İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 24.03.2022 tarih ve 381 sayılı yazısına konu TELE 1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 18.02.2022 tarihinde saat 13:00’da yayınladığı “Gün Ortası” isimli haber programı yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, TELE 1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 18.02.2022 tarihinde saat 13:00’da yayınladığı “Gün Ortası” isimli haber programında, geçen diyaloglarda; "Son bir kaç gündür çok konuşulan bir haber, konuşulması da gereken ve bunun da artık bir sonuca ulaşması da gereken bir konu. Biliyorsunuz Erzurum'da Diyanete bağlı Kur'an kursunda yedi çocuğa cinsel istismar vakası belletmen tarafından. Hakikaten bugün iddianameyi okudum. Kan dondurucu ifadeler yer alıyor. Buna ilişkin ayrıntılar gün geçtikçe ortaya çıkıyor. Bugünkü ayrıntı şu; çocuklar aynı zamanda yani buna maruz kalmalarının dışında suça teşvik edilmişler değerli izleyenler. İşkenceye maruz kalmışlar. Hırsızlık yaptırılmış bu çocuklara, hırsızlık da yaptırılmış. Bu konuyu biraz konuşalım istedik ve bu konuyu gündeme getiren isimlerden biri de Erzurum Ekspres Gazetesi'nin sahibi Sinan Özçaylak. Merhaba Sinan Bey, hoşgeldiniz yayınımıza. - Merhabalar efendim, hoşbulduk. - Kan dondurucu ifadeler yer alıyor bu iddianamede ve gün geçtikçe başka ayrıntılar çıkıyor, o Kur'an kursunda neler olmuş neler. O yedi çocuğa istismar vakası dışında çocuklar suça teşvik edilmişler, hırsızlık yaptırılmış. Hatta ellerine kolonya dökülerek çocukların elleri yakılmış. ... Bu olay ilk ne zaman patlak verdi, ilk ne zaman yaşandı ve sonrasında ne oldu, belki de en önemlisi bu. Bir açıklama var mı, il müftülüğünden bir açıklama var mı, diyanetten bir açıklama var mı? Sizden bir dinleyelim, Erzurum'da ne oluyor?- Evet, olay ilk Aralık ayında bir ailenin şikayeti üzerine duyuldu, tabii ihbar bize geldiğinde çek etmek durumundayız. Ben gece uyuyamadım, sabahın erken saatlerinde Erzurum Valisine görüşmeye gittim. Meseleyi sordum, kendisi doğruladı. Olayın yaşandığını, şahsın Yozgat'ta göz altını alındığını, güvenlik gerekçesiyle de Erzurum'a getirilmediğini söyledi. Kur'an kursunda çalışan yedi kişinin de Diyanet tarafından açığa alındığını ve haklarında soruşturma başlatıldığını ifade etmişti. Olay beş aylık bir süreç aslında. Beş ay boyunca H.A. isimli şahıs çocuklara adeta cehennem azabı yaşatıyor. Olayın boyutu şöyle, Eylül ayında bu olay duyuluyor. Eylül ayında Kur'an kursu kapatılıyor. Bu şahıs da Yozgat'ta başka bir Kur'an kursuna gönderiliyor. .... Eylül ayından Aralık ayına kadar herhangi bir işlem yok. Aralık ayında bir aile karakola şikayette bulunuyor. Şikayette bulununca şahıs Yozgat'ta Kur'an kursunda yakalanıyor. ... Sonrasında Diyanet, Hacı Bahattin Evgi Kur'an kursunda çalışan yedi kişiyle ilgili, biri idareci, idari soruşturma yapıyor. İdari soruşturmanın neticesinde altı kişi görevlerine iade ediliyor, kurumun yöneticisine de sekiz de bir maaş cezası verilerek o da görevine iade ediliyor. Tabi biz bunu duyunca çok üzüldük ve bunu haberleştirdik. Bunun üzerine Erzurum Valisi Okay Memiş durumu bizim haberlerimizden öğrenmiş ve bu yedi kişiyle ilgili olarak yeniden soruşturma başlattı. Ayrı bir ekip, üç kişilik bir ekip oluşturuldu ve yeniden soruşturma başlatıldı. Dün bu yedi kişi açığa alındı, bir de Palandöken Müftüsü, ilk kez bir üst düzey yönetici de bu konuyla ilgili açığa alınmış oldu, soruşturma kapsamının içerisine girmiş oldu. ..- Bunu söylerken tüylerim diken diken oluyor, en çok öfkelendiğim şeylerden biri de bu; beş ay boyunca bu çocuk, yirmi iki yaşındaki bu belletmen, bu çocuklara iki kişiye on beşer defa tecavüz etmiş, iddianamede bunlar var. Diğer çocuklara da cinsel istismardan şiddete, hırsızlığa, suça teşviğe her şey var. Beş ay boyunca bunlar yaşanırken altı personel hiçbir şey görmemiş. Hiçbir şey hissetmemiş. Hiçbir şey anlamamış." şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.
Konuyla ilgili olarak, T.C. Erzurum 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.02.2022 tarihli ve 2022/53 Esas nolu yayın yasağı kararında, dava dosyasına konu olan yargılamanın içeriği, tutanaklar, görüntüler, videolar ve belgelerinin yayınlanmasının, buna ilişkin basın ve yayın organlarında haber yapılmasın mahkemece 08.02.2022 tarihinde tamamen yasaklanmasına karar verildiği, İlgili yayın yasağı kararı 09.02.2022 tarihinde Üst Kurula ait web sitesinin "Yayın Yasakları" kısmında yayınlanmıştır.
Yukarıda yer verilen açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, ihlale konu programında, T.C. Erzurum 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.02.2022 tarihli ve 2022/53 Esas nolu yayın yasağı kararında, dava dosyasına konu olan yargılamanın içeriği, tutanaklar, görüntüler, videolar ve belgelerinin yayınlanmasının, buna ilişkin basın ve yayın organlarında haber yapılmasın mahkemece 08.02.2022 tarihinde tamamen yasaklanmasına rağmen, mezkur programda, “...en çok öfkelendiğim şeylerden
biri de bu; beş ay boyunca bu çocuk, yirmi iki yaşındaki bu belletmen, bu çocuklara iki kişiye on beşer defa tecavüz etmiş, iddianamede bunlar var. Diğer çocuklara da cinsel istismardan şiddete, hırsızlığa, suça teşviğe her şey var. Beş ay boyunca bunlar yaşanırken altı personel hiçbir şey görmemiş. Hiçbir şey hissetmemiş. Hiçbir şey anlamamış.", "O yedi çocuğa istismar vakası dışında çocuklar suça teşvik edilmişler, hırsızlık yaptırılmışlar. Hatta ellerine kolonya dökülerek çocukların elleri yakılmış." şeklinde ifadelerin, yargıya taşınmış böylesine hassas bir olayda verilen mücadeleye hiçbir şekilde hizmet etmeyeceği gibi mahkeme kararıyla topluma açık olmaması gereken ifadelerin yayınlanmasının medya hizmet sağlayıcılardan beklenen sorumlu yayıncılık anlayışı ile bağdaşmadığı kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, yayın yasağı kararına rağmen yayınlanmış olması karşısında, 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; "Hukukun üstünlüğü, adalet ve tarafsızlık esasına aykırı olamaz." ilkesinin ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanun’un diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
b) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %2 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ocak 2022 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 389.072,67 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2022 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 38.460,00 (otuzsekizbindörtyüzaltmış) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “(…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Üst Kurul Üyesi Okan KONURALP ile İlhan TAŞCI’nın karşı oyları ve oy çokluğu ile karar verildi.


