İnceleme ve Değerlendirme : İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın 03.11.2014 tarihli ve 2225 sayılı yazısı ve eklerinin incelenmesi sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin Uzman Raporunda;

“Genç TV logosu ile yayın yapmakta olan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun bir tür sektör ya da girişimcilik programı görünümünde sunmuş olduğu kurgusal yapım incelenmiş elde edilen bulgu ve argümanlar ile bu çerçevede oluşan kanaat aşağıda sunulmuştur.

Hizmet sağlayıcı kuruluşun 2 Kasım 2014 tarihinde Sanal Alemden Gerçek Yaşama adı altında bir tür girişimcilik ve sektör programı formatıyla bir yapımı izleyicilerine aktardığı görülmüştür. Program sunucusunun "... bugün sanal alemde kurduğu iş modelleriyle, gerçek hayatta pekçok insana iş imkanı sağlayan onlara ekmek parası kazandıran bir işadamı var konuğumuz stüdyomuzda sayın Erdal Altınay. Hoş geldiniz efendim..." şeklinde bir sunumla program açılışını yaptığı izlenmiştir. Program konuğunun anons edilmesi esnasında ekranın alt kısmında, tanıtımı yapılan şirkete ait olduğu düşünülen0212 222 23 24şeklindeki telefonnumarası,elektrikbayisiol.com Yönetim Kurulu Başkanıibaresi vewww.elekktirkbayisiol.cominternet adresinin ekranda göründüğü tespit edilmiştir. Söz konusu ibarelerin program boyunca ekranda kaldığı görülmüştür. Programın devamında sunucunun insanlar nasıl elektrik bayisi olabiliyorlar ya da elektriği indirimli kullanabiliyor şeklindeki sorusuna karşılık olarak Erdal ALTINAY adlı konuk katılımcının "...çok ilginç birşey Türkiye buna alışık değildi. Çok yakın zamanda şöyle bir şey başladı bu eskiden de vardı da bunun limiti düşürüldü demek daha doğru. Kişilere yani evlere, ticarethanelere, sanayi kuruluşlarına denildi ki, belli bir miktarın üzerinde elektrik faturası ödüyorsanız sizler özel dağıtım şirketlerini seçebilirsiniz. 133 liranın üzerinde ortalama vergiler dahil bir fatura geliyor ise lütfen bir araştırın bir bakın her ay bundan tasarruf elde edebilmenin yollarını arayın." dediği görülmüştür. Sunucunun bu ifadelere karşılık olarak "Anladım. Peki. Pek çok şirket var dediniz. Neden o şirketlerden birini değil de sizi tercih etsin tüketici?" şeklinde bir soru yönelttiği tespit edilmiştir. Şirket yönetici olduğu ifade edilen şahısın bu soru karşısında diğer şirketlerin tüketiciden talep etmiş oldukları şartları ve kendi şirketlerinin durumunu izah eden bir açıklama yaptığı görülmüştür. Şirket yöneticisi konuğun ekranın alt kısmında KJ şeklinde verilen şirkete ait iletişim ve adres bilgileri aracılığı ile izleyicileri söz konusu şirkete yönlendirdiği izlenmiştir.

Ekonomi/sektörel gelişme formatında izleyiciye sunulan yapımların genel karakteristiği, ekonomik gelişmeler, sektör yenilikleri, çeşitli sektörlerdeki inovatif ve ar-ge çalışmalar hakkında genel bilgi düzeyini artıracak nitelikteki enformasyonun sağlandığı programlar olarak ifade etmek mümkündür. Söz konusu yapımlarda tek tek firmalar ya da firmalara has ürün veya hizmetlerin ilgili hedef kitleye dönük tanıtımına ilişkin bilgilerin verilmesinden öte tüm toplumu haberdar etme adına bir yayıncılık anlayışı ortaya koyulmaktadır. Program içeriği irdelendiğinde yukarıda ortaya koyulan tanımdan farklı olarak sinovatif değeri olup olmadığı kestirilemeyen, bir ürün ya da hizmete ait yenilikçi düşünceden öte bir sektörde rekabet eden firmanın kendisini tanıtması şeklinde karakterize bir kurgunun varlığı dikkat çekmiştir. Bahsi geçen mal ya da hizmetin anlatımı esnasında firmanın iletişim bilgilerinin izleyiciye sunulduğu görülmüş bu durumun ise inovatif ürün ya da hizmet tanıtımına ilişkin bir program formatı ile bağdaşamayacağı kanaatine varılmıştır.

Bu bağlamda programda, sektöre ilişkin yeniliklerin ve gelişmelerin sunulduğu bir ekonomi ya da sektör programı görünümünde, yukarıda adı geçen firmanın rekabetçi niteliklerinin öne çıkarılarak sunmuş olduğu hizmetlerin ticari anlamda tanıtımların yapıldığı tespit edilmiştir.

Görsel ve içerik anlamında sektör programından ziyade bir tür tanıtım filmi niteliği taşıyan program kurgusunun içerik ve sunumun, 6112 sayılı Kanun'un Tanımlar başlıklı 3. maddesinin (g) bendinde"Medya hizmet sağlayıcı tarafından reklam yapmak maksadıyla veya kamuyu yönlendirebilecek şekilde; mal veya hizmet üreticisinin faaliyetinin, ticarî markasının, adının, hizmetinin ve ürününün reklam kuşakları dışında ve reklam yapıldığına ilişkin açıklayıcı bir ses veya görüntü bulunmaksızın programlarda sözcükler veya resimler ile tanıtılmasını ifade eder."şeklinde tanımlanan gizli ticari iletişim uygulamasına ilişkin unsurları bünyesinde barındırdığı görülmektedir.

Bu durum ise izleyicinin iradesi dışında ticari iletişim uygulamasına maruz kalmasına imkan vererek izleyici ve dinleyici haklarını da zedelemektedir. Ticari iletişim uygulamasının mutlak surette program unsurlarından ayrılması böylece izleyicinin izlediği yapımın niteliğinin farkında olarak, iradi bir biçimde izleyebilmesinin sağlanması esastır. Yayıncı kuruluşlar bu noktada hem izleyicilerin hukukunun korunması hem de gizli ticari iletişimi yapılan firma ile aynı sektörde faaliyet gösteren diğer firmaların rekabet hukukunun zedelenmemesi noktasında sorumluluk sahibidirler.

Sonuç olarak; Genç TV logosu ile yayın yapmakta olan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, 6112 sayılı Kanun'un Yayın Hizmetlerinde Ticari İletişimin genel esaslarının düzenlendiği 9'uncu maddesinin üçüncü fıkrasında ifade edilen"Gizli ticarî iletişime izin verilemez."hükmüne aykırı yayın yaptığı kanaatine varılmıştır.” Şeklindeki değerlendirmelere yer verilmiş olduğu,

Söz konusu yayın ile 6112 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası hükmünün ihlal edildiği kanaatinin Daire Başkanlığınca belirtildiği,

Konu hakkında karar alınmasını teminen yazının Üst Kurula havale edildiği, anlaşılmaktadır.

Gerekçe : Konunun; İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı’nın yazısı, eki belgeler ve ilgili mevzuat kapsamında Üst Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde;

6112 sayılı Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (g) bendinde gizli ticari iletişim; “Medya hizmet sağlayıcı tarafından reklam yapmak maksadıyla veya kamuyu yönlendirebilecek şekilde; mal veya hizmet üreticisinin faaliyetinin, ticarî markasının, adının, hizmetinin ve ürününün reklam kuşakları dışında ve reklam yapıldığına ilişkin açıklayıcı bir ses veya görüntü bulunmaksızın programlarda sözcükler veya resimler ile tanıtılması” olarak tanımlanmıştır.

Sektöre ilişkin yeniliklerin ve gelişmelerin sunulduğu bir ekonomi ya da sektör programı görünümündeki ihlale konu yayında, yukarıda adı geçen firmanın hizmetlerinin tanıtımının yapıldığı tespit edilmiştir. Bu suretle söz konusu yayında Kanunda belirlenen gizli ticari iletişimin unsurlarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Yayın kuruluşu hakkında 6112 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasınınilk defa ihlali nedeniyle; Kanunun 32 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca “Uyarı” yaptırımı uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Karar : Yapılan görüşmeler sonucunda, ayrıntıları ve gerekçeleri yukarıda izah olunduğu üzere GENÇ TV logosuyla yayın yapan EMC RADYO TELEVİZYON VE TELEKOMÜNİKASYON YAYINLARI A.Ş. unvanlı kuruluş hakkında; 6112 sayılı Kanun'un 9 ncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan; "Gizli ticarî iletişime izin verilemez." hükmünün ihlali nedeniyle, aynı Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre “UYARI” YAPTIRIMININ UYGULANMASINA, aynı yayın ilkesinin tekraren ihlali halinde, Kanunun 32 nci maddesinin İkinci fıkrasında yer alan; “Uyarının ilgili kuruluşa tebliğinden sonra ihlalin tekrarı halinde medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden üçüne kadar idari para cezası verilir.” hükmü uyarınca idari para cezası yaptırımı uygulanacağının yapılacak tebligatta bildirilmesine,oy birliği ile karar verildi.