İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 10.06.2022 tarih ve 683 sayılı yazısına konu BERAT logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 11.04.2022 tarihinde saat 12:47’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 11.04.2022 tarihinde saat 12:47’de yayınladığı "Süzme Çiçek Balı" isimli ürünün tanıtım ve satışına ilişkin ticari iletişim yayınında, “İşte kıymetli izleyicilerimiz Türkiye'nin meşhur balcısı Balcı Hüseyin yine doğal, katkısız, gerçek süzme çiçek balını da 1 teneke süzme çiçek balı tamı tamına 5 kilo kıymetli izleyicilerimiz. Bakın 1 teneke bal göndereceğiz sizlere. Sağlıklı tenekenin içerisinde ve yine ..... 5 kilo süzme çiçek balı alacaksınız Sivas'tan, Sivas yaylalarından geliyor bu ballar size. Tamamen doğal bir bal. 199 liraya gel zam yapmayalım. Herkes alsın, çoluk çocuk afiyetle bal yesin”, “Bakın kıymetli izleyicilerimiz. Şu teneke size geldiği zaman kargo parası en az 35-40 lira tutar. Bunu da Balcı Hüseyin ödeyecek. 199 liraya 1 teneke doğal, süzme çiçek balı evin kapısına gelecek, kargo parası da dahil. Şu ana özel kıymetli izleyicilerimiz bakın. Ağabey, gel bunu Ramazan ayı boyunca devam etsin bu kampanya. Ramazan bitene kadar kargoda senden, zam yok.”, “.... Zaten balla birlikte kıymetli izleyicilerimiz sizlere bakın balın analiz raporları, her şeyi gidiyor ağabey”,.“.... 199 liraya bu senenin sağımı, doğal katkısız süzme çiçek balı alacaksınız. Bakın, Ramazan ayı yaklaşmakta çoluk çocuk afiyetle iftarda-sahurda bol bol tüketin.”, “Vatandaş alsın yesin diye, fakir fukaranın sofrası bal görsün diye, herkes hakiki gerçek bal yesin diye Arıcılar Birliği üretimi tam 5 kilo bir teneke süzme çiçek balı 199 lira.”, “Şöyle biraz daha bal döksen. Bu işin ustası sensin. Şöyle bakın kıymetli izleyicilerimiz. Çok basit bir bal testidir bu. Döküldüğü zaman akışkanlığını kaybetmez, böyle saç teli gibi de inceltir bunu. İşte gerçek hakiki bal, doğru mu abi kopmaz. ... Doğal bir bal olmasa bu akışkanlık olmaz.”, "Enflasyona İnat! Zamlara İnat! Bizde Zam Yok İndirim Var! " 0 212 912 10 .. "5 Kilo Tenekede Süzme Çiçek Balı" vb şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, söz konusu ürünün tanıtımı ve satışının yapıldığı görülmüştür.
Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'nin Tanımlar başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde "Bal, Bitki nektarlarının, bitkilerin canlı kısımlarının salgılarının veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin salgılarının bal arısı tarafından toplandıktan sonra kendine özgü maddelerle birleştirerek değişikliğe uğrattığı, su içeriğini düşürdüğü ve petekte depolayarak olgunlaştırdığı doğal ürünü, ifade eder.", Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'nin Ürün Özellikleri başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; "Balın kıvamı akışkan, viskoz, kısmen veya tamamen kristalize olabilir." Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; "Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak, yanıltıcı biçimde olamaz." hükümleri yer almaktadır.
İhlale konu reklamda, sunucu tarafından; süzme çiçek balın direkt üreticiden alınarak uygun fiyatla satış yaptıkları ve içerisinde hiçbir katkı maddesi olmadan sadece arıların yaptığı bir bal olduğu belirtilmiş ise de; 5 kilogram süzme çiçek balın toplam fiyatının 199 TL olduğunun belirtilmesinin günümüz ekonomik gerçekleriyle bağdaşmadığı ve söz konusu balın “doğallığına ve saflığına” vurgu yapılarak tanıtımı yapılan ürüne ilişkin yayının; izleyicileri yanıltıcı ve çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır.” hükmünün ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
c) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mart 2022 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2022 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 38.460,00 (otuzsekizbindörtyüzaltmış) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.


