İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 06.04.2020 tarih ve 493 sayılı yazısına konu HALK TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşun 02.04.2020 tarihinde saat 13:00’da yayınladığı "Gündem Özel" isimli program yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere, HALK TV logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 02.04.2020 tarihinde saat 13:00’da yayınlanan sunuculuğunu Şule Aydın'ın yaptığı, günlük olayların ve haberlerin yayınlandığı "Gündem Özel" adlı programda, program sunucusu tarafından; “Cemil Taşçıoğlu'nu uğurladık son yolculuğunu ve üzgünüz gerçekten üzgünüz. Türkiye açısından çok değerli bir ismi son yolculuğuna uğurladık, insanlığın ilerlemesi için bilimin ilerlemesi için uğraşmış bir isimdi Cemil Taşçıoğlu. Sağlık Bakanı Fahrettin Koca dün Bilim Kurulu Toplantısı sonrası açıklamalar yaptı. Sağlık çalışanlarına ilişkin verdiği bilgiler önemliydi. 601 sağlık çalışanının enfekte olduğunu söyledi.- KJ:Prof. Cemil Taşçıoğlu Hayatını Kaybetti (Türkiye'de 601 Sağlık Çalışanı Hayatını Kaybetti)- …- Dış ses: Ülkemizde vakaların görülmeye başlandığından beri hayatını kaybeden sağlık çalışanlarının sayısını böyle açıkladı Sağlık Bakanı Fahrettin Koca. Sayıyı açıklarken duygulandığı görüldü….- O sağlık çalışanlarından biri de Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu oldu. Türkiye'deki ilk koronavirüs hastasını muayene eden doktor olarak bilinen Cemil Taşçoğlu da dün koronavirüs sebebiyle hayatını kaybetti....” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.

Kitle iletişim araçlarının günümüzdeki önemi kamusal faaliyetteki etkin gücünden ileri gelmektedir. Yayıncılığın kamusal bir sorumluluk olduğu gerçeğinden yola çıkarak gazetecilik olanakları içerisinde üretilen haberlerin ve bilgilerin tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas alması beklenmektedir.

Yayıncının haber programlarıyla kamuoyunu bilgilendirme görevini icra ederken, kriz haberciliğinin hassas dengelerini akılda tutması beklenmektedir. 2014 yılında hazırlanan Yayın İlkeleri Rehberi'nde "Kriz zamanı yayınlarında izleyicilerde korku, panik, endişe yaratacak ifadeler kullanılmamalı gerilimi artıracak nitelikteki yorumlardan kaçınılmalıdır." ifadesine yer verildiği, yayıncı kuruluşların, salgın hastalık gibi kriz anlarında ülkede yaşananlara ilişkin haberlerin veriliş tarzı ve dilinde otokontrol yapmalarının gerekliliği vurgulanmaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, ihlale konu programda, 2 dakika 21 saniye süreyle haberin başından sonuna kadar “(Prof. Cemil Taşçıoğlu Hayatını Kaybetti (Türkiye'de 601 Sağlık Çalışanı Hayatını Kaybetti)” ibaresinin ekranda yer aldığı, bununla birlikte dış seste “Ülkemizde vakaların görülmeye başlandığından beri hayatını kaybeden sağlık çalışanlarının sayısını böyle açıkladı Sağlık Bakanı Fahrettin Koca. Sayıyı açıklarken duygulandığı görüldü” şeklinde ifadelerle, KJ'de yer alan ifadeleri destekler nitelikte haberin dış sesinin Sağlık Bakanı'nın açıklamadığı bilgileri açıklamış gibi lanse edildiği, dolayısıyla yayının sehven gelişen bir hatadan uzak olduğu ve bu yolla gerçekleşmemiş bir olayın nesnel ve gerçeğe uygun bir şekilde kamuoyuna sunulmadığı, ilgili haberin KJ'sinde sehven hata yapıldığı söyleminin haberin içeriği ve sunumuyla çelişmekte olduğu, haberin içeriğinde Sağlık Bakanı'nın yaptığı açıklamaların açık bir şekilde ifade edilmediği, Sağlık Bakanı'nın enfekte olan sağlık çalışanlarının sayısına yönelik net ifadelerinin ilgili haberin içeriğinde verilmemesi yolunun tercih edildiği değerlendirilmiştir.

Bir program yayınlanmadan önce teknik hazırlık, stüdyo içerik hazırlığı vb. bir çok ön denetimden geçmektedir. Böyle bir haberin yayından önceki öz denetiminin yapılmadığı, yayınlandıktan sonra da kısa sürede müdahale edilebilecekken ilgili haberin bitimine kadar müdahale edilmediği, bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinin ihlal edildiği sabit görülmüştür.

Bu itibarla;

6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan; "Tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmamak zorundadır; soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğundan emin olunmaksızın yayınlanamaz; haberin verilişinde abartılı ses ve görüntüye, doğal sesin dışında efekt ve müziğe yer verilemez; görüntülerin arşiv veya canlandırma niteliği ile ajanslardan veya başka bir medya kaynağından alınan haberlerin kaynağının belirtilmesi zorunludur." ilkesinin ihlali nedeniyle,

6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanun’un diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, kuruluşa %1 oranında idari para cezası uygulanmasına,

Ancak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Mart 2020 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 585.072,78 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, televizyon kuruluşları için idari para cezasının 10.000 (onbin) Türk Lirasından az olamayacağından, 2020 yılı için belirlenen yeniden değerleme oranına göre 25.881 (yirmibeşbinsekizyüzseksenbir) Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “(…) 8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir.” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Üst Kurul Üyesi Okan KONURALP, İlhan TAŞCI ve Ali ÜRKÜT’ün karşı oyları ve oy çokluğu ile karar verildi.