İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 16.12.2014 tarihli ve 2546 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“28.11.2014 tarih ve 39157 sayılı Evrak Akış ve Talimat Fişi ekli Fatih Terim'in Avukatı Rezan Epözdemir'in şikayet dilekçesi.
Beyaz Tv'de her pazar yayınlanan "Beyaz Futbol" programının sunuculuğunu Ertem Şener yapmaktadır. Programın sürekli yorumcuları ise Ahmet Çakar, Abdülkerim Durmaz, Rasim Ozan Kütahyalı ve Sinan Engin'dir. İlgi'de kayıtlı şikayet dilekçesinde 16/11/2014 tarihinde yayınlanan "Beyaz Futbol" adlı programda, Fatih Terim'e yönelik aşağılayıcı ve tek taraflı ifadeler kullanılarak, sahada yaşanan şiddetin tahrik edildiği belirtilmektedir. Ayrıca, Ahmet Çakar'ın Türk Milli Takımı'nı bedevi bir ülkenin takımına benzettiği, Volkan ve Emre için Türk futbolunun çıban başı ifadelerini kullandığı, Fatih Terim'e "adam değilsin" ifadesinin kullanıldığı ifade edilmiştir.
Söz konusu programda aynı akşam oynanan Kazakistan- Türkiye maçında kaleci Volkan Demirel'in sahayı terk etmesi konu edilmiştir. İlerleyen saatlerde ise canlı yayınla TT Arena'dan kaleci Volkan ve Emre'nin ayrılışı verilirken, korumaların gazetecileri tartaklaması sonucu, konuşmalar bu yönde ilerlemiştir. Programın Fatih Terim ile ilgili diyalogları aşağıda sunulmuştur:
İlk olarak Kütahyalı yorum yapmaya başlamıştır. "Şimdi ben Kazak zaferimizden dolayı gurur gecesi olarak görüyorum bu geceyi" diyerek ironi yapmaya başlamış, diğerleri de kıkırdayarak gülmektedir. Kütahyalı(Klip-Kütahyalı-1)"Dolayısıyla ben hakkaten Fatih Terim'le gurur duyuyorum. Aldığı aylık 300 bin Euro helal olsun. Helal olsun Fatih Terime. Büyük bir takım kurmuş. Çok başarılı. Tebrik ediyorum."ifadelerini kullanmış, maçla ilgili bu tür sözlerini uzatması ve (23:53:14)"Kazak kaleciye hayran oldum daha ne diyorum."demesi üzerine, yorumcu Durmaz"Yeter Rasim artık bu kadar, tamam güzel bir ironi ama artık ironi bitiyor alaya giriyor."sözleriyle uyarıda bulunmuştur. Öte yandan Kütahyalı Kaleci Volkan'a küfredenlere ilişkin olarak"Küfredilirse küfredilsin o yapanlarınşerefsizliğidir.(23:52:33) " ve "Tribünleri savunan yok. Tribünlerde yapılan şerefsizliktir.(23:52:58) " ifadelerini kullanmıştır(Klip-Kütahyalı-Argo).
İlerleyen dakikalarda, sunucu Şener"Şu anda gelen bir bilgi var bu konuda. Volkan Demirel soyunma odasına gidiyor. Soyunma odasına gider gitmez Fatih Terim yanına gidiyor. Hüngür hüngür ağlamış Volkan. Gözyaşlarını tutamamış ve Fatih Terim izin vermiş. Tamam oynamayabilirsin diye. (23:55:07)" şeklinde Terim'in açıklamalarına yer vermiş, sonrasında Ergin yorumlarına devam etmiş, kaleci Volkan'ın sahayı terketmesinin ve arkadaşlarını bırakmasının yanlış olduğunu, küfredenlerin hemen polis tarafından alınıp, maçı izlemelerine izin verilmemesi gerektiği belirtmiştir. Sonrasında aşağıdaki diyaloglar ekrana gelmiştir:
ENGİN:Yanlış anlaşılmasın üstüne basa basa küfredenlerşerefsizterbiyesizdir(Klip-Engin-Argo)
KÜTAHYALI:Hiç şüphe yok buna.
ENGİN:Kesinlikle bu gece orda doğru olan hiçbirşey yoktu. Hepsi yanlıştı. Fatih Terim şimdi Volkan'a evet ceza gelebilir. Ama bu cezayı Fatih Terim önler. Nasıl önler? Fatih Terim der ki geldi, psikolojisi iyi değildi. etkilendiğni söyledi, demoralize oldu dedi ve ben ona izin verdim oynattırmadım (Klip-Engin-1).
KÜTAHYALI:Yani diyorsun ki TFF Kanunnamesi değil, Fatih Terim Kanunnamesi geçerlidir.
ENGİN: Hayır onu Volkan olarak görme X bir oyuncu, Selçuk İnan olarak gör...
Ahmet Çakar ise Volkan'ın yaptığının son derece yanlış olduğunu, bu tavrının arkadaşlarına, takımına ihanet olduğunu belirtmiştir(Klip-Çakar-1).
ÇAKAR: 00:00:35Bu konuda en fazla konuşma hakkı bendedir. Yaşamışım.
KÜTAHYALI::En çok küfürü sen yedin doğru.
ÇAKAR:Adıma besteler yapılmış bilmem ne çocuğu Ahmet Çakar diye.Her maçta i nokta nokta hakem, bilmem ne hakem, soyu sopu, ana, avrat beşikteki. Her türlü küfürü yedim.Ben bir gün de maçı benim moralim bozuldu bırakıyım filan demedim. Volkan Demirel'in yaptığı ihanettir. Futbol adına tabi. Volkan Demirel yalan söylemesin. Küfürden hiçbir oyuncunun morali filan bozulmaz. Bunun altında başka birşey var.
Yine Çakar saat 00:06:28'de"Her kim ki değil Volkan'a, bir futbolcumuza küfür ettişerefsizdir, ittir, çakaldır, haysiyetsizdir. RTÜK olmasa daha ağır şeyler söylüyecem.Getirsinler iki tokat atıyım."ifadelerini kullanmıştır(Klip-Çakar-Argo).
İlerleyen dakikalarda sunucu Şener yine Fatih Terim'in açıklama yaptığı söylemiştir: ŞENER:Bu arada Fatih Terim bir açıklama yapmış. "Volkan maç öncesi oynayamayacak durumdaydı. Olayın ayrıntılarını konuşup değerlendireceğiz."Ekranda da Fatih Terim'in fotoğrafı ve bahsekonu açıklama yazılı şekilde yer almıştır(Klip-Yorumlar).
KÜTAHYALI:Ertemcim Türkiye'de milli takım olayı filan bitmiştir. Kusura bakmasın kimse. Milli takımın olayı bitmiştir. Türk milli takımının maçları ne heyecan yaratıyor, ne bi şi yaratıyor, ..bitmiştir. Milli takımı fesh edelim kardeşim.
KÜTAHYALI: 00:23:20Ben de makaraya vurdum. Büyük Kazakistan mücadelesi. Fatih Terim'in büyük zaferi. Fatih Terim'in aslanları. Yani bitmiştir bu iş. Milli ruh, milli takım, milli görev bunların hepsi palavradır. Türk halkı bunlara inanmasın.
ÇAKAR: 00:32:36Bir milli takım düşünün ki Kazakistan gibi Avrupanın en kötü takımlarından birini yenecekmiyiz diye plan yapıyoruz. Bir milli takım düşünün ki, şampiyonlar liginde oynayan .. iki tane Türk oyuncusunu çağırmıyorsun. Gerekçe ise, ana gerekçe ise yine Türk milli takımının bir oyuncusunun daha önce onlara silahlı bir eylemde yer aldığı işinden dolayı(Klip-Çakar2).
ÇAKAR: 00:33:52Duşunu almış soyunma odasında Meloyu kastedereksokak itlerinin, sokak köpeklerini belediye zehirlesindiyebilecek kadar Volkancık çok duygusal safiyane bir çocuk, ...bugün bir avuç it,Galatasaraylı olduğu söylenen, küfretti diye milli maçta eldivenlerini çıkartıp bay bay diyor Volkancık.
ŞENER:00:35:36 Fatih Hoca'dan bir açıklama geldi yine. Fatih Hoca "Volkan stadı terk etmedi soyunma odasında bekledi, belinde de ağrı vardı, o yüzden raporu vardı.
KÜTAHYALI:Geç ya bunları geç aklıyorlar.
ŞENER:Koskoca Türkiye Direktörü yalan mı söyleyecek.
ÇAKAR:Eğer Fatih Terim bu açıklamayı yapmışsa Türk Futbolu, milli takım şu anda aşiret kurallarıyla yönetilen bedevi bir ülkenin milli takımıdır. .... (Klip-Bedevi)
ŞENER : Fatih Terimin açıklamasını tekrar okuyor.
ÇAKAR: 00:36:16Bunun anlamı şu Volkanı İstikbalde ceza kurulundan iki ay ila bir yıl arasında cezaya sokmamak için içerde kaldı diyor.
Öte yandan saat 00:52'de Volkan ve Emre TT Arena'dan ayrılırken canlı bağlantı yapılmaktadır. Bu sırada gazatecilerin tartaklaması üzerine stüdyodakiler sinirlenirler. Yorumları ise şöyledir(Klip-Yorumlar2):
KÜTAHYALI: (01:07:56)Fatih Terim otoritesini tamamen kaybetmiştir. Kontrolü kaybetmiştir. İktidarı kaybetmiştir. Fatih Terim yönetimi kaybetmiştir. Şu an futbol kaosdadır. Terör anarşi.(bağırarak)
ENGİN: (01:09:06) Volkan Demirel, Emre Belözoğlu bu sahadan sana soruyorum Ertemcim, Hocam sana soruyorum bu şekilde mi çıkar. Fatih Terim eğer Volkan Demirel'e inandıysa, Volkan Demirel'le beraber çıkar abicim.
ÇAKAR: (01:15:00)Beyler Türk futbolu rezil durumda,Yıldırım Demirören'den Fatih Terim'e. Türk futbolunda kamu güvenliği yoktur. Bu kadar(Klip-Yorumlar-3).
ÇAKAR: (01:16:56)Bakın Türkiye bize şovmen filan hokkabaz da diyebilirsiniz önemli değil, dört ay önce, beş ay önce veya bir sene önce, Türk milli takımının yüzyıllık tarihinde yaşanmamış rezillikler yaşandı. Ağıza silah sokmalar, Hakan Çalanoğlu, Ömer Topağ'ın altına kaçırmaları, abdestlerini yapmaları, idrarlarını yapmaları, milli takıma gelmemeleri. Babaları ordan gider yapıyor, bizimkiler burdan gider yapıyor, birileri soyunma odası yapıyor. Ötekisi bunu yapıyor. Ben elli yıldır küfürden dolayı maç öncesi ısınan kalecinin milli görevden kaçtığını görmedim. Bunu bu akşam da yaşadık. Sonra Fatih Terim ya beli ağrıyordu filan gibilerindenFatih Terim'in elli senede hiç yakışmayacak eyyamcı bir yaklaşım şayet söylemişse, Daha da kötüsü Fatih Terim Volkanı bırakıyor oğlum git sen Emre'yle diyor. Emre sudan çıkmış ak kaşık. Volkan sudan çıkmış ak kaşık. ...Yav Türk futbolunda dört tane beş taneçıban başıvarsa ikisi o cipin içindeydi. İspat da ediyim ya. Daha üç hafta önce babası yaşındaki Biliç'e küfreden adam bu değil mi.....
ENGİN: (01:21:00)Hocam yapmayın Volkan'la Emre gazeteci döndürdü gibi bir algı yapmayın(Klip-Algı).
ENGİN: (01:28:16)Rasim şimdi bak televizyonu melevizyonu kırdırcan şimdi bana bak. Kimseyi akladığımız filan yok.Ananı avradını mı diyim küfür mü ediyim güvenlikçiye. Diyoz ki yanlış diyoz kardeşim niye anlamıyorsun(bağırarak, sinirli şekilde)(Klip-Engin-Argo2).
KÜTAHYALI: 01:42:10 (bağırarak) Zaten bırakmazsa Fatih Terim bir daha Volkanı çağırırsa, Hayır bi dakka,Fatih Terim adam değildir,eğer Volkanı bir daha çağırırsa, Bi daha çağırırsa. Söylüyorum kardeşim. Volkan Demirel'i bu kadar rezalete rağmen Volkanı ve Emre'yi ...Fatih Terim de adam değildir.Bu sözlere sunucu ŞENER ile yorumcu ERGİN karşı çıkmaktadır. "Adam değildir" şeklinde bir ifadenin yanlış olduğu belirtmektedirler. Ancak KÜTAHYALI gayet yüksek sesle ve öfkeli bir biçimde yukarıdaki sözleri sarfederek kızgınlığını ifade etmektedir(Klip- Adam Değildir).
ÇAKAR: (02:15:07)Ey Fatih Terim dinliyorsan lütfen cevap ver Allah rızası için. 40 senelik futbol adamısın. 50 senelik futbol adamısın. Böyle bir durumda Volkan'ı niye başıboş bırakıyorsun. Koysana milli takım otobüsüne. Ha cezalandırmak mı istiyorsun. Böyle olmaz sonra cezalandırırsın.
Deşifrelerden görüldüğü üzere, söz konusu programda Fatih Terim hakkında "Adam değildir", "yönetimi kaybetmiştir", "otoritesini kaybetmiştir", "milli takım şu anda aşiret kurallarıyla yönetilen bedevi bir ülkenin milli takımıdır" ifadelerinin kullanıldığı, her nekadar diğer yorumcular bu sözleri sarf edeni uyarsalar da, bu tür yorumların sert bir şekilde yapıldığı tespit edilmiştir. Konuşmalar sırasında it, köpek, şerefsiz, ananı avradını, çıbanbaşı, adam değildir, çakal gibi kelimelerin kullanıldığı görülmüştür.
Sonuç olarak, Beyaz Tv yayın kuruluşu, söz konusu yayınıyla 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın hizmetleri Hakkındaki Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan "Türkçenin, özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır;dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez."hükmünü ihlal ettiği değerlendirilmiştir.”
Şeklinde değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Yayın kuruluşunun söz konusu yayını ile 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi hükmünü ihlal ettiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nınyazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;
Bilindiği üzere; insan onuru kavramı, bir yandan insanın kendisine duyduğu öz saygıyı, izzet-i nefsi ifade ederken; diğer yandan da, bir insana başkalarının gösterdiği saygının dayandığı kişisel değeri, gururu ve şerefi vurgulamaktadır. Her iki tanım da “onuru”, insana duyulan saygının kaynağı olarak işaret etmektedir. İnsan onuru kavramı hukuk düzeni tarafından da kendisine önem atfedilmiş bir kavramdır. İnsanın doğuştan sahip olduğu dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez hak ve özgürlüklerden olan insan onuru, yasal metinlerde de bu şekli ile düzenlenmiş ve güvence altına alınmıştır.
İhlal konusu programda, kullanılan hakaretamiz ifadelerin kişi onur ve haysiyetini zedeleyici nitelikte olduğu değerlendirilmiş ve 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin ihlal edildiği kanaati oluşmuştur. Bununla beraber söz konusu yayında dilin kaba ve argo kullanıldığı da tespit edilerek 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinin ihlal edildiği kanaati oluşmuştur.
Söz konusu kuruluşa 26.04.2011 tarihli yayınları nedeniyle evvelce Üst Kurulun 16.06.2011 tarih ve 2011/37 sayılıtoplantısında alınan 66 nolu kararıyla 6112 Sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi uyarınca ve 04.06.2011 tarihli yayını nedeniyle evvelce Üst kurulun 06.07.2011 tarih ve 2011/42 sayılı toplantısında alınan 22 nolu kararıyla 6112 Sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmakla, 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi ve 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinin tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca, anılan Yayın Kuruluşu hakkında “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği,
Ancak; anılan yayıncı kuruluşun bahse konu yayınıyla; hem 6112 Sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi hem de 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendini tekraren ihlal etmesi ve her iki ihlal için de kanunda idari para cezası öngörülmüş olması nedeniyle, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasındaki; “Bir fiil ile birden fazla kabahatin işlenmesi halinde bu kabahatlere ilişkin tanımlarda sadece idari para cezası öngörülmüşse, en ağır idari para cezası verilir.” hükmü gereğince, tek idari para cezası yaptırımının uygulanması gerektiği,
Kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere;
1- Bahse konu yayında;
a) 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde belirtilen “İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı .... ifadeler içeremez." hükmünün ihlali olduğuna, oy birliği ile,
b) 6112 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde belirtilen; "“Türkçenin, özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır" hükmünün ihlali olduğuna, Üst Kurul Başkan Vekili Hasan Tahsin FENDOĞLU ve Üst Kurul Üyesi Hamit ERSOY’un karşı oyları, oy çokluğu ile,
2- Söz konusu yayında 6112 sayılı Kanun'un hem 8 /1-ç hem de 8/1-m hükümlerinin tekraren ihlal edilmiş ve her iki ihlal için de sadece idari para cezası öngörülmüş olması nedeniyle 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasına atfen en ağır (tek) idari para cezası verilmesi gerektiğinden, BEYAZ TV logosuyla yayın yapan “KANAL BEYAZ TELEVİZYON RADYO YAYINCILIK SANAYİ VE TİCARET A.Ş.” unvanlı kuruluş hakkında; aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca;
a- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ekim 2014 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 1.070.942,65 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezası 10.000 (onbin) (2014 yılı için yeniden değerleme oranına göre belirlenen 12.353 -onikibinüçyüzelliüç -) Türk Lirasından az olamayacağından 12.353 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.


