İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 18.10.2017 tarih ve 956 sayılı yazısına konu GALA logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 04.10.2017 tarihinde saat 08:36’da yayınladığı ticari iletişim yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;
Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 04.10.2017 tarihinde saat 08:36’da yayınladığı ticari iletişim yayınında, sunucu tarafından "Bugün yine sizlerle birlikteyiz. Muhteşem bir kampanya gerçekleştireceğiz. Görüyorsunuz kendi doğal haliyle almış olduğumuz bu balı inşallah bugün bir güzel bir kampanya yaparak sizlerin sofrasına kadar ulaştıracağız … Fiyatımız 100 TL. artı bir 10 TL. kargo bedelimiz var. Biz sizlere bir değil, 2 değil, 3 değil, 4 değil, 5 kavanoz süzme balı göndereceğiz.... Kampanya süresince arayacak olan herkese, şöyle görüyorsunuz sizlere büyükcene bir bal kutusu gelecek içinde 5 kavanoz süzme balınız, içinde 3 kutu petek balınız bir de şu görmüş olduğunuz muhteşem 2 yıl garantili kol saatiniz hediye olarak gelecek....Alacaksınız ya siz bir kere onaylanmış ISO belgeli testlerle dolumu yapılmış bir balı alıyorsunuz. İçiniz rahat olsun...Bu balı alın kardeşim. Gönül rahatlığıyla tüketin...Hemen ekran üzerindeki numarayı arayın siparişinizi verin. Arkadaşlar çok süremiz kaldı mı? Bir dakikamız var. Bir dakika süresince hızlı bir şekilde arıyorsunuz kampanyaya dahil oluyorsunuz..., 5 Kutu Petek Bal/ 3 Kavanoz Süzme Bal/İsteyene 3 Kutu Petek Bal/ İsteyene 5 Kavanoz Süzme Bal/ 100 TL.+Kargo/ Hemen Arayın: 0212 700 18 11/ Arayan Herkese Kol Saati Hediye" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle bal tanıtım ve satışının yapıldığı görülmüştür.
İhlale konu yayında, balın doğal ve iyi bir bal olduğu, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bağlı bir izin dahilinde doldurulduğu ve ISO belgeli testlerle dolumu yapılmış olduğu vurgulanarak ürünün satın almaya teşvik edildiği, 5 kavanoz süzme balın 100 Lira olduğu, kampanya süresince arayan herkese kol saati hediye verileceği belirtilmesine rağmen akan yazılarda "çıkabilecek hediyeler orman gülü yavrum balı, yüzük, kol saati, takı seti, albümle sınırlıdır." şeklinde ifadelerle saat dışında da hediyelerin verileceği, bu nedenlerle yayının izleyiciyi yanıltıcı, istismar edici ve izleyicinin çıkarlarına zarar verici nitelikte olduğu,
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü'nün Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliğinde ise (No:2012/58 madde 4/a) balın tarifi "Bitki nektarlarının, bitkilerin canlı kısımlarının salgılarının veya bitkilerin canlı kısımları üzerinde yaşayan bitki emici böceklerin salgılarının bal arısı tarafından toplandıktan sonra kendine özgü maddelerle birleştirerek değişikliğe uğrattığı, su içeriğini düşürdüğü ve petekte depolayarak olgunlaştırdığı doğal ürünü," şeklinde yapılmaktadır. Ayrıca Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'inde, (Üçüncü bölüm madde 7/a) "Gıda hakkında bilgilendirme...Tüm benzer gıdalar aynı niteliklere sahip olduğu halde, belli bir gıdanın özel niteliklere sahip olduğunu ileri sürerek ve özellikle belirli bileşenler ve/veya besin öğelerinin varlığını veya yokluğunu özel olarak vurgulayarak,..yanıltıcı biçimde olmaz " hükmünün ihlal edildiği,
Ayrıca, kuruluşun bir saatlik yayın dilimi içerisinde (08:00-09:00) Kanunda belirtilen yüzde yirmilik oranı (12 dakika) aşacak şekilde toplam 13 dakika 35 saniye süreyle ticari iletişim yayınına yer verildiği tespit edilmiştir.
Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendi ile 10’uncu maddesinin ikinci fıkrasının ihlal edildiği sabit görülmüştür.
Bu itibarla;
6112 sayılı Kanun'un 9'uncu maddesinin altıncı fıkrasının (c) bendinde yer alan, "Ticari iletişim.....Yanıltıcı olmamak ve tüketicinin çıkarlarına zarar vermemek,", 10'uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Tele-alışveriş yayınları hariç her türlü reklam yayınlarının oranı, bir saat başından bir sonraki saat başına kadarki yayın içinde yüzde yirmiyi aşamaz." hükümlerinin ihlali nedeniyle,
1) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. (…) İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,
Bu itibarla; aynı yayınla, birden fazla yayın ilkesi ihlali olduğundan ve her iki ihlalin de idari para cezası yaptırımını gerektirdiğinden, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 15’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, bahse konu ihlallerden en ağır (tek) cezanın verilmesi öngörüldüğünden,
a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %3 oranında idari para cezası uygulanmasına,
Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Eylül 2017 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 11.405,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2017 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 14.908 (ondörtbindokuzyüzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,
b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,
2) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza Hükümleri” başlıklı 77’nci maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen raporun Reklam Kurulu’na gönderilmesine,
3) İhlale konu yayında sipariş hattı numarasının kullanılması nedeniyle, raporun; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,
4) İhlale konu raporun; Türk Gıda Koteksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği’nin “Doğru Bilgilendirmeye İlişkin Kurallar” başlıklı 7’inci maddesi kapsamında değerlendirilmek üzere Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na gönderilmesine,
Oy birliği ile karar verildi.


