İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 02.07.2013 tarihli ve 1914 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“Halk TV yayın kuruluşunun 17 Haziran 2013 tarihinde saat 18 sularında yayınladığı bir videonun 24.06.2013 tarihli ve 018447 sayılı Evrak Akış Talimat Fişi ile belirtilen dilekçe ile şikayet edildiği anlaşılmaktadır. Halk TV logolu ve Halk Radyo ve Televizyon Yayıncılık A.Ş. unvanlı yayın kuruluşunda, muhtelif gün ve saatlerde “Video-Film Çok Tıklananlar” adlı yayında internet kaynaklı bazı videolara yer verilmektedir. Söz konusu şikayet dilekçesinde bahsedilen yayının 17.06.2013 tarihinde saat 18.02'de yayınlanan “Video-Film Çok Tıklananlar” yayını içinde “BEYAZ TV'DE UÇAN UÇANA!” yazısı ile ekrana gelen görüntüler olduğu tespit edilmiştir.
Belirtilen şikayet dilekçesinde, söz konusu yayının içeriğine ilişkin ifadeler aşağıdaki şekildedir: (İmla hataları düzeltilmemiştir)
"...Tesadüfen zapping yaparken 17 Haziran 2013 de saat 18 sularında HALK TV de bir video ile karşılaştım bu video da başörtülü bir bayan Başbakana veryansın ediyor istifaya davet ediyor müftü eşi olduğunu ifade ediyor dindar kişilerin de hükümete çok tepkili olduğunu vs. söylüyordu. Çok şaşırdım doğrusu.
Daha sonra ise biraz araştırdığımda medyaya da yansıması sonucu bu videonun bir kurmaca olduğunu bu kadının bir CHP li yönetici olduğunu öğrendim.
Halk TV televizyonu bizlere bu videoyu gerçekmiş gibi sunmuş bizlerin yanlış yönlendirilmesine sebebiyet vermişlerdir. Bunu araştırmakları gerekirken kiş bu çok basit bir şey, bunu yapmadan direk bu manipülasyona yardımcı olmuşlardır. Daha sonra bu bir mizah dı diye kendilerini temize temize çıkarmaya çalışmışlardır."
Söz konusu görüntüler incelendiğinde ve deşifre edildiğinde yayında aşağıdaki ifadelerin yer aldığı görülmektedir.
“Bütün gün çok gerildim, çok sinirlendim. Erdoğan'ın g...nün (biplenmiş) gılıyım diyosun teyze ayıp, ayıp... Ayıp ben de Müslümanım. Beş vakit namaz kılıyorum. Benim kocam müftü biliyo musun sen? Birinin g...nün (biplenmiş) kılı olmak ne demek, kadın ne demek. Hele de koskocaman bir adamın. Senin oğlun yok mu, senin kızın yok mu, damadın yok mu, kocan yok mu ya? Bi de bize, bi de utanmadan ahlak dersi veriyosunuz. Gezideki çocuklara iftira atıyosunuz. Yok efendim seviştiler, yok efendim işediler oraya, yok efendim bilmem ne. Ben gittim, gördüm ben Türk'üm, Türk bayrağı için ölürüm. Erdoğan istifa et. Ben namaz kılan bir insanım, senin için beddua ediyorum. Müslümanlık senin tekelinde değil biliyo musun? Kesinlikle değil, ayıp ayıp. Benim kocam müftü diye sesini çıkaramıyor, şalvarla dolaşıyor. Hayır efendim ben şalvarlı bi insanla evli olmak istemiyorum. Ben gayet Türkiye Cumhuriyeti'nde medeni toplum, medeni Türk toplumu istiyorum. Gayette kot pantolon giysin, dolaşsın. Hayır, niye? Size yalakalık olsun diye. Onu da boşuycam.”
Bu videonun sonraki saat ve günlerde ise, BEYAZ TV'DE BOY GÖSTEREN "KIL"CI KADIN ANINDA MİZAH KONUSU OLDU yazısı ile ekrana getirildiği tespit edilmiştir. (Örnek: Klip 2: Müftü Karısı -Farklı Başlıkla-)
17.06.2013 tarihinde saat 18.02'de yayınlanan söz konusu videoda bir hanımın, kocasının müftü olduğunu, eşinin şalvarla dolaştığını ve müftü olması dolayısıyla eşinin iktidara yalakalık amacıyla sesini çıkaramadığını söylediği görülmektedir. İlgili videodaki hanımın kendisini müftü eşi olarak tanımladığı ve bu kimlikle açıklamalarda ve yorumlarda bulunduğu görülmektedir. Bu videonun toplumda, sosyal medya da ve internet ortamında bir gündem oluşturduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu videoya ilişkin olarak yapılan haberlerden bazılarının linkleri şunlardır:
http://www.hurriyet.com.tr/ege/23558980.asp, (Erişim tarihi: 28.06.2013)
http://www.sabah.com.tr/Gundem/2013/06/21/sahte-muftu-karisinin-sonu/,
(Erişim tarihi: 28.06.2013)
http://www.dha.com.tr/balikesirde-gul-tasli-cenalin-cektigi-videoyla-ilgili-suc-duyurusu_488885.html, (Erişim tarihi: 28.06.2013)
http://gundem.milliyet.com.tr/chp-o-video-icin-harekete-gecti/gundem/detay/1725545/default.htm, (Erişim tarihi: 28.06.2013)
Bu videoya ilişkin yapılan haberlerde, söz konusu hanımın aslında bir müftü eşi olmadığı ve eşinin CHP eski İlçe Başkanı olduğu ifade edilmektedir. Aynı zamanda, ismi Gül Taşlı Cenal olduğu ifade edilen bu kişinin 21.06.2013 tarihinde A Haber yayın kuruluşunda yayınlanan "Deşifre" adlı programa katılarak, bu konuya ilişkin açıklamalarda bulunduğu görülmüştür. Gül Taşlı Cenal, eşinin müftü olmadığını ve eski CHP Burhaniye İlçe Başkanı olduğunu teyit etmiş ve kendisinin de CHP üyesi olduğunu ancak aktif bir üye olmadığını ifade etmiştir. Fakat bu videonun, kişinin üye olduğu bir siyasi parti ile ilişkilendirilemeyeceği ve kişisel bir davranış olduğu da görülmektedir. Bu bağlamda, Gül Taşlı Cenal'ın videoda ifade ettiği gibi şalvarlı bir müftü eşi olmadığı anlaşılmaktadır. Gül Taşlı Cenal yayın içinde bu videoda annesinin taklidini yaptığını ve aile içinde komiklik amacıyla yapıldığını beyan etmiş ve kuzenleri tarafından kendisinin bilgisi dışında facebook hesabında paylaşıldığını ifade etmiştir. İlgili kişi facebook hesabına girdiğinde 1700 kişinin videosunu paylaştığını gördüğünü, akabinde videoyu sildiğini ve bahse konu videoya itibar edilmemesi gerektiğine ilişkin açıklama yaptığını belirtmiştir. Bu videonun televizyonlarda yayınlanması ile ilgili soruya ise "...Halk TV'yi aradım. Orada biriyle görüştüm ve bana ulaşılmasını istedim. Bunun yayınlanmaması gerektiğini söyledim. Fakat beni arayan olmadı maalesef. Bu da beni çok üzdü. Gerçek kimliğimle yayınlasalardı bu kadar sıkıntı yaşamayacaktım." şeklinde cevap vermiştir (saat 21.55). (Deşifre programından, Gül Taşlı Cenal ile ilgili bölümler klipleştirilmiştir.”
Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Halk TV logolu Yayın Kuruluşu'nun söz konusu yayını ile 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan "... gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmamak zorundadır; ...." hükmünü ihlal ettiği, kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe:Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nınyazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Yeni medya olarak nitelendirilen internet ortamında yer alan kurgusal içeriklerin ne kadar güvenilir olduğu tartışmalıyken, yayıncı kuruluşların internet kaynaklı videolara araştırmadan ve gerçekliğini soruşturmadan yer vermelerinin bazı sakıncalar doğuracağı açıktır. Söz konusu video incelendiğinde, ilgili kişinin kendisini olduğundan farklı bir kimlikteymiş gibi müftü eşi olarak göstererek kurguladığı video ile bu sahte kimlik üzerinden açıklamalarda bulunduğu ve siyasi mesajlar verdiği anlaşılmaktadır. Halk TV'de yayınlanan görüntülerde, söz konusu kişinin gerçek kimliği ve aslında müftü karısı olmadığı, toplumda bunun bir kurgu video olduğunun açıkça algılanabilecek şekilde belirtilmediği görülmektedir. Dolayısıyla videoda kurgulanan kimliğin ve açıklamaların, toplumda gerçek olarak algılanmış olduğu ve gündem oluşturduğu düşünülmektedir. Gül Taşlı Cenal'ın bu videonun yayınlanması ve televizyon yayınları aracılığı ile de daha geniş kitlelere ulaşması sonrasında toplumsal tepkilere uğraması ve adeta mağdur haline gelmesinin, yayınlanan bu videonun toplum tarafından mizah olarak değil gerçek olarak algılandığının en önemli göstergesi olduğu kanaatine ulaşılmıştır. İçeriğinin doğruluğu ve gerçekliği araştırılmaksızın, videodaki kişinin gerçek kimliği verilmeksizin yayınlanan bu videoda yer alan bazı beyanların aslında gerçek olmadığının ortaya çıkması ile bu videonun içeriğinin, Gül Taşlı Cenal'ın söz konusu videoda tanımladığı ve müftü karısıyım diyerek pekiştirdiği kimlikte olan veya bu kimliğe yakın düşüncede bulunan kişileri incitici nitelikte olabileceği düşünülmektedir. Yukarıdaki ifadelerden de anlaşılacağı gibi ilgili yayın kuruluşunun kurmaca olduğu sonradan anlaşılan internet kaynaklı bir videoyu, içeriğindeki ifadelerin gerçekliğini ve doğruluğunu araştırma ve soruşturma gereği duymadan yayınladığı görülmektedir.
Bu gerekçelerle yayıncı kuruluşun Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan; “… , gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas almak…” hükmünü ihlal ettiği tespit edilmiştir.
Yayıncı kuruluşa, Kanunun 32 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki; “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcıları uyarılır.” hükmü uyarınca “Uyarı” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır.


