İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 13.10.2017 tarih ve 939 sayılı yazısına konu YEK logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 25.09.2017 tarihinde saat 17:27’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 25.09.2017 tarihinde saat 17:27’de yayınladığı, "Manyetik Sırt Yeleği" isimli ürünün ticari iletişim yayınında, sunucu tarafından, “Farkında olmadan günün büyük bölümünde kambur bir duruşla omurganıza zarar mı veriyorsunuz? artık bu sorunları çekmenize gerek yok, manyetik sırt yeleği tüm sorunlarınızı çözecek. Rahatsız edici korselere nazaran ince yapısı ve beyaz rengiyle kıyafetlerin altında belli olmaz ve sizi rahatsız etmez, vücudu sarar. Günün her saatinde, her türlü kıyafette kullanabilirsiniz. Kambur ve bitkin görüntünüzü siler. Canlı ve dik bir görünüş kazandırır." alt sesiyle başlayan ticari iletişim yayınında, daha sonra ekrana Meriç Erkan gelmekte ve "evet sevgili dostlar, ne dediğinizi duyar gibiyim. Nasıl bu dik duruş?, nasıl atletik duruyorsun? Meriç Ağbi, Meriç Kardeşim diyorsunuz. Evet 50 yaşına göre gayet dik ve estetik duruyorum. Çünkü sırtımda, şu anda böyle giyilmiyor normalde ama, ben sizler görün diye bu şekilde giydim, Manyetik sırt yeleği var. Bakın dik duruş için özellikle günümüzün en büyük derdi, artık masa başı işine döndü. Teknoloji gelişti, herkes masa başlarında eğiliyor, eğiliyor ... bakın on tane noktada magnetleri var. Bu sırt yeleğinin on noktada magnetleri var. Şimdi günümüzde bu çok revaçta, herkes kullanıyor, belli de bir fiyatı var, sizin de en çok nelere ihtiyacınız varsa, ben bunları göz önünde bulundurarak, bir takım reklam-sponsorluk anlaşmaları yapıyorum, ürünleri size yok pahasına gönderiyorum ...”, "Sipariş Veren İlk 20 Kişiye El Feneri Hediye, Manyetik Sırt Yeleğini denedikten sonra onun rahatlığı ve konforuna çok alışacaksınız, Kadın-Erkek Herkese Uygundur, Orjinal Ürünüdür, Manyetik Sırt Yeleği, Sipariş Hattı 0212 912 30 92, 1 Alana 1 Bedava, 29,90 TL+kargo" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle ürünün; kambur duruşu giderdiği, dik durmayı sağladığı ve bitkin görünümü giderdiği iddia edilerek, tamamen bilimsel içerik ve gerçeklikten yoksun ticari amaçla tanıtımının yapıldığı, "Farkında olmadan günün büyük bölümünde kambur bir duruşla omurganıza zarar mı veriyorsunuz? artık bu sorunları çekmenize gerek yok, manyetik sırt yeleği tüm sorunlarınızı çözecek..." şeklindeki ifadelerle reklamı yapılan ürünün omurgadaki zararları giderdiği, dolayısıyla bu tür sorunlara çözüm olarak sunularak sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.

Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 14.06.2012 tarih ve 14511 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten ileri süren veya ima eden tüm ifadelerin sağlık beyânı olarak kabul edildiği, bununla birlikte, TV ve radyo kanallarının reklamlarında veya programlarında gıda takviyeleri ve bazı kozmetik ürünlerin "zeka seviyesinde artış, iştahsızlık, erken boşalma, iktidarsızlık, sperm sayılarını arttırma, cinsel sorunları giderme, tansiyon ve ritim bozuklukları, mide bağırsak problemleri, hepatit C, hepatit B, diyare, hemoroid, gastrit/reflü, kolesterol seviyesini azaltma, astım şikayetlerinin giderilmesi, kemik erimesi, trombosit düşüklüğü, kanser (tümör), karaciğer büyümesi, kansızlık, idrar yolları problemleri, migren, baş ağrısı, uçuk tedavisi, metabolizmayı hızlandırması, sindirimi kolaylaştırması, hazımsızlığa iyi gelmesi" gibi bir çok sağlık beyanıyla tanıtımı ve satışı yapılmaktadır. Bunun yanı sıra bazı kozmetik ürünlerin de "bel ve boyun fıtığı, kireçlenme, romatizma, diz ve kas ağrısı, sırt ağrısı, eklem ağrıları, saç çıkarma, kellik" gibi semptomlarda tedavi edici özelliği belirtilerek yani sağlık beyanında bulunularak tanıtım ve satışının yapıldığının belirtildiği,

1262 sayılı Tıbbi ve İspençiyari Müstahzarat Kanunu gereğince ruhsatlandırma prosedüründen geçmeden (piyasaya arz öncesi farmakolojik, toksikolojik, teknolojik incelemeleri yapılmadan, analizleri gerçekleştirilmeden ve ruhsatlandırılmadan) firmaların Kurumumuza yaptıkları bildirim ve Kurumumuz tarafından gerçekleştirilen piyasa kontrolüyle ... Tıbbi Cihazlara ilişkin yapılan tanıtımlarda; "bir hastalık, yaralanma veya sakatlığın tanısı, tedavisi, izlenmesi veya hafifletilmesi yönündeki ifadeler ile ..." ibareler yer alıyorsa bu hususların sorgulanması, gerek görülmesi halinde Bakanlığımızdan görüş alınması uygun olacaktır. ... denildiği,

Bu bağlamda; kambur duruşu ve bitkin görüntüyü giderdiği öne sürülerek, bilimsel içerik ve gerçeklikten yoksun, tamamen ticari hedefle, ürünün satışına yönelik olarak planlanmış iddia ve ibarelerle, konuyla ilgili bilimsel uzmanlığa sahip olmayan kişiler tarafından reklam/tanıtım ve satışının yapılmasının uygun olmadığı ifade edilmektedir.

Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihale konu yayında, söz konusu ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Kuruluş hakkında evvelce Üst Kurul’un 31.05.2017 tarih ve 2017/22 sayılı toplantısında alınan 41 No’lu karar ile, 22.05.2017 tarihli yayını nedeniyle 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle idari para cezası ile 5 kez program durdurma müeyyidesinin uygulandığı Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; anılan yayın ile 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun 32’inci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, 10 gün süre ile yayınının durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.

Bu itibarla;

1) PRESTİJ MEDYA YAYINCILIK A.Ş. unvanlı ve “YEK” logolu kuruluşun 25.09.2017 tarihli yayınında, "Manyetik Sırt Yeleği" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik ticari iletişim yayınına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’inci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,

Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; Medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 25.09.2017 tarihli yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesine,

Kuruluşa yapılacak tebligatta;

6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.… Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükümleri uyarınca yayın lisans iptaline karar verileceği,

Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği,

Hususlarının bildirilmesine,

2) Ayrıca, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,

3) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,

4) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.