İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 28.12.2021 tarih ve 1718 sayılı yazısına konu FOX logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 25.11.2021 tarihinde saat 19:00’da yayınlanan "Ana Haber Bülteni" yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; FOX logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 25.11.2021 tarihinde saat 19:00’da canlı olarak yayınlanan, sunuculuğunu Selçuk Tepeli’nin yaptığı "Ana Haber Bülteni"nde, sunucu tarafından; “EPDK’nın bir açıklaması var, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu nasıl bir iletişim yapıyorlar, kim iletişimlerini ayarlıyor ve böyle metinler yazarlarken içinde birtakım itiraflarda ve hatta hadlerini aşan birtakım tespitlerde bulunmayı nasıl başarıyorlar? Şimdi bakın bugün bazı basın yayın organlarında benzine bu gece için yine öyle birtakım spekülasyonlar falan şunlar bunlar vardı biliyorsunuz. Açıklama yapıyorlar, diyorlar ki; gerek bu haber gerekse son yani bu gece derken dünkünden sonra bu gece de var mı diye falan yokmuş gerekse son günlerde akaryakıt fiyatlarındaki artışlar yüzünden toplumda infial oluşturmayı amaçlayan... Toplumda infial, ya EPDK bürokratik bir kurum böyle siyasi laflar etmeye, toplumda infial oluşturmaya gibi falan birtakım tespitler yapmaya, ne alakası var ya sen işine baksana kardeşim! Böyle açıklamalar senin üstüne vazife mi? Vazife olup olmadığını sonraki cümlelerde göreceğiz haber ve yorumlarla ilgili bir basın açıklaması ihtiyacı oluşmuştur. Basın açıklaması ihtiyacı oluşması zaten işinizi doğru dürüst yapmadığınız anlamına gelir. Öncelikle söz konusu haber doğru değildir, dolayısıyla biz de paylaşıyoruz doğru değil bu gece zam yok. Bugün akaryakıt fiyatlarında herhangi bir artış söz konusu değildir. Bugün yokmuş, ya bu neyin itirafı biliyor musunuz? Son 1 haftada 2 günde bir gün aşırı zam yapıyoruz falan ama rahat olun bugün yok. Bu nasıl bir açıklama ya bu nasıl bi açıklama? Bu durumun bu ifadenin bu ülkenin vaziyetiyle ilgili ne anlattığının farkında değil misiniz siz ya? Medyada yer alan bu tip gerçek dışı haberlerin yanı sıra bazı STK falan filan birtakım şeyler bir sürü tırı vırı laf, sektörümüze olan güveni zedelemektedir. Bu açıklamanın tamamı zaten güven olmadığının itirafıdır. Bu sektörün eğer organizatör kuruluşlarından biriyse EPDK, bunu nazarıdikkate almalıdır. Bakın büyük bir güven probleminin itirafıdır, sadece kendi çıkarlarını düşünerek falan diye birtakım bazı edebi cümleler kurmuşlar, toplumumuzda huzursuzluğa sebep olan... Ya arkadaş EPDK’nın işi nedir ya siz önce bir görev tarif çerçeve falan yönetmeliğinize baksanıza! Gözünüzü seveyim, efendim yokmuş bu gece zam yokmuş rahat olun. Benim kaygım ne biliyor musunuz? Bakın böyle laflarla böyle laflarla öyle bir tuhaf hava yaratmaya çalışıyorlar ki sanki, yani sakin olun Allah aşkına sakin olun sakin olun izleyin öğrenin ve unutmayın ne olur. Çünkü patron sizsiniz bu ülkede, 5 nedenden dolayı bu ülkenin patronu sizsiniz. Bu ülkeyi siz kurdunuz, bu ülkenin göz dikilen tasarrufu sizin elinizde, niye göz dikilen bir tasarrufa sahipsiniz? Çünkü hükûmetlere güvenmiyorsunuz. Sadece bu değil o yüzden kenara 3-5 kuruş para koydunuz falan onlar bankacılık sistemine şuraya buraya girmiyor. Ya sonra vergileri siz ödüyorsunuz, siz çalışıyorsunuz ve siz oy veriyorsunuz, fedakarlık da sizden bekleniyor.” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.
Konuyla ilgili olarak, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca (EPDK) yapılan söz konusu açıklamada, "Bugün bazı basın yayın organlarında benzine 46 kuruş, motorine 45 kuruş, LPG'ye 25 kuruş daha zam kararı alındığı yönünde haberler çıktı. Gerek bu haber, gerekse son günlerde akaryakıt fiyatlarındaki artışlar üzerinden toplumda infial oluşturmayı amaçlayan haber ve yorumlar ile ilgili bir basın açıklaması ihtiyacı oluşmuştur. Öncelikle söz konusu haber doğru değildir. Bugün akaryakıt fiyatlarında herhangi bir artış söz konusu değildir. Medyada yer alan bu tip gerçek dışı haberlerin yanı sıra bazı STK temsilcilerinin kamuoyunda daha fazla tanınma gayesiyle günler öncesinden zam açıklama telaşına düşmesi, sektörümüze olan güveni zedelemektedir. Sadece kendi çıkarlarını düşünerek toplumumuzda huzursuzluğa sebep olan böylesi gerçek dışı haber ve yorumlar yapan ya da yaptıran kişiler hakkında da kurumumuz tarafından suç duyurusunda bulunulacaktır." ifadeleri kullanılmıştır.
Bilindiği üzere, Günümüzde medyanın gücünün artması ile medya mensuplarının sorumluluklarının da aynı ölçüde arttığı bir gerçektir. Medya mensuplarının kurum ve kuruluşları eleştirmesi, onların söz ve eylemleri hakkında kamuoyunu bilgilendirmesi tabii bir durumdur. Ancak bu hakları kullanırken kişi, kurum ve kuruluşların haklarının da gözetilmesi gerekmektedir.
Yayıncılar canlı yayın gerçekleştirirken yayın sırasında kullanılan ifadelerin dürüst, kişi ve kurumları zedelemeyecek nitelikte olması hususuna özen göstermeli; yayıncılığın kamusal sorumluluk görevi olduğu ve yayınların Basın Meslek İlkeleri çerçevesinde yürütülmesi gerekliliği unutulmamalıdır. Bu ilkelere göre yayınlarda kişileri ve kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşüren, aşağılayan veya iftira niteliği taşıyan ifadelere yer verilmemesi gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca (EPDK) yapılan açıklamada, akaryakıt piyasasında fiyat hareketlerinin serbest piyasa koşullarında, kamu otoritesinin herhangi bir müdahalesi veya kararı olmadan oluştuğu ifade edilmesine rağmen, ihlale konu programda sunucu tarafından; bir kamu kurumunun kendi alanına ilişkin yapmış olduğu basın açıklamasının kinayeli bir tarzda mimik ve ifadelerle ele alındığı, Kurumun basın açıklaması üzerinden Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun belli itiraflarda bulunmakla, haddini aşmakla, işini doğru dürüst yapmamakla suçlandığı, ilgili basın açıklamasının "bir sürü tırı vırı laf" ve "birtakım bazı edebi cümleler" gibi nitelemelerle aktarılarak izleyicinin dikkatine dalga geçilen bir metin olarak sunulduğu, dolayısıyla Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na yönelik sarf edilen ifadelerin kamusal sorumluluk anlayışı ile bağdaşmadığı gibi söz konusu ifadelerin eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliği taşıyan ifadeler olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde yer alan; "..., kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez." ilkesinin ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ekim 2021 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 108.442.703,04 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde iki oranı (%2) 2.168.854,00 TL İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “(…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Üyesi Okan KONURALP ve İlhan TAŞCI’nın karşı oyları ve oy çokluğu ile karar verildi.
