İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 31.08.2022 tarih ve 1275 sayılı yazısına konu ikra logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 31.08.2022 tarihinde saat 11:13’te yayınladığı "Kardeşlik Vakti" adlı program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 31.08.2022 tarihinde saat 11:13’te yayınladığı "Kardeşlik Vakti" adlı programda, sunucu tarafından; "Bir erzak, bir gıda, bir kumanya. 150 TL'den. Bakın ağaç yapraklarını yiyorlar. Ağaç yapraklarını kemiriyorlar.Bir erzak kolisi, bir gıda kolisi. Şu çocukların ellerinde bisküvi değil, şu çocukların ellerinde çekirdek, bakın fındık fıstık değil arkadaşlar. Ağaç yapraklarını yiyorlar. Aç kalmamak için. Dostlar, "bir erzak paketi, bir gıda paketi, bir kumanya ben göndermek istiyorum." diyenleri bekliyoruz. 150 TL. Bakın 3 kişilik bir ailenin erzağını, gıdasını, bir kolisini vereceğiz. 3 tane kişi 20 gün en azından kardeşlerim, kardeşlerimize destek olalım. Bir erzak, bir gıda, bir kumanya gönderelim. ... Bir erzak, bir kumanya. Ey, Müslüman neredesin? Çocuklar ölüyor Yemen'de. Anneler feryat ediyor Yemen'de! Mehmet Mendillioğlu iki kumanya. Haydi kardeşlerim, bir erzak paketi. Bakın şu çocuğun elinde bisküvi değil, şu yavrucağın avuçlarının içine bakın! Yaprak yiyorlar. Sormayacak mı Rabb'imiz bunu? Ey Müslüman bana ne mi diyorsun? "Müslümanın derdiyle dertlenmeyen bizden değildir." buyuruyor Allah resulü. ... Arkadaşlar, bir erzak yahu bir erzak! Bir gıda paketi. Bir kumanya paketi. Bir erzak Efendim, 150 TL'den gelecek. Bir kumanya. 150 TL. .. Bir erzak, bir kumanya."Bir erzak, bir gıda, bir kumanya ben göndermek istiyorum." Bakın ekranda yazan çağrı merkezimize, günlerce aç yatan yetimler var. Hafta bir iki gün sadece ekmek bulabilen çocuklar var. Gözleri yaşlı anneler var. Evet kardeşlerim, anneler var ağlayan anneler... "Bir erzak, bir gıda, bir kumanya ben göndermek istiyorum kardeşlerime, vermek istiyorum canlarıma" diyen kardeşlerimizi bekliyoruz. ...", "Kardeşlik Vakti", "0212 912 45 ..", "Whatsapp 0541 802 82 ..", "Müslüman coğrafyalara sizlerin destekleriyle kumanya, gıda yardımları ulaştırıyoruz...", "Yemen Yardım Bekliyor...", "Yemen'e Yardım Vakti...", "Kardeşlik Vakti YEMEN'de...", "Mazlum coğrafyalara yardım eli uzatıyoruz..." vb. şeklinde sözlü ve yazılı ifadelere yer verildiği görülmüştür.

Bilindiği üzere, 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu’nun “Yardım toplayabilecek olanlar” başlıklı 3. Maddesinde “Kamu yararına uygun olarak, amaçlarını gerçekleştirmek, muhtaç kişilere yardım sağlamak ve kamu hizmetlerinden bir veya birkaçını gerçekleştirmek veya destek olmak üzere gerçek kişiler, dernekler, kurumlar, vakıflar, spor kulüpleri, gazete ve dergiler yardım toplayabilirler.” hükmü yer almaktadır. Mezkur Kanun’un 6. maddesinde izin alma zorunluğuna ilişkin hüküm “Kişiler ve kuruluşlar, yetkili makamdan izin almadan yardım toplayamazlar. Ancak, kamu yararına çalışan dernek, kurum ve vakıflardan hangilerinin izin almadan yardım toplayabilecekleri, Cumhurbaşkanınca belirlenip ilan edilir. İzin alınmadan girişilen yardım toplama faaliyetleri güvenlik kuvvetlerince derhal menedilir ve sorumlular hakkında kovuşturma yapılır.” şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un 7. maddesinde ise izin vermeye yetkili makamlar “Yardım toplama faaliyeti bir ilin birden fazla ilçesini kapsıyorsa o ilin valisinden, bir ilçenin sınırları içinde ise o ilçenin kaymakamından izin alınır. Yardım toplama faaliyeti birden fazla ili kapsıyorsa yardım toplama faaliyetine girişecek gerçek veya tüzel kişilerin yerleşim yerinin bulunduğu ilin valisinden izin alınır ve izni veren valilik tarafından ilgili valiliklere ve İçişleri Bakanlığına bilgi verilir. Yardım toplama faaliyetleriyle ilgili işlemler dernekler birimlerince yürütülür.” hükümleri yer almaktadır.

Ayrıca, 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 11. maddesinde yer alan "Dernek gelirleri alındı belgesi ile toplanır ve giderler harcama belgesi ile yapılır." İfadesinden de anlaşılacağı üzere dernekler, nakdi bağışlar karşılığında makbuz düzenlemelidir. Nitekim 2860 sayılı Yardım Toplama Kanunu’nun 5. maddesinde yardım toplama şekilleri "Bu Kanuna göre; makbuzla, belirli yerlere kutu koyarak, bankalarda hesap açtırarak, yardım pulu çıkararak, eşya piyangosu düzenleyerek, kültürel gösteriler ve sergiler yoluyla, spor gösterileri, gezi ve eğlenceler düzenlemek veya bilgileri otomatik ya da elektronik olarak işleme tutmuş sistemler kullanmak suretiyle yardım toplanabilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, İhlale konu programda, izleyicilerin yardıma teşvik edilmesi için başta çocuklar olmak üzere Yemen'de yaşayan zayıf, sağlıksız, kişilere ilişkin görüntülerle birlikte sunucu tarafından izleyicilerden Yemen'de ihtiyacı olanlara bir adet kumanya gönderme amacıyla 150 TL yardım talep edildiği, sunucunun ifadeleri ve ekrana gelen görüntülerden toplanan yardımların "Kardeşlik Vakti Derneği" adına toplandığı, İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü internet sitesinde yapılan incelemede, "Kardeşlik Vakti Derneği" adlı derneğin izin almadan yardım toplama hakkına sahip kamu yararına çalışan kuruluşlar arasında yer almadığı, ayrıca, programda "Kardeşlik Vakti Derneği" adlı derneğin yardım toplamak için Valilik izni bulunup bulunmadığı hususunun da belirtilmediği, programda izin almadan yardım toplama hakkına sahip kamu yararına çalışan kuruluşlardan birinin adı zikredilmediği gibi Valilikten yardım toplama izni aldığına ilişkin de herhangi bir bilgi/belge ve ifade de bulunulmadığı, dolayısıyla mezkur yayında, izleyicilerin iyi niyetleri ve samimi yardımlaşma duygularına hitap edilerek televizyon üzerinden ulusal düzeyde yardım toplama izni olup olmadığı belirtilmeyen ve yayında hakkında yeterli bilgi verilmeyen bir dernek adına yardım toplanmasının istismar ve sömürüye açık bir durum oluşturduğu, şeffaf ve yeterli denetim mekanizmaları oluşturulmadan toplanan yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması noktasında ise suistimallerin ortaya çıkabileceği kanaatiyle, mezkur yayında, haksız çıkar sağlamak amacıyla insanların dini duygularının istismar edildiği kanaatine varılmıştır.

Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Kuruluş hakkında ilk olarak;

-07, 09, 10, 13-15, 17.02.2022 tarihli yayınları nedeniyle, Üst Kurul’un 23.02.2022, 01.03.2022 tarih ve 2022/08, 2022/09 sayılı toplantılarında alınan 34-36, 27-30 No’lu kararları ile, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinin ihlali nedeniyle, Kanun'un 32'nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası müeyyidesinin uygulandığı, yaptırıma ilişkin Üst Kurul Kararlarının yayıncı kuruluş tarafından 12.03.2022 tarihinde tebellüğ edildiği,

Yaptırım kararının tebliğinden itibaren kuruluş tarafından;

16.07.2022 tarihli yayınları nedeniyle Üst Kurul’un 20.07.2022 tarih ve 2022/28 sayılı toplantısında alınan 22 No’lu kararı,

01-04, 17-19.07.2022 tarihli yayınları nedeniyle Üst Kurul’un 27.07.2022 tarih ve 2022/29 sayılı toplantısında alınan 15-21 No’lu kararları,

05, 06, 08-10, 17-19, 26-29.07.2022 tarihli yayınları nedeniyle Üst Kurul’un 03.08.2022 tarih ve 2022/30 sayılı toplantısında alınan 31-42 No’lu kararlarıyla (20 kez) 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinin ihlali nedeniyle, kuruluş hakkında Kanun'un 32'nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca idari para cezası uygulandığı,

Bu defa, 15.08.2022 tarihli yayını nedeniyle Üst Kurul’un 17.08.2022 tarih 2022/32 sayılı toplantısında alınan 24 No’lu kararıyla 6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinin ihlali nedeniyle, kuruluş hakkında Kanun'un 32'nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan; “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur.” hükmü uyarınca BEŞ (5) GÜN SÜREYLE geçici yayın durdurma müeyyidesinin uygulandığı, anlaşılmış olmakla;

6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde yer alan; " Yayın hizmetleri ... haksız çıkarlara hizmet eden ve haksız rekabete yol açan unsurlar içeremez." hükmünün yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan; “…. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca, kuruluş hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşun ihlal konusundaki kararlılığı göz önünde bulundurularak, ON (10) GÜN süre ile yayınının durdurulmasına, karar verilmesi takdir edilmiştir.

Bu itibarla;

AS TELEVİZYON HİZMETLERİ PROD. A.Ş. unvanlı “ikra” logolu kuruluşun 31.08.2022 tarihinde saat 11:13’te yayınladığı "Kardeşlik Vakti" adlı program yayınında; 6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde yer alan; " Yayın hizmetleri ... haksız çıkarlara hizmet eden ve haksız rekabete yol açan unsurlar içeremez."  hükmünün bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle,

a) 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan; “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,

b) Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 31.08.2022 tarihinde saat 11:13’te yayınlanan "Kardeşlik Vakti" adlı programda, 6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde yer alan; ‘Yayın hizmetleri ... haksız çıkarlara hizmet eden ve haksız rekabete yol açan unsurlar içeremez.’ hükmünün yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesine,

c) 6112 sayılı Kanun’un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan; “… Bir yıl içinde… ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir” hükmü uyarınca, lisans iptali işlemi tesis edileceği, hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,

d) Ayrıca, geçici yayın durdurma kararına rağmen yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği, hususlarının kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.