İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 30.05.2013 tarihli ve 1595 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
Mavi Karadeniz TV logolu yayın kuruluşunda 23 Mayıs 2013 tarihinde saat 15:53'te "İnanna Ağrı Kremi" adlı ürünün reklamına yer verilmiştir. Reklamda, ağrı kremi olduğu ifade edilen ürünün tanıtımı sırasında kullanılan ifadelerin bir kısmı şu şekildedir: "...Özellikle vücudun dış kısmında bulunan bel ağrısı, boyun ağrısı, romatizmal ağrılar, migrenle gelen baş ağrıları da dahil olmak üzere, tüm dış fıtık ağrılarınızdan tutun da sırt bölgesindeki tüm dış ağrılarınız, romatzimal ağrılarınız, spora dayalı ve darbeye dayalı tüm dış ağrılarınıza mükemmel derecede faydalı olacak bir ağrı kremini size tanıtacağım, tanıtmakla da yetinmeyeceğim bu ağrı kremini şu anda bizleri arayan ilk 400 kişiye, normalde 79 lira olan bu ağrı kremini sizlere ücretsiz olarak bedava göndereceğim." Ürünün bedava gönderilmesinin nedenin ise ürünün tanıtımı için olduğu ifade edilmiş, reklam boyunca ekranda yazılı olarak yer alan (0212 955 0919) telefon numarasını arayan veya hatta çağrı bırakan ilk 400 kişiye ürünün bedava gönderileceği ifade edilmiştir.
Ayrıca reklamın ilk kısımlarında arayan ilk 400 kişiye gönderileceği belirtilen ürün için tanıtımın ilerleyen kısımlarında 250 telefon alındığı ve 150 kişilik bir kontenjanın kaldığı, reklamın sonlarına doğru ise sadece son 100 kişi, ardından da son 20 kişilik kontenjanın kaldığı belirtilmiştir. Canlı olarak yayınlanmayan ve gün içinde sürekli olarak tekrarlanan reklam sırasında 400 kişilik kontenjanın giderek azaldığının belirtilerek, izleyicilerin sürekli olarak telefon numarasını aramaya (ürünü almaya) teşvik edilmesi, reklamın açıkça yanıltıcı ve aldatıcı olduğunu göstermektedir. Reklam sırasında izleyicilere ücretsiz olarak gönderileceği belirtilen ürün için "...Bu ürünü bizden alıp size getiren bir kargo firması var, o kargo firması bizden alıp size ulaştırdığı için küçük bir kargo bedelini sizden tahsil edecek, kargo parası bize gelmiyor, bunun da bilgisini vermiş olalım, kargo parası karşılığı ürünmüz size ücretsiz olarak gelicek" ifadeleri kullanılmış, fakat kargo ücretinin ne kadar olduğu ise belirtilmemiştir. İzleyicilerden alınan ve tarafımıza ulaşan pek çok şikayet bildiriminde, bedava gönderileceği ve sadece kargo ücreti ödeneceği belirtilen bu tür ürünler için normalin çok üstünde yüksek meblağlarda kargo ücretleri talep edildiği belirtilerek bu husus şikayet konusu yapılmıştır.
Söz konusu yayın ile 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasının (c) bendi hükmünün ihlal edildiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; bitkisel ürün/gıda takviyesi/ Kozmetik Kanunu'na tabi olan ve haricen uygulanan jel, krem, maske şampuan, losyon vb. ürünlerin endikasyon bildirerek, hastalık tedavisine yönelik iddia ve ibarelerle reklam/tanıtım ve satışının yapılmasının uygun olmadığı, tedavi amacı ile kullanılan ürünlerin hekim önerisinde ve eczacının uyarısı doğrultusunda kullanılması gerektiği, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan söz konusu ürünlerin tanıtım ve satışının aldatıcı, yanıltıcı olduğu, halk sağlığının tehdit edildiği ve tüketicilerin yanıltılarak istismar edildikleri düşünceleriyle bu tür reklamların yasaklanması gerektiği belirtilmektedir. Bu nedenle, 6112 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Söz konusu kuruluşa 06.02.2012 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst Kurulun 01.03.2012 tarih ve 2012/15 sayılı toplantısında alınan 54 nolu kararıyla6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasının ( c) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşıldığından; 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin 6 ncı fıkrasının ( c) bendini tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere, MAVİ KARADENİZ TV logosuyla yayın yapan MAVİ KARADENİZ RADYO VE TELEVİZYON A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek.”ilkesini tekraren ihlali nedeniyle, 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca;
1- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Nisan 2013 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 6.500,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) ( 2013 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 11.886 -onbirbinsekizyüzseksenaltı - ) Türk Lirasından az olamayacağından 11.886 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
2- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Bilkent Şubesi, Ankara TR 84000 100 1762 00 999999-5001 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin,kanun yoluna başvurmadan önce peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, belirtilen süre içerisinde ödenmeyen ve kesinleşen idari para cezasının 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine, Üst Kurul Üyesi Süleyman DEMİRKAN’ın karşı oyu ve oy çokluğu ile karar verilmiştir.


