İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 04.07.2022 tarih ve 800 sayılı yazısına konu ANADOLU DERNEK TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 22,29.06.2022 tarihlerinde 00:45, 13:43 saatlerinde yayınladığı ticari iletişim yayınlarına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 22,29.06.2022 tarihlerinde 00:45, 13:43 saatlerinde yayınladığı "Süzme Çiçek Balı" isimli ürünün tanıtım ve satışına ilişkin ticari iletişim yayınında, “(...) Bizler size 5 kilogram balı normal şartlarda 229 liraya gönderiyorduk ama Bahar Abla haftaya final yapacak, neyse. Ama haftaya bu fiyat olmaz abla... 5 kilogram balı bizler sizlere 199 liraya göndereceğiz. Memnun kalmadığınız takdirde iade etme hakkına sahipsiniz...- Türkiye'nin neresinde olursanız olun şeffaf bir kargo ve şeffaf bir ambalajla gelecek... Analiz raporunu burada, faturasını burada, barkodunu burada yapıştırıp paketleyip, ambalajlayıp şeffaf bir kargo ve şeffaf bir ambalajla şuan görmüş olduğunuz gibi kapınıza kadar göndereceğiz. ....- Ben her hafta soruyorum. Bu hafta da soracağım. Sevgili abla, Bahar Abla hiç şikâyet aldın mı? - Valla bir sezondur biz program yapıyoruz Gökhan Bey. Bu ürünlerimizi de satıyoruz burada. Şu ana kadar kendi şahsıma bir şikayet almadım... Yani gerçekten de değerli dostlarımız hiçbir şekilde şikâyet olmadı. Alan dostlarımız oldu, memnun kalan dostlarımız, arkadaşlarımız oldu. Çok teşekkür eden da dostlarımız oldu. Bence değerli dostlar yani, Türkiye'nin hiçbir yerinde artık bu ürünleri bu şekilde bulamazsınız. Bu bir gerçek.- Sivas'ın Divriği'nin Yağbasan Köyü'nün lezzetli ve özel balını bizler de sizlere gönderiyoruz... Almış olduğunuz bal sevgili Hüseyin Şahin Abi'nin balı. Divriği'nin balını sizler alacaksınız. Dedi ki önümüzdeki sene dedi, Zara balı satacağız dedi. Şuan kovanlar o bölgedeymiş...”, "Sivas Balı, Üretici Firma Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği ..", "1 Teneke Süzme Bal", "0212 945 66 ..", "5 Kg 199 TL +10 TL Kargo" vb şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle, söz konusu ürünün tanıtımı ve satışının yapıldığı görülmüştür.
Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğinin 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde bal; “Bitki nektarlarının, bitkilerin canlı kısımlarının salgılarının veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin salgılarının, bal arısı tarafından toplandıktan sonra kendine özgü maddelerle birleştirerek değişikliğe uğrattığı, su içeriğini düşürdüğü ve petekte depolayarak olgunlaştırdığı, doğası kristallenebilen doğal ürünü ifade eder" şeklinde tanımlamaktadır. Buna göre zaten satılan ürün doğal olmalıdır. Ayrıca yayındaki ürünün doğallığına veya saflığına yapılan vurgu ve iddialar Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 7’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak, yanıltıcı biçimde olamaz" hükmünü ihlal eder niteliktedir.
İhlale konu reklamda, söz konusu ürünün normal fiyatına göre indirimli satıldığının, son kampanya olduğunun ve şimdi alınmazsa ilerde daha yüksek bir fiyattan alınacağının ifade edilmesi suretiyle izleyicilerin ürünü almalarında, zamanın sınırlı olduğu mesajının verildiği, oysa ki; aynı ürünün 29.06.2022 tarihinde tekrar yayınlandığı, aynı ifadelere yer verilerek kampanya süresi hakkında tüketicilerin yanıltıldığı, bununla birlikte ürünün 229 TL yerine 199 TL’ye gönderileceği şeklinde gerçeklikle bağdaşmayan beyanlarla pazarlamasının yapıldığı, söz konusu ürün ile ilgili tüketicinin, ekrana yansıtılan telefon hattına hemen ulaşması halinde bu ürüne sahip olabileceği izlenimi verilerek tüketicinin acele etmesi gerektiği aksi halde bir çok özelliğe sahip bu ürünü kaçırabileceği korkusunu inşa ederken, izleyicilerin bu ürünü düşünmeden, araştırma ve karşılaştırma yapmadan hızlıca satın almaya yöneltildiği, dolayısıyla yanıltıcı ve çelişkili bilgilerle izleyicileri aldatıcı ve yanıltıcı nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 9’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek, zorundadır.” hükmünün ihlali nedeniyle,
6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mayıs 2022 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 15.000,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2022 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 38.460,00 (otuzsekizbindörtyüzaltmış) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “…8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.


