İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 13.10.2017 tarih ve 934 sayılı yazısına konu MAKSİM TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 03.10.2017 tarihinde saat 10:53’de yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 03.10.2017 tarihinde saat 10:53’de yayınladığı ticari iletişim yayınında, sunucu tarafından "... Bugün muhteşem bir kampanya. Bala doyuracağız. Erzincan'dan gelen yeni ürünlerimiz. ...Gördüğünüz gibi halis muhlis ballarımızdan size tam 5 kavanoz göndereceğim. .. Erzincan yöresinin, işte 5 kavanoz balını gönderiyorum size 110 TL'ye. Ha diyeceksiniz biz petek bal istiyoruz o da olur. ...Ve yanında bu muhteşem telefonu da bedava yolluyorum. .. Telefonumuza şöyle bir bakalım. kullanımı çok kolay, bildiğiniz Nokia 3310. Son modeli bu biliyorsunuz. Kasa bu şekilde kibarlaştırılmış durumda. .. Bugün Bedava Telefon Gönderiyorum. Bedava Nokia Gönderiyorum. Bedava 3310 Gönderiyorum. Hem de renkli ekranlı hem de sıfır. ... Elinizi çabuk tutun sadece 110 Liraya 5 kavanoz bal gönderiyorum, yanında da bu muhteşem 3310 renkli ekranlı kapılarınıza kadar ücretsiz bedava gelecek... Bildiğiniz 3310'un son modeli, son versiyonu bedava. ...", "5 Petek Veya 5 Süzme Bal 110TL+ Kargo / Sipariş Hattı: 0212 912 30 93/ Nokia 3310 Hediye" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle bal tanıtımı ve satışının yapıldığı görülmüştür.
İhlale konu yayında, “halis muhlis ballarımızdan size tam 5 kavanoz göndereceğim...Bu ballarımızın zaten lezzetini kalitesini bilmeyen yok, dillere destan" gibi kullanılan ifadelerin "..Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürüldüğü, bugün bedava telefon gönderiyorum. Elinizi çabuk tutun sadece 110 Liraya 5 kavanoz bal gönderiyorum, yanında da bu muhteşem 3310 renkli ekranlı kapılarınıza kadar ücretsiz bedava gelecek şeklinde ifadelerle de piyasa koşulları dikkate alınsa dahi gerçekçi olmadığı, dolayısıyla tanıtımı ve satışı yapılan ve yanında hediye olarak verildiği belirtilen ürünler ile ilgili olarak izleyicinin yanıltıldığı, istismar edildiği ve izleyicilerin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu,
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nün Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğinde (No:2012/58 madde 4/a) balın tarifi "Bitki nektarlarının, bitkilerin canlı kısımlarının salgılarının veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin salgılarının bal arısı tarafından toplandıktan sonra kendine özgü maddelerle birleştirerek değişikliğe uğrattığı, su içeriğini düşürdüğü ve petekte depolayarak olgunlaştırdığı doğal ürünü," şeklinde yapılmaktadır. Ayrıca Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'inde, (Üçüncü bölüm madde 7/a) "Gıda hakkında bilgilendirme...Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak,..yanıltıcı biçimde olmaz" hükmünün ihlal edildiği,
Bu nedenlerle mezkur yayında, Yayın Hizmeti Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'in 9/A-1 (a) maddesinde yer alan, "Tele-alışveriş yayınlarında...Tüketicinin doğru tercihler yapabilmesini sağlamak amacıyla, ürün veya hizmete ilişkin kesin bilgiler verilir ve izleyiciler yanılgıya düşürülemez" ilkesini dolayısıyla 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek," hükmünün ihlali nedeniyle,
1) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. (…) İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Eylül 2017 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının bulunmadığı değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2017 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 14.908 (ondörtbindokuzyüzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
2) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza Hükümleri” başlıklı 77’nci maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen raporun Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
3) İhlale konu yayında sipariş hattı numarasının kullanılması nedeniyle, raporun; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
4) İhlale konu raporun; Türk Gıda Koteksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’nin “Doğru Bilgilendirmeye İlişkin Kurallar” başlıklı 7’inci maddesi kapsamında değerlendirilmek üzere Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.


