrafyası'nın, o güzel insanların, Osmanlı torunlarının desteğiyle Afrika'ya Kur'an göndereceğiz…Afrika'ya, Kara Kıta'ya sen de bir Kur'an gönder. Acele et. Geç kalma. Kara Kıta Afrika yardım bekliyor.”, "5 Adet Kur'an, Bağış Bedeli 99 TL", "Sen de Hafız Yetiştir!", "El Ele Yardımlaşma Derneği", "En Güzel Hediye Kur'an", "Hedef 20.000 Kur'an" "En Güzel Hediye Kur'an", "Afrika'ya Kur'an Bağışı", "Çocuklarımızın Duası", "Allah Kabul Etsin", "Hafızlar Yetişsin", "Allah Razı Olsun Sizden", "Hayırlarınız Kabul Olsun!", "Allah Cennetine Alsın", "0212 945 32 …", "El Ele Yardımlaşma Derneği Iban TR33 0004 6006 3588 8000 1927 …" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelere yer verildiği görülmüştür.

Bilindiği üzere, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu’nun “Yardım toplayabilecek olanlar” başlıklı 3’üncü Maddesinde “Kamu yararına uygun olarak, amaçlarını gerçekleştirmek, muhtaç kişilere yardım sağlamak ve kamu hizmetlerinden bir veya birkaçını gerçekleştirmek veya destek olmak üzere gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar, spor kulüpleri, gazete ve dergiler yardım toplayabilirler.”, 5. maddesinde yardım toplama şekillerine ilişkin "Bu Kanuna göre; makbuzla, belirli yerlere kutu koyarak, bankalarda hesap açtırarak, yardım pulu çıkararak, eşya piyangosu düzenleyerek, kültürel gösteriler ve sergiler yoluyla, spor gösterileri, gezi ve eğlenceler düzenlemek veya bilgileri otomatik ya da elektronik olarak işleme tutmuş sistemler kullanmak suretiyle yardım toplanabilir.", 6’ncı maddesinde izin alma zorunluğuna ilişkin “Kişiler ve kuruluşlar, yetkili makamdan izin almadan yardım toplayamazlar. Ancak, kamu yararına çalışan dernek, kurum ve vakıflardan hangilerinin izin almadan yardım toplayabilecekleri, Cumhurbaşkanınca belirlenip ilan edilir. İzin alınmadan girişilen yardım toplama faaliyetleri güvenlik kuvvetlerince derhal menedilir ve sorumlular hakkında kovuşturma yapılır.”, 7’nci maddesinde ise izin vermeye yetkili makamlara ilişkin “Yardım toplama faaliyeti bir ilin birden fazla ilçesini kapsıyorsa o ilin valisinden, bir ilçenin sınırları içinde ise o ilçenin kaymakamından izin alınır. Yardım toplama faaliyeti birden fazla ili kapsıyorsa yardım toplama faaliyetine girişecek gerçek veya tüzel kişilerin yerleşim yerinin bulunduğu ilin valisinden izin alınır ve izni veren valilik tarafından ilgili valiliklere ve İçişleri Bakanlığına bilgi verilir. Yardım toplama faaliyetleriyle ilgili işlemler dernekler birimlerince yürütülür.” hükümleri yer almaktadır. Diğer taraftan 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 11. Maddesinde ise "Dernek gelirleri alındı belgesi ile toplanır ve giderler harcama belgesi ile yapılır." hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, ihlale konu programda, “El Ele Yardımlaşma Derneği” adına Afrika'da bulunan insanlara Kur’an-ı Kerim ulaştırmak için izleyicilerden yardım talep edildiği, yayın boyunca yardım toplanırken "El Ele Yardımlaşma Derneği" ismi kullanılarak zaman zaman ekrana "Bir Adım Derneği" baskılı bir yelek giyen şahsın, Kur'an-ı Kerim yardımlarını Afrikalılara dağıtma görüntülerine yer verildiği görülmüştür. Oysa ki Bu her iki dernek veya kuruluşun izin almadan yardım toplama hakkına sahip kamu yararına çalışan kuruluşlar arasında yer almamasına rağmen mezkur yayında, izleyicilerin iyi niyetleri ve samimi duygularına hitap edilerek hakkında hiçbir bilgi verilmeyen ve yardım toplama izni olup olmadığı dahi belli olmayan bir dernek adına yardım toplanmasının istismar ve sömürüye açık bir durum oluşturduğu, şeffaf ve yeterli denetim mekanizmaları oluşturulmadan toplanan yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması noktasında ise suistimallerin ortaya çıkacağı kanaatiyle, mezkur yayında, haksız çıkar sağlamak amacıyla insanların dini duygularının istismar edildiği kanaatine varılmıştır.

Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Bu itibarla;

6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde yer alan; "Haksız çıkarlara hizmet eden ve haksız rekabete yol açan unsurlar içeremez." ilkesinin ihlali nedeniyle,

6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanun’un diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,

Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ağustos 2021 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2021 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 28.238 (yirmisekizbinikiyüzotuzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “ (…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir…” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.