İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 04.10.2017 tarih ve 889 sayılı yazısına konu YEK logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 15.09.2017 tarihinde 13:56:38-14:17:32 saatlerinde yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 15.09.2017 tarihinde 13:56:38-14:17:32 saatlerinde yayınladığı "Bal" tanıtımı ve satışına yönelik ticari iletişim yayınında ekranda; "Yılın Dev Kampanyası, Şok Kampanya 3 Bal+ Ayakkabı+Telefon, 3 Petek veya 3 Süzme Bal 0212 912 30 92, 100 TL+Kargo, Satış Rekorları Kırıyor! Daniel Caran Ayakkabı Hediye, Cep Telefonu Hediye" yazılarının yansıtıldığı, ayakkabı ve cep telefonunun yanı sıra büyük bir iştahla bal yiyen insanların görüntülerine yer verildiği, "…Biz arıcılarımızdan toptan aldığımız o güzel balları, bol miktarda aldığımız balları, sizlere uygun rakamlara gönderdiğimiz için uygun..." ifadelerinin kullanılmak suretiyle, satılan ürünün farklı bileşenler içermediğini ve doğal olduğunun ima edildiği, bahse konu ürünün tanıtım ve satışında hediye olarak verilecek çok kaliteli olduğu iddia edilen bir çift ayakkabı ile Nokia, Samsung ve Alcatel marka cep telefonlarından birinin ve balın toplam fiyatının 100 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür.

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununa dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinin “Doğru Bilgilendirmeye İlişkin Kurallar” başlıklı 7’nci maddesinin (c) bendinde “Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak, yanıltıcı biçimde olamaz.” ve 4’üncü maddesinde “Bu maddenin birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan hükümler; gıdanın reklamı ile gıdanın tanıtımı; özellikle de şekli, görünüşü veya ambalajı, kullanılan ambalaj malzemesi, düzenlendiği biçim ve sergilenme şekli için de uygulanır” hükümleri yer almaktadır.

Yine Türk Gıda Koteksi Bal Tebliğinde, Bal: “Bitki nektarlarının, bitkilerin canlı kısımlarının salgılarının veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin salgılarının bal arısı Apis mellifera tarafından toplandıktan sonra kendine özgü maddelerle birleştirilerek değişikliğe uğrattığı, su içeriğini düşürdüğü ve petekte depolayarak olgunlaştırdığı doğal ürünü.” olarak tanımlanmış olup, bu itibarla, mevzuata uygun olarak üretilen tüm ballar, doğal, saf ve katkısız olduğundan, yayında geçen ifadelerin aldatıcı ve yanıltıcı nitelikte olduğu.

İhlale konu yayında, bal satışının yanında, piyasada bilinen marka (Nokia, Samsung ve Alcatel gibi) cep telefonlarından birinin ve çok kaliteli olduğu iddia edilen bir çift ayakkabının hediye edilmek suretiyle; bal, cep telefonu ve ayakkabının toplam fiyatının 100 TL olduğunun belirtilmesinin günümüz ekonomik gerekçeleriyle de bağdaşmadığı, her ne kadar sunucu tarafından dükkan kira bedeli v.s. ödenmediği ve bu ürünlerin toptan ve çok miktarda satın alındığından bahisle, bu kadar uygun fiyatla satış yaptıklarını belirtse de böyle bir durumun gerçek arz piyasası ile uyumlu olmadığı, üç ürününün sadece 100 TL'ye gönderdiklerinin ısrarla vurgulayarak aynı görüntü ve ifadelerin defalarca tekrarlanması suretiyle izleyicinin ürünü satın almaya teşvik edildiği, dolayısıyla yayının; izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicinin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Bu itibarla;

6112 sayılı Kanun 9’uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan "Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek" hükmünün ihlali nedeniyle,

1) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. (…) İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,

Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Ağustos 2017 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 89.280,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2017 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 14.908 (ondörtbindokuzyüzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

2) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza Hükümleri” başlıklı 77’nci maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen raporun Reklam Kurulu’na gönderilmesine,

3) İhlale konu yayında sipariş hattı numarasının kullanılması nedeniyle, raporun; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,

4) İhlale konu raporun; Türk Gıda Koteksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’nin “Doğru Bilgilendirmeye İlişkin Kurallar” başlıklı 7’inci maddesi kapsamında değerlendirilmek üzere Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na gönderilmesine,

Oy birliği ile karar verilmiştir.