Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), dijital yayıncılık alanındaki düzenleme ve denetleme süreçlerini daha etkin ve verimli hâle getirmek amacıyla hayata geçirdiği VİA ( Veri İnceleme ve Analiz Sistemi) Plus Projesi kapsamında dijital platform temsilcileriyle bir araya geldi. Toplantıda konuşan RTÜK Başkan Yardımcısı Dr. Deniz Güler, yapay zekâ destekli sistemin yayın inceleme süreçlerine sağlayacağı katkılara dikkat çekerek telif hakları, veri güvenliği ve sektörle iş birliği konusundaki hassasiyetlerini vurguladı.

RTÜK tarafından, internet ortamından yayın yapan ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunan kuruluşların katılımıyla Dijital Platform Entegrasyon Bilgilendirme Toplantısı gerçekleştirildi.

Bilgi teknolojilerindeki gelişmelere uyum sağlamak, yayın izleme süreçlerinde teknolojik imkânlardan daha etkin yararlanmak ve dijital platformların sisteme entegrasyonuna ilişkin teknik esasları değerlendirmek amacıyla düzenlenen toplantının açılış konuşmasını RTÜK Başkan Yardımcısı Dr. Deniz Güler yaptı.

RTÜK'ün Anayasa'nın 133. maddesi ve 6112 sayılı Kanun kapsamında düzenleme ve denetleme görevini yerine getirdiğini hatırlatan Güler, medya hizmet sağlayıcı kuruluşların yayınlarının mevzuata uygunluk bakımından düzenli olarak incelendiğini belirtti.

Kurumun teknolojik altyapısını geliştirmeye yönelik çalışmalarına değinen Güler, 2008 yılında TÜBİTAK ile gerçekleştirilen iş birliği kapsamında geliştirilen Sayısal Kayıt Arşiv Analiz Sistemi' ( SKAAS) nin uzun yıllardır yayınların kesintisiz kaydedilmesi ve uzmanlar tarafından incelenmesinde kullanıldığını ifade etti.

Dijital teknolojilerde yaşanan gelişmelerin ve yayın içeriklerindeki artışın yeni ihtiyaçları beraberinde getirdiğine dikkat çeken Güler, mevcut sistemlerin gelişen yayıncılık ekosistemine uyum sağlayacak şekilde güçlendirilmesinin önemine işaret etti.

Güler, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Ülkemizin dijital dönüşüm hedefleri doğrultusunda, büyüyen sektörü daha detaylı inceleyebilmek amacıyla uzmanlarımızı yapay zekâ teknolojileriyle destekleyerek yayın içeriklerinin daha kapsamlı ve hızlı incelenmesini, denetim raporlarının da daha etkin ve verimli şekilde oluşturulmasını sağlamayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

VİA Plus Projesi'nin kamu kurumlarında yapay zekâ teknolojilerinin kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik ulusal stratejilerle de uyumlu olduğunu belirten Güler, Cumhurbaşkanlığı strateji belgeleri ve Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi'nde kamu hizmetlerinin teknolojik imkânlarla geliştirilmesinin teşvik edildiğini hatırlattı.

Bu doğrultuda RTÜK'ün Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı ile İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının koordinasyonunda yürütülen çalışmalarla daha gelişmiş bir yayın inceleme altyapısının oluşturulmasının amaçlandığını ifade etti.

Güler, yapay zekâ teknolojilerinin uzmanların çalışmalarını destekleyerek yayın içeriklerinin daha kapsamlı incelenmesine ve denetim süreçlerinin etkinliğinin artırılmasına katkı sağlayacağını belirtti.

Konuşmasında dijital platformların telif hakları, lisans sözleşmeleri ve dijital hak yönetimi uygulamalarına ilişkin hassasiyetlerine de değinen Güler, veri aktarım süreçlerinin güvenli biçimde yürütülmesine büyük önem verdiklerini ifade etti.

Denetim amacıyla RTÜK'e aktarılacak içeriklerin hukuki ve teknik açıdan taşıdığı hassasiyetin farkında olduklarını belirten Güler, sektör temsilcilerine bu konuda müsterih olmaları çağrısında bulundu.

Güler, “Üst Kurulumuz, mevzuattan kaynaklanan denetim görevini yerine getirirken hak sahiplerinin haklarını ve kuruluşların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini azami düzeyde gözetmektedir.” dedi.

VİA Plus kapsamında içerik ve verilerin belirlenen teknik ve idari kriterlere uygun şekilde aktarılmasının önemini vurgulayan Güler, veri güvenliği ve gizliliğinin korunmasının kurumun temel öncelikleri arasında yer aldığını kaydetti.

VİA Plus Projesi'nin RTÜK'ün teknolojik altyapısının geliştirilmesine önemli katkılar sağlayacağına inandıklarını belirten Güler, entegrasyon sürecinin sektör temsilcileriyle iş birliği içerisinde yürütüleceğini ifade etti.

Güler, “VİA Plus'ın Üst Kurulumuzun teknolojik altyapısının geliştirilmesine, düzenleme ve denetleme görevini daha etkin ve verimli bir şekilde yerine getirmesine önemli katkı sağlayacağına inanıyoruz. Bu sürecin ilgili mevzuat çerçevesinde ve belirlenen teknik esaslara uygun biçimde sizlerle birlikte yürütülmesine büyük önem veriyoruz.” ifadelerini kullandı.

Konuşmasının sonunda toplantıya katılan sektör temsilcilerine teşekkür eden Güler, yürütülecek çalışmaların yayıncılık sektörüne ve denetim süreçlerine katkı sağlamasını temenni etti.

Açılış konuşmasının ardından gerçekleştirilen teknik sunumda, VİA Plus Projesi'nin işleyişi, veri aktarım süreçleri, yapay zekâ destekli analiz özellikleri ve dijital platformların entegrasyonuna ilişkin gereklilikler ele alındı.

Sistem kapsamında dijital platformların içerik kataloglarına ilişkin bilgileri günlük olarak standart bir formatta RTÜK'e aktaracağı, ancak bütün yayın içeriklerinin toplu olarak indirilmeyeceği belirtildi.

Bir yayın hakkında denetim ihtiyacı doğması veya şikâyet alınması durumunda ilgili RTÜK uzmanının katalog üzerinden yalnızca incelemek istediği içeriği seçeceği, söz konusu içeriğin yapay zekâ destekli analiz süreçlerinden geçirilerek uzman değerlendirmesine sunulacağı ifade edildi.

Teknik sunumda ayrıca konuşmaların zaman kodlu metne dönüştürülmesi, farklı dillerdeki içeriklerin Türkçeye çevrilmesi, görüntü ve sahne analizi, tanımlı nesnelerin tespiti ve alarm kelimelerinin belirlenmesi gibi sistem özellikleri hakkında bilgi verildi.

Toplantıda, yapay zekâ destekli analiz sisteminin otomatik karar verme veya yaptırım uygulama yetkisinin bulunmadığı özellikle vurgulandı.

VİA Plus'ın yayın içerikleri üzerinde gerçekleştirdiği analizler sonucunda yalnızca bir ön öneri raporu oluşturacağı, nihai değerlendirmenin ise ilgili RTÜK uzmanı tarafından yapılacağı belirtildi.

Böylece yapay zekâ teknolojilerinin insan denetiminin yerine geçmesi değil, uzmanların inceleme süreçlerini hızlandıran ve destekleyen bir araç olarak kullanılması hedefleniyor.