Üst Kurul Başkanı İlhan YERLİKAYA gündem dışı olarak;

“İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 31.10.2017 tarih ve 998 sayılı “PLANET PEMBE” konulu yazısının görüşülüp karara bağlanmak üzere gündeme alınmasını öneriyorum."

Şeklindeki beyanına istinaden yapılan oylamada, konunun gündeme alınmasına oy birliği ile karar verilerek görüşmelere geçilmiştir.

İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 31.10.2017 tarih ve 998 sayılı yazısına konu PLANET PEMBE logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 23, 25, 26.10.2017 tarihlerinde saat 17:00’da yayınladığı “Hande Ataizi ile” adlı evlilik programı yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, PLANET PEMBE logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 23, 25, 26.10.2017 tarihlerinde saat 17:00’da yayınlanan “Hande Ataizi ile” adlı evlilik programında, 26.10.2017 tarihli bölümde geçen diyaloglarda; “ikisi de eş aramak için geliyolar anne, kız. Bana biraz enteresan geldi. Bi sohbet edelim bakalım. Bi alalım yanımıza. Şöyle bi gelin. Evet şimdi kim anne kim kız diye bakıyorum Dilara.… Belki de Hande Hanım evet öyle de olabilir İbrahim’in dediği gibi baba oğul da olabilir. Aynı zamanda da düğün olabilir.-Baba oğul da olabilir! -Tabi ki de olabilir. Ve ben de isterseniz kriterlerimi de belirteyim istediği özellikleri.- Kadir İnanır’a benzemesini gerçekten çok istiyorum.- Özellikle de Hande Hanım olmazsa olmazım benim golf oynayan bi insan istiyorum. - Golf oynamayan erkeğe elimi bile tutturmam diyorum o derece iddialıyım.- Evet, golf oynamayan erkeğe elimi bile tutturmam o derece.- Ama canım … Türkiye’de kaç kişi golf oynuyo? - Nasıl biliyo musunuz Hande Hanım? Bunu da açıyım isterseniz. Çünkü siz gerçekten.- Dayım oynuyo.- Olur.- Badminton oynar mısın?- Badminton olmaz o tenise daha yakın ama ben özellikle golf istiyorum.- Burda var badminton oynarsan yani.- Filizcim bak golf diyorsun ama şey gibi oluyo böyle bir ciddiyetsiz oluyor. Hani golf oynasın diyince talipleri çok sınırlıyosun.”, 25.10.2017 tarihli bölümde geçen diyaloglarda;- “Hande Hanım burada güzel, dürüstçe evlilik yapan gençlerimizle birlikte olmak istiyoruz. Bunları izlemek istiyoruz. Gerçek sevgiyi gerçek beraberliği var edecek gençler istiyoruz… Gerçekten evlilik isteyen arkadaşlar burada olsunlar, lütfen” 23.10.2017 tarihli bölümde geçen diyaloglarda; Gelin adayının 6 ay evli kaldığını, eşi tarafından aldatıldığını ve ayrıldığını ifade ettiği, Nişanlısından ayrıldıktan sonra duygu boşluğuna düştüğünü ve bir hafta içinde eski erkek arkadaşı ile evlendiğinin ifade ettiği, Neden evlendin sorusuna ise “Canım istedi evlendim.”, “Canım gelinlik giymek istedi.” -Nasıl yakaladın. Sen gözünle gördün mü?- Tabi ki gördüm. Benim evimin yatak odasına kadar girdi kızlar, benim eşyalarımı çaldılar.- Aaaa!- Tabi ki.- ... Bunu da duymadım yatak odasına kadar girdi, eşyalarımı çaldılar nasıl oluyo bu ya.- Yatak odamda misafir oldular, ondan sonra evimde misafir olmuşlar ben annemin evindeyken…- Sen nerden öğreniyosun bunları. - Kendi, kızlar bana yine ulaştı. Evin çok güzelmiş dedi, nevresim takımın çok güzelmiş dedi öyle.Gelinlik giymek için evlendim diyen Sevgi’ye seyirci: “Madem o kadar çok hevesin vardı bir gelinlik kiralasaydın… Bu çok yanlış bi şey. Sadece bir gelinlik giymek için evlilik çok yanlış.” - “Benim kadınlara güvenmememin örneği sensin.” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.

Kitle iletişim araçlarından birisi ve hem görsel hem de işitsel yayın yapılması nedeniyle en gelişmiş durumda olan televizyonların, bir anda ulaştığı ve etki alanına aldığı seyirci sayısı düşünüldüğünde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşların ne denli sorumlu ve dikkatli davranmaları gereği ortaya çıkmaktadır.

Yayıncılık faaliyetinde; fikir, kültür, duygu, inanç, köken, ekonomik durum açısından değişik katmanlardan oluşan toplumu, bütün olarak ele almak, onu barışa, huzura ve birlikte kavuşturucu amaçlarla program hazırlamak önemlidir. Bu nedenle de, her programın verdiği mesajın toplumda nasıl algılanacağını bilmek, kitlelerin bunları seyrettikten sonra duygu ve düşüncelerinde ve davranışlarında nelere yol açacağını hesaplamak, sorumlu bir yayıncının yapması gerekendir.

Bilindiği üzere, (…) Anayasamızın 41. maddesinde "Aile Türk toplumunun temelidir." ifadesi toplumumuzda aileye verilen önemi işaret etmektedir. Aile kavramının içinin boşaltılması sonucu temel fonksiyonlarını yerine getiremeyen ailelerin, o toplumun içten içe zayıflamasına ve sonunda bütün toplumun etkileneceği bir toplumsal savrulmanın oluşmasına neden olacağı açıktır. Ailenin oluşması genellikle belirli toplumsal normlar ve hukuki metinlere bağlı olarak evlilik müessesiyle mümkün olmaktadır.

Evlilik programlarının toplum üzerindeki yozlaştırıcı pek çok etkileri söz konusudur. Bu etkilerden biri mahremiyet ile ilgili olan algının değiştirilmesidir. Mahrem etimolojik köken itibariyle haram, yasak, gizli, özel alana ait olan, tabu gibi anlamlara gelir. Evlilik doğası itibariyle mahrem olduğu kadar toplumun temel yapı taşını oluşturması hasebiyle önemli bir müessesedir. Evlilik programları, evliliğe giden yolda mahrem olarak yaşanması gereken ilişkiyi paylaşıma açmakta dolaysıyla mahremiyet kavramına mündemiç olan gizlilik zamanla bozularak asıl anlamını kaybetmektedir. Bununla birlikte çocukların ve gençlerin evlilik, mahremiyet, aile gibi algıları, toplumsal değer kavramları zamanla aşınmaya başmakta ve kendi değerlerine yabancı, sanal bir dünyanın şekillendirdiği suni bir paradigmaya sahip bir kitle ortaya çıkmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde; ihlale konu yayınlarda, katılımcıların beğendikleri aday ile yakınlaşmalarına, birbirlerini tanımalarına imkan verildiği, programlarda damat ve gelin adaylarının arasında tartışmaların yaşandığı, bu tartışmaların sebebinin ise yalancılık suçlamaları ve üçüncü kişiler olduğu, yeni adaylarla görüşmelerde eski talipler ile geçmişte yaşanan olayların da sürekli olarak gündeme geldiği, bu hususların aile yapısına aykırı olduğu ve evlilik amacıyla bir araya getirilen insanların bu şekilde tartışmalarının aile kurumunun temel değerleri ile bağdaşmadığı, bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür. 

Anılan yayın kuruluşu hakkında; 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinin ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat göz önünde bulundurularak, %5 oranında idari para cezası uygulanmasına ve idari tedbir olarak program yayınının beş (5) kez durdurulmasına, karar verilmesi takdir edilmiştir.

Bu itibarla;

1) 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan "Toplumun millî ve manevî değerlerine, … ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz." ilkesinin ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (f), (g), (ğ), (h), (n), (ö), (s), (ş) ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerine ve aynı maddenin dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar idarî para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz. Ayrıca, idarî tedbir olarak, ihlale konu programın yayınının beş keze kadar durdurulmasına, isteğe bağlı yayın hizmetlerinde ihlale konu programın katalogdan çıkarılmasına karar verilir. İhlalin mahiyeti göz önünde bulundurularak, bu fıkra hükümlerine göre idarî para cezası ile birlikte idarî tedbire karar verilebileceği gibi, sadece idarî para cezasına veya tedbire de karar verilebilir.” hükmü uyarınca, idari para cezası uygulanması gerektiği,

a) Kuruluşa %5 oranında idari para cezası uygulanmasına,

Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Eylül 2017 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 105.591,69 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2017 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 14.908 (ondörtbindokuzyüzsekiz) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) İdarî tedbir olarak, ihlale konu PROGRAM YAYINININ TAKDİREN 5 (BEŞ) KEZ DURDURULMASINA, bu idari tedbirin uygulanma zamanın kuruluşa yapılacak tebligatta bildirilmesine,

c) İdari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan programın yerine, Üst Kurulca gönderilen programların, programın başında; “Bu program, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu’nun 31.10.2017 tarih ve 2017/44 sayılı toplantısında alınan 65 No’lu kararı uyarınca, kuruluşumuzun 23, 25, 26.10.2017 tarihlerinde saat 17:00’da yayınladığı “Hande Ataizi ile” adlı evlilik programı yayınında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan, yayın hizmetleri ‘Toplumun millî ve manevî değerlerine, … ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz.’ hükmünün ihlali nedeniyle idari tedbir uygulanması sonucu yayını durdurulan program yerine yayınlanmaktadır.” metninin anlaşılır şekilde okunarak DVD/CD’de yer aldığı şekliyle ticari iletişim yayını içermeksizin yayınlanmasına, ayrıca anılan metnin program yayını süresince ekranın altında akar yazı ile verilmesine,

d) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükümleri uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Üst Kurul Üyesi İsmet DEMİRDÖĞEN’in karşı oyu ve oy çokluğu ile karar verildi.