İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 12.12.2017 tarih ve 1150 sayılı yazısına konu HTV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 08.12.2017 tarihinde saat 07:09’da yayınladığı "Murat Yeni İle Yok Yok" isimli yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, kuruluşun 08.12.2017 tarihinde saat 07.09'da yayınladığı "Murat Yeni İle Yok Yok" isimli programda, 81 bitkiden yapıldığı belirtilen “Sırlı Bitkiler Macunu” isimli ürünün tanıtım ve satışının yapıldığı, sunucu tarafından, "Şu an yapacağım kampanya hayalimdeki iki kampanyadan bir tanesi..Hazırsanız şu andan itibaren o kampanya şu saat itibariyle geliyor. Herkes aşağıdaki numarayı aramaya hazırlansın...Siz sade 2 tane sırlı bitki alıyor musunuz, bomba geliyor ben de size iki tane sırlı bitkiyi bedava veriyorum. Yolladım gitti. Toplam 4 tane sırlı bitki... Özellikle ağrılarıyla sızılarıyla ilgili şikayetleri olanlar. Bel ağrısı, sırt ağrısı, omuz ağrısı, eklem ağrıları olanlar,migren rahatsızlığı olanlar, romatizmal bir takım rahatsızlıkları olanlar, gel mideye doğru midede şişkinlik, hazımsızlık aklınıza gelebilecek her türlü rahatsızlığı olanlar..midede ülser olanlar hep sırlı bitkiler macununu kullandılar-Sabah akşam bir çay kaşığı kullanıyorsun. Kalp, şeker, tansiyon rahatsızlığın varsa Rabbim'in izniyle özellikle kalp pili kullananlara tavsiye etmiyoruz. Aşırı derecede organ yetmezliği olanlara tavsiye etmiyoruz..Ama onun dışında her türlü sıkıntısı derdi olan net bir şekilde kullanabilir...Özellikle bel ağrıları, omuz ağrıları, vücut ağrılarıyla hayatları kararanlar. Kütük gibi yatıp kütük gibi kalkanlar sırlı bitkiler macununu kullandıktan sonra kendinizi çok iyi hissedeceksiniz....Bir macun düşünebiliyor musunuz, vücut kanını temizliyor..Yani kanın içerisindeki zehri, her türlü zararlı mikrobu idrar ve ter yoluyla çıkartıyor..Yine aynı şekilde vücut direncini arttırdığı için iç organlarında problem olanlar karaciğer, akciğer, kalp...damar açmasından tutun aklınıza gelebilecek her türlü şikayetlerin karşılığında sırlı bitkiler kullandıktan sonra ben Rabbim'in izniyle şifa buldum, destekleyici tedavi olarak kullandım gerçekten çok huzurluyum, çok rahatım, etkisini gördün deyip bana teşekkür edenler var...sigara kullananlar, sigarayı bırakmak isteyip bırakamayanlar, alkol, alkolle ilgili derdi olanlar yani bağımlılık problemi olanlar sizden çok rica ediyorum… Nefes darlığı problemi, bronşit, astım bu gördüğünüz sırlı bitkilerle Allah'ın izniyle ciddi manada tarihe karışıyor. Şöyle tarihe karışıyor. İlaç kullanıyorsunuz fakat yetmediği zamanlarda sırlı bitkiler macunu devreye giriyor. Benim derdim ilacı azaltması…Sabah rahat kalkamıyor musun, zinde değil misin, tuhaf bir yorgunluğun mu var, hayatındaki her şey güzel ama müthiş bir enerji sıkıntın mı var,...çocukların okula geç mi kalkıyor, çok zor mu yataktan kalkıyor, ders çalışırken motivasyon sıkıntıları mı var...eşin çok mu sıkıntılı depresif, aile içi huzursuzluğun yok mu...Aile saadeti noktasında sıkıntılar mı çekiyorsun, bir bebiş özlemin mi var, bir bebek sahibi olmak istiyorsun ama bir takım fizyolojik sıkıntılardan dolayı olamıyor musun? Kaç tane aile bana teşekkür etti. Sabah bir çay kaşığı, akşam bir çay kaşığı. Midemde müthiş rahatsızlıklar var. Şişkinlik, gaz, mide yanması, ekşime, ülsere varacak kadar şikayetin mi var...Kabız mısın, isal misin..Çok mu kilolusun, kilonu mu dengelemek istiyorsun da iştahın mı yok, iştahını mı arttırmak istiyorsun sabah bir çay kaşığı akşam bir çay kaşığı. Ama sabah aç karnına...-Şeker ve tansiyon rahatsızlıkları, Şekerin ve tansiyonun dengesini sağlayan müthiş bir enerji. bunun adı sırlı bitkiler macunu. İlacını bırakmayacaksın. Kronik her türlü rahatsızlıkta ilaca devam. Bakın içinde 15'ten fazla teskin edici bitkiyi barındırıyor. Yani ben antidepresan kullanımına da çok ciddi karşıyım. Kendinizi gerçekten beyninizi rahat hissetmiyorsanız, tuhaf bir huzursuzluk hissediyorsanız ne olur antidepresan kullanmadan önce sabah akşam bir sırlı bitkiler macunu deneyin..., 0212 700 00 86" şeklinde sözlü ve yazılı ifadelerle ürünün bütün ağrılara, romatizmal rahatsızlıklara, şeker, tansiyon, astım bronşit, nefes darlığına, depresyona iyi geldiği, sigara ve alkol bağımlılığını tedavi ettiği vurgulanarak, bu tür sorunlara çözüm olarak sunulduğu ve ürünün sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayın yapıldığı görülmüştür.

Bilindiği üzere, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasında; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

Diğer yandan, 26 Ağustos 2011 tarih ve 28037 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Beşeri Tıbbi Ürünlerin Tanıtım Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin Tanıtım Faaliyetlerinin Kapsamı ve Esaslarının anlatıldığı 5’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında "Beşerî tıbbi ürünlerin internet dâhil halka açık yayın yapılan her türlü medya ve iletişim ortamında program, film, dizi film, haber ve benzeri yollarla doğrudan veya dolaylı olarak topluma tanıtımı yapılamaz." hükmü,

Gıda kapsamında değerlendirilerek izin verilen ürünlere ilişkin, 5996 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliği'nin 6. maddesinin 3.fıkrasında ise "...bir hastalığı önleme, tedavi etme veya iyileştirme özelliğine sahip olduğunu bildiren veya böyle özelliklere atıfta bulunan ifadeler yer alamaz..." hükmü yer almaktadır.

Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nun 13.02.2013 tarih ve 18816847 sayılı yazısında; insan sağlığına doğrudan veya dolaylı olarak faydalı olduğunu yahut hastalıklara veya belirtilerine karşı etkili olduğunu, koruduğunu, tedavi ettiğini belirten ileri süren veya ima eden tüm ifadeler sağlık beyânı olarak kabul edildiği, endikasyon belirtilen ürünler için Sağlık Bakanlığınca ruhsat düzenlenmesinin gerekmekte olduğu, Bakanlıktan ruhsatlı/izinli ürünlerin de "1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu'nun 1. maddesinde yer alan "Tabip reçetesi ile verilmesi meşrut olanlar ancak reçete mukabilinde ve diğerleri reçetesiz olarak, münhasıran eczanelerle ecza ticarethanelerinde kanunu mahsusuna tevfikan satılır." açık hükmü kapsamında münhasıran eczane ve ecza ticarethanelerinde satılmasının zorunlu  olduğu  ve  diğer  yandan  söz konusu  ürünlerin  6197  sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun'un 43. maddesindeki "Zehirli veya kimyevi maddelerle tıbbi ecza ve müstahzarların müsaadesiz satılması yasaktır. Bunları müsaadesiz satan veya satmak üzere dükkânında bulunduranlar Türk Ceza Kanunu'nun 193 üncü maddesine göre cezalandırılır." hükmü gereğince televizyon, radyo aracılığı ile sağlık beyanı belirtilerek ürün satışı ve pazarlanmasının uygun olmadığı ifade edilmiştir.

Bahse konu ürünün tanıtım ve satışına yönelik ihlale konu yayında, söz konusu ürünün bütün ağrılara, romatizmal rahatsızlıklara, şeker, tansiyon, astım bronşit, nefes darlığına, depresyona iyi geldiği, sigara ve alkol bağımlılığını tedavi ettiği belirtilerek çözüm olarak sunulduğu ve ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla tanıtımının yapıldığı sabit olup, tedavide etkinliği ve emniyeti kanıtlanmamış olan ürünlerin sağlık beyanı ile tanıtılması ve bu tanıtımda yer alan ifadelerin, insanların hastanelere, tıp doktorlarına ve tıbbi tedavi yöntemlerine duydukları güvenin sarsılmasına neden olabileceği ve toplum sağlığını olumsuz yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.

Yukarıda yer alan açıklamalar dikkate alındığında; ihale konu yayında, söz konusu ürünün sağlık beyanı ile tanıtım ve satışının yapılmasının, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasına ve ilgili mevzuatına aykırılık taşıdığı, dolayısıyla mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun'un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez..." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Kuruluş hakkında evvelce Üst Kurul’un 10.05.2017 tarih ve 2017/19 sayılı toplantısında alınan 36 No’lu karar ile, 04.05.2017 tarihli yayını nedeniyle 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin 4’üncü fıkrasının ihlali nedeniyle idari para cezası ile 5 kez program durdurma müeyyidesinin uygulandığı Üst Kurul Kayıtlarından anlaşılmış olmakla; anılan yayın ile 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının bir yıl içinde tekraren ihlali nedeniyle; Kanun 32’inci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uyarınca anılan yayın kuruluşu hakkında ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat ve kuruluşa ait müeyyide sicili göz önünde bulundurularak, 10 gün süre ile yayınının durdurulmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.

Bu itibarla;

1) MEDİKO TELEVİZYON VE RADYO YAYINCILIK A.Ş. unvanlı ve “HTV” logolu kuruluşun 08.12.2017 tarihinde yayınlanan "Murat Yeni İle Yok Yok" isimli programda "Sırlı Bitkiler Macunu" isimli ürünün sağlık beyanıyla tanıtım ve satışına yönelik yayınına yer vermek suretiyle, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasının tekraren ihlali nedeniyle; 6112 sayılı Kanun’un 32’inci maddesinin 5’inci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir." hükmü uyarınca, yayının ON (10) GÜN SÜREYLE DURDURULMASINA,

Geçici yayın durdurma kararının uygulanmasında; Medya hizmet sağlayıcı kuruluşun, Üst Kurul Kararının tebliğini müteakip saat 00:00’dan başlayarak logosunun yer aldığı ekranda; “Yayınımız, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 08.12.2017 tarihli yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirlenen ‘Radyo ve televizyon yayın hizmetlerinde... takviye edici gıdalar ve benzeri destekleyici ürünler de dâhil olmak üzere herhangi bir ürünün ilgili mevzuatına aykırı olarak sağlık beyanıyla satışına, pazarlanmasına ve/veya reklamına... yer verilemez...’ ilkesinin tekraren ihlali gerekçesiyle 10 gün süre ile durdurulmuştur.” metnine yayın durdurma süresince okunur şekilde yer vermesine,

Kuruluşa yapılacak tebligatta;

6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "8 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin …. ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir.… Programlarının yayını veya yayınları süreli durdurulan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yaptırım kararının tebliğine rağmen kararın gereklerine aykırı olarak yayınlarına devam etmesi halinde yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükümleri uyarınca yayın lisans iptaline karar verileceği,

Ayrıca yayınlarına devam etmesi halinde, 6112 sayılı Kanun'un 33’üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… yayınları Üst Kurul tarafından geçici olarak durdurulmasına … rağmen yayın yapan gerçek kişiler ile tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve genel müdürü, bir yıldan iki yıla kadar hapis ve bin günden beşbin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. Tüzel kişiler hakkında ayrıca 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 60 ıncı maddesindeki güvenlik tedbirleri uygulanır. İzinsiz olarak faaliyetine devam eden yayın cihaz ve tesisleri Üst Kurulca mühürlenerek kapatılır.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği,

Hususlarının bildirilmesine,

2) Ayrıca, 1262 sayılı İspençiyari ve Tıbbi Müstahzarlar Kanunu’nun 19’uncu maddesinin birinci fıkrasındaki; "...Müstahzar olmamakla beraber hastalıkları teşhis ve tedavi ettiği beyanı ile herhangi bir ürünün satışını, pazarlamasını veya reklamını yapanlar bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca bunların tanıtım veya satışlarının internet veya başkaca herhangi bir elektronik ortam üzerinden yapılması hâlinde 18 inci maddenin üçüncü fıkrası uygulanır." hükmüne göre takdir ve ifası için ilgililer hakkında işlem yapılması talebiyle dosyanın Sağlık Bakanlığı'na gönderilmesine,

3) Reklam Kurulu Yönetmeliğinin 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde belirlenen “Ticari reklam ve haksız ticari uygulamaları, (a) bendinde belirlenen ilkeler çerçevesinde incelemek ve gerektiğinde denetim yapmak” hükmünün uygulanması ve uygun görülmesi halinde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun “Ceza hükümleri” başlıklı 77 nci maddesinin on ikinci fıkrası hükümleri uyarınca işlem yapılmasını teminen dosyanın Reklam Kurulu’na gönderilmesine,

4) İhlale konu yayında sipariş hattı numaralarının kullanılması nedeniyle, dosyanın; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Kurumun görev ve yetkileri” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde yer alan; “Abone, kullanıcı, tüketici ve son kullanıcıların hakları ile kişisel bilgilerin işlenmesi ve gizliliğinin korunmasına ilişkin gerekli düzenlemeleri ve denetlemeleri yapmak.” ve “Tüketicinin ve son kullanıcının korunması” başlıklı 48 inci maddesindeki; “Kurum, elektronik haberleşme hizmetlerinden yararlanan tüketici ve son kullanıcıların, hizmetlere eşit koşullarda erişebilmelerine ve hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik usul ve esasları belirler.” hükümleri kapsamında, değerlendirilmek üzere Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmesine,

Oy birliği ile karar verildi.