İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 10.06.2022 tarih ve 687 sayılı yazısına konu 4 EYLÜL logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 13.03.2022 tarihinde saat 10:40’da yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 13.03.2022 tarihinde saat 10:40’da yayınladığı "Süzme Çiçek Balı" isimli ürünün tanıtım ve satışına ilişkin ticari iletişim yayınında, "... ama üzerinde barkodu, kayıt numarası, işletme kayıt numarası, her şeyi mevcut olan 5 kilo bal 199 lira ve kargo bedava. Şu an, yüzde elli indirime hak kazanmak istiyorum, 500 lira yerine 200 liraya almak istiyorum, ben de bu bala sahip olmak istiyorum, ben de kaliteli bir bal yemek istiyorum, üzerinde kayıt numarasıyla, barkoduyla, faturasıyla, her şeyi yapılmış, analiz raporlarıyla birlikte gelecek olan bal sadece 199 TL. ...”, "Siz artık nasıl kâr ediyorsunuz" diyenlere şunu diyoruz: Biz de bitirmek zorundayız. Yani 199'luk kampanya bitmek zorunda. Ama son, son, son diyoruz. ..., adını, soyadını, adresini, telefon numaranı çağrı merkezindeki arkadaşlarımıza vereceksiniz ve o arkadaşlarımız alacaklar bir hafta içerisinde yoğunluğa göre çünkü 2021'in son kampanyaları... Alın! Bakın, sonlar. Yarın 250 lira olduğunda o zaman alım gücü daha zor olabilir. Şimdiden 5 kilo alacaksın.”, "Gıda Ürünlerine Uygulanan KDV Oranının Yüzde 8'den Yüzde 1'e Düşürülmesi Sayesinde Kampanyamız Bir Süre Daha Devam Etmektedir", "5 Kilo Tenekede Süzme Çiçek Balı", "Üretici Firma Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği ...", "0 212 945 58 ..", "199 TL Kargo Bedava" vb şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, söz konusu ürünün tanıtımı ve satışının yapıldığı görülmüştür.

Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğinin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bal; “Bitki nektarlarının, bitkilerin canlı kısımlarının salgılarının veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin salgılarının, bal arısı tarafından toplandıktan sonra kendine özgü maddelerle birleştirerek değişikliğe uğrattığı, su içeriğini düşürdüğü ve petekte depolayarak olgunlaştırdığı, doğası kristallenebilen doğal ürünü ifade eder" şeklinde tanımlamaktadır. Buna göre zaten satılan ürün doğal olmalıdır. Ayrıca yayındaki ürünün doğallığına veya saflığına yapılan vurgu ve iddialar Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak, yanıltıcı biçimde olamaz" hükmünü ihlal eder niteliktedir.

İhlale konu reklamda, “199'luk kampanya bitmek zorunda. Ama son, son, son diyoruz." ve "son saniyeler" şeklinde ifadelerle, ürünün normal fiyatına göre indirimli satıldığının, son kampanya olduğunun ve şimdi alınmazsa ilerde daha yüksek bir fiyattan alınacağının ifade edilmesi suretiyle izleyicilerin ürünü almalarında, zamanın sınırlı olduğu mesajının verildiği, oysa ki; rapora konu yayından bir ay önceki yayında da son kampanya ifadelerinin kullanılması ve 2022 yılındaki rapora konu yayında "2021'in son kampanyaları" ifadelerine yer verilmesi nedeniyle kampanya süresi hakkında tüketicilerin yanıltıldığı, bununla birlikte ürünün 500 TL yerine 199 TL’ye gönderileceği şeklinde gerçeklikle bağdaşmayan beyanlarla pazarlamasının yapıldığı, söz konusu ürün ile ilgili tüketicinin, ekrana yansıtılan telefon hattına hemen ulaşması halinde bu ürüne sahip olabileceği izlenimi verilerek tüketicinin acele etmesi gerektiği aksi halde bir çok özelliğe sahip bu ürünü kaçırabileceği korkusunu inşa ederken, izleyicilerin bu ürünü düşünmeden, araştırma ve karşılaştırma yapmadan hızlıca satın almaya yöneltildiği, dolayısıyla yanıltıcı ve çelişkili bilgilerle izleyicileri aldatıcı ve yanıltıcı nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Bu itibarla;

Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 9/A maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde "Gerçek dışı olarak "ilk kez", "son", "sadece tek bir sefer", "sınırlı satış", "hepsi satılmak üzere-satıldı satılacak" gibi ifadelerle izleyici ürünü satın almaya teşvik edilemez." hükmünü, dolayısıyla, 6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır.” hükmünün ihlali nedeniyle,

6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

b)  İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,

Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Şubat 2022 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2022 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 38.460,00 (otuzsekizbindörtyüzaltmış) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.