İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 30.09.2021 tarih ve 1388 sayılı yazısına konu BAHARTÜRK logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 31.08.2021 tarihinde saat 10:49’da yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 31.08.2021 tarihinde saat 10:49’da yayınladığı “Süzme Bal” tanıtım ve satışına ilişkin ticari iletişim yayınında, "Bulunduğumuz bölge organik bir bölge, rakımı yüksek 1800'lü rakımlarda, florası çok yüksek olan, çiçeklerden, bitkilerimiz çok doğal olan bir bölgedeyim. Kesinlikle etrafımızda tarım yok, arıcı yoktur. Tamamen biz organik bal yapıyoruz. Herkes bal yesin, fakir zengin demeden. Biz balımızla çok güzel bir kampanya yaptık, bu kampanyayı tüm halkımız bal yesin diye ekranların başına geçtik....Ballarımız bu şekildedir, bu şekilde görüyorsunuz. (elindeki bir teneke balı büyük bir kaba boşaltmaya başlar) Kesinlikle tahlil ve analize açıktır. Hiçbir şekilde katkı maddemiz yoktur. Olmaz da zaten, görüyorsunuz, hiçbir şekilde, kesiyorum, bak balın uzamasını görüyorsunuz. Bu bir tahlildir, analizdir. Diğer katkı maddesi olan ürünler, küt diye kesilir orda. Gayet net, şeffaf. Her şey şeffaf bizde...”, "Organik Sivas Balı, Sahte Balcılara İnat, Fabrikadan Halka, Bu Baldan Şifa Bulursun, Beğenmezsen Hemen İade, Reklamı İlk Defa Yapılıyor, Bu Bal Organik Bal, Stoklarımız Sınırlı, 0212 945 32 .., 5 Kg Hakiki Organik Sivas Balı Kampanyası, 199 TL" vb. şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, söz konusu ürünün tanıtımı ve satışının yapıldığı görülmüştür.

Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğinin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bal; “Bitki nektarlarının, bitkilerin canlı kısımlarının salgılarının veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin salgılarının bal arısı tarafından toplandıktan sonra kendine özgü maddelerle birleştirerek değişikliğe uğrattığı, su içeriğini düşürdüğü ve petekte depolayarak olgunlaştırdığı doğal ürünü, ifade eder" şeklinde tanımlamaktadır. Buna göre zaten satılan ürün doğal olmalıdır. Ayrıca yayındaki ürünün doğallığına veya saflığına yapılan vurgu ve iddialar Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak, yanıltıcı biçimde olamaz" hükmünü ihlal eder niteliktedir.

İhlale konu reklamda, "... bulunduğumuz bölge organik bir bölge, rakımı yüksek 1800'lü rakımlarda, florası çok yüksek olan, çiçeklerden, bitkilerimiz çok doğal olan bir bölgedeyim. Kesinlikle etrafımızda tarım yok, arıcı yoktur. Tamamen biz organik bal yapıyoruz." şeklinde ifadelerle, süzme balın kendi üretimi olduğu ve aracısız uygun fiyatla satış yaptıkları, içerisinde hiçbir katkı maddesi olmadan sadece arıların yaptığı bir bal olduğu belirtilmiş ise de; 5 kilogram süzme çiçek balın toplam fiyatının 199 TL olduğunun belirtilmesinin günümüz ekonomik gerçekleriyle bağdaşmadığı, ayrıca tanıtımı yapılan balın marka adı, üretici firma bilgisinin hiçbir şekilde belirtilmediği ve ekrana okunur şekilde yazılmadığı, satılan ürün miktarı ise gramaj olarak söylenmediği, bununla birlikte, söz konusu balın “stoklarımızla sınırlı”, “doğallığına ve saflığına” vurgu yapılarak tanıtımı yapılan ürüne ilişkin tüketicinin acele etmesi gerektiği aksi halde bu özelliklere sahip ürünü kaçırabileceği korkusunu inşa ederken, izleyicilerin bu ürünü düşünmeden, araştırma ve karşılaştırma yapmadan hızlıca satın almaya yöneltildiği, dolayısıyla mezkur yayının izleyicileri yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Bu itibarla;

Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 9/A maddesinin birinci fıkrasının, (a) bendinde belirtilen "Tüketicinin doğru tercihler yapabilmesini sağlamak amacıyla, ürün veya hizmete ilişkin kesin bilgiler verilir ve izleyiciler yanılgıya düşürülemez.", (b) bendinde belirtilen "Ürüne ait üretici firma ve üretim yeri bilgileri verilir." (c) bendinde belirtilen "Gerçek dışı olarak “ilk kez”, “son”, “sadece tek bir sefer”, “sınırlı satış”, “hepsi satılmak üzere-satıldı satılacak” gibi ifadelerle izleyici ürünü satın almaya teşvik edilemez." ilkelerini, dolayısıyla 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır.” hükmünün ihlali nedeniyle,

6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,

Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Temmuz 2021 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2021 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 28.238 (yirmisekizbinikiyüzotuzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.