İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 16.12.2014 tarihli ve 2544 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;
“Metro FM Radyo A.Ş’nin sahibi olduğu Metro FM adlı Yayın Kuruluşu’nda 28/11/2014 tarihinde, saat 06:30’da yayınlanan “Aragaz” adlı programda sunucu; kelimelerin söylenişlerini özellikle bozmuş, kaba ve argo sözcüklere yer vermiş, bazı küfürlerin üzerine “bip” sesi verilse de; kelimenin öncesine ya da sonuna denk geldiği için söyledikleri söz duyulmakta ya da lafın gelişinden de anlaşılması sebebiyle Türk dilinin kurallarına aykırı yayın yapmıştır. Ayrıca çocukların ve gençlerin dinleyebileceği bir saat olduğu halde ise; Rapunzel adlı masalı değiştirerek canlandırırken Rapunzelin de on iki yaşında güzel bir çocuk olduğu da özellikle belirtildikten sonra önüne gelenle düşüp kalktığı terbiyesizce anlatılarak, baştan sona müstehcen, genel ahlaka, aile yapısına aykırı ve çocukların zihinsel ve ahlaki gelişimini olumsuz yönde etkileyecek türden yayın yaptıkları anlaşılmıştır. Program esnasında;
Sunucu: “(…) -Kadir: Halbuse hayat bizi zaten yıpratıyor.(…) -Pascal: Bi (bip) bok anlamadım. -Kadir: Bir araba laf ediyorum, adam bana bi (bip) bok anlamadım diyor ya.(…)Metrobüs beklerken zati yıpranıyoz.(…) La bi sus kauçuk ya.(…) - Sapıtmayalım ya.(…) Eve bi hanım davet ettiydim.(…) -Papağan o İngiliz anahtarı gibi gagayla, hatunun sol kulak memesini sen bir kopar. Kızın sol kulak memesini söktü aldı.(…) K:- Ni alakası var, nii alakası var. Kaç para istiyollar biliyor musun.(…) -Estaaaağfirullah.(…) Haaamur işine, pastaya, böree, çöree alıştırıcaksın.(…) Götü (bip) göbeği büyüsün diye.(…) Götü (bip) göbeği büyüttürücen.(…) -Doğru konuş lan.(…) Televizyon binaaasında güvenlikçiydi bu. Gitti göyünden bi gız aldı.(…) Yunan heykeli gibi adam hela ibriği gibi oldu.(…) -Fransız gızıynan sadeti bulaman.(…) -Diiinleyiciden gelen sorular var.(…) Havuzda çekinmiş, gaslı-maslı bir fotoğrafrafını goymamak, goyduysan, hemen galdırmak.(…) Uyanın la buna.(…) Tabı, gızlar sana burun gıvırdıkça.(…) İki lafı bir araya zor getiriyollar.(…) Çıplak uyuyan çiftler evliliklerinde kendilerini daha mutlu hissediyorlarmış. Diğer yandan ankete katılan İngilizlerin %45’i çıplak uyuyomuştu. Çıplak uyuyan çiftlerin % 57’si evlilikten mutlularmıştı.(…) Yüzde kırk sekizmişti, gecelikle uyuyanlar yüzde kırk üçmüştü. Ne tulumu lan bu.(…) Duttun gapıyı, dutun. Allah cezanı vermesin, komple taca çıkardın la beni.(…) -Aa manyağa bak, senle ne alakası var olum.(…) Sen ona yaz, buna yaz lan.(…) K: - Sıçıcam (bip) ben bu iç güzelliğin içine arkadaş. Zuhal: -A ne dedi, sıçıcam (bip) dedi.(…) K: -Bi sipali kaynağı olsun yeter.(…) -Sipali, para, money.(…) K: - Biraz erkeklerin de götü (bip) başı oynuyor olabilir mi? Z: -Götü (bip) başı oynasa sadece iyi, başka şeyler de oynuyor. Problem orda zaten.(…) Rapunzel adlı masalı radyo tiyatrosu şeklinde değiştirerek canlandırırlar: Bir zamanlar bir kadınla kocasının çocukları olmuyomuştu. Fakat çocuk sahibi olmayı da çok istiyolarmıştı. Bir ahbapları sperm bankasına başvurmalarını tavsiye etmiş, çaresiz sperm bankasına gitmişler.(…) -Burası sperm bankası değil mi, ne gişe işlemi? -İşlemi direk gişede yapıyoruz, ekspres hizmet. -Aa manyak bunlar.(…) Manyak mısın, sperm bankası burası.(…) -Uzun boylu, esmer (…) göğsü, döşü hafif kıllı olsun.(…) Zuhal: -Aah beni çok tahrik eder.(…) Hamile olan kadının gözleri komşu evin bahçesindeki sıra sıra ekilmiş özel bir tür hıyara takılmış. O hıyarlardan başka.(…) Bana komşunun hıyarlarından çal.(…) Kadın kocasının getirdiği hıyarları tuzlayıp tuzlayıp yemiş.(…) -Bahçedeki hıyarlarımı çalan hıyar sen misin? La organikmiş (bip) bulsanız bi tarafınıza sokup öyle gezicanız be.(…) Rapunzel on iki yaşına gelince dünyalar güzeli bir çocuk olmuş, cadı onu ormanda bir kuleye yerleştirmiş.(…) -Abi sen kimsin. -Ben bir erkeğim. -Erkek ne demek? -Dur yavrum sana gösteriyim. -Ne göstercen? -Öpücük sesi. O gün önce kaptan sonra bütün mahalle takımı rapunzele erkeğin ne kadar berbat bir canlı olduğunu göstermişler. Rapunzelin saçlarına tutuna tutuna inen, çıkanın haddi hesabı yokmuş. Git gide rapunzelin namı almış, yürümüş. Abi kız vergen diyorum, bildiğin verişken ya.(…) Çarpışan kuvvet yani.(…) Kuleye adam alıyomuşsun (bip) pu.(…) Orospu karı, hakkımı helal etmiyorum, Allah belanı versin. Z: -Hoşt, edersen ikiye kadar, etmezsen (bip) kime kadar.(…) Mütayitin oğlu rapunzelin abonesi olmuş, her şeyi boşlayıp vermiş rapunzele, vermiş rapunzele.(…) -Rapunzel uzat saçlarını ben geldim. -Ay saha çamurlu canım, üç gün sonra gel.(…) -Saçlarımı kestirdim. -Kızım manyak mısın, oraya nasıl gelicem. - Senin uzatma kablosunu uzatıver.(…) -Geri zekalıya azıcık kes dedim.(…) -Exten, next olmaz.(…) - her halikarda (bip) kilen biziz.(…) -Rapunzel çok terbiyesizsin ağzın lağam. -Her tarafım lağam.(…) -Çok güzel rapunzel aynen devam et, heh, aynen ama dişlerini değdirmeden yap derken de iyi.(…) şeklinde ifadelere yer verilmiştir.
Metro FM Yayın Kuruluşunun bu yayını sebebiyle 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Yayın Hizmeti İlkeleri” başlıklı 8. (1) Maddesinin; (ğ) Bendinde belirtilen; “Çocuklara, güçsüzlere ve engellilere karşı istismar içeremez ve şiddeti teşvik edemez. (m) Bendinde belirtilen; “Türkçenin; özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır; dilin düzensiz, kaba ve argo kullanımına izin verilemez.” (n) Bendinde belirtilen; “Müstehcen olamaz”. (2) nolu bendinde belirtilen; “Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz.” Hükümlerini ihlal ettiği düşünülmektedir.”
Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,
Yayın kuruluşunun söz konusu yayını ile 6112 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi ile aynı maddenin ikinci fıkrasını ihlal ettiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,
Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.
Gerekçe :Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca yapılan değerlendirmesi neticesinde;
İhlal konusu yayında, dilin düzeysiz ve kaba kullanıldığı anlaşılmakla, 6112 sayılı Kanun’un 8 inci maddesini birinci fıkrasının (m) bendinde yer alan "... dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez."hükmünün ve ayrıca çocukların ve gençlerin dinleyebileceği bir saatte çocukların zihinsel ve ahlaki gelişimini olumsuz yönde etkileyecek türden bir yayın icra edildiği anlaşılmakla aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen; “Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlaki gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz.” hükmünün ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.
Söz konusu kuruluşa 07.02.2013, 13.02.2013 tarihli yayını nedeniyle evvelce 19.03.2013 tarih ve 2013/18 sayılı toplantısında alınan 115,116 nolu Üst Kurul Kararlarıyla 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendi ve 31.12.2013 tarihli yayını nedeniyle evvelce 04.03.2014 tarih ve 2014/15 sayılı toplantısında alınan 56 nolu Üst Kurul Kararıyla 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca uyarı yaptırımı uygulandığı Üst Kurul kayıtlarından anlaşılmıştır.
Bu itibarla; 6112 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinin ve 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının tekraren ihlali nedeniyle, Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “İdari Para Cezası” yaptırımının uygulanması gerektiği, kanaatine varılmıştır.
Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere; aynı yayınla birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlal de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın uygulanması öngörüldüğü için, 6112 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde belirtilen “Türkçenin özellikleri ve kuralları bozulmadan doğru, güzel ve anlaşılır şekilde kullanılmasını sağlamak zorundadır; dilin düzeysiz, kaba ve argo kullanımına yer verilemez.” hükmü ve Kanun’un 8 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “"Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde, çocuk ve gençlerin fiziksel, zihinsel veya ahlakî gelişimine zarar verebilecek türde içerik taşıyan programlar bunların izleyebileceği zaman dilimlerinde ve koruyucu sembol kullanılmadan yayınlanamaz. " hükümlerinin ihlali nedeniyle;
METRO FM çağrı işaretiyle yayın yapan “METRO FM RADYO A.Ş.” unvanlı kuruluş hakkında, aynı Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrası hükmü uyarınca;
1- İhlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ekim 2014 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 706.425,89 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde bir oranı 7.064,00 TL. İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
2- İdari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde Üst Kurulun T.C. Ziraat Bankası Ankara Kamu Girişimci Şubesi TR98 0001 0025 3300 9999 9951 93 no’lu hesabına “6112 sayılı kanunun 32 nci maddesine göre ödenen para cezasıdır” şerhiyle ödenmesi gerektiği veya 6112 sayılı kanunun 32 inci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tebliğden itibaren en geç onbeş gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceğinin, dava açma süresi içerisinde peşin ödeme yapılması halinde, 5326 sayılı Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca cezanın dörtte üçünün tahsil edileceğinin ve taksitlendirme talebinde bulunabileceğinin, peşin ödemenin kanun yoluna müracaat hakkını engellemeyeceğinin, en geç 1 aylık süre içerisinde ödenmeyen idari para cezasının, 21/7/1953 tarihli ve 6183 Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilmek üzere Maliye Bakanlığınca belirlenecek tahsil dairesine gönderileceğinin bildirilmesine,
Oy birliğiyle karar verildi.


