İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 24.08.2020 tarih ve 1548 sayılı yazısına konu TELE 1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 08.07.2020 tarihinde saat 22:53’de yayınlanan "Reklam" yayınına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

Bahse konu yayına ilişkin uzman raporunda ayrıntıları belirtildiği üzere; TELE 1 logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 08.07.2020 tarihinde saat 22:53:50’de yer verilen reklam kuşağının içinde saat 22:54:52’de yayınlanan ve 43 saniye süren “Evrensel Gazetesi”nin reklamında, “Zamlar karşısında açlıkla sınanan... insanca yaşamak isteyen milyonların sesi!, "bu, işin fıtratında var" denilerek..., iş cinayetlerinde öldürülenlerin sesi!, grev hakkı yasaklanan, sendikalaşma girişimi baskılanan..., insanca koşullarda çalışmak isteyen işçilerin sesi!, tacize, tecavüze, istismara, kadına yönelik şiddete homofobiye karşı..., cinsiyet eşitliği isteyenlerin sesi!, savaş çığırtkanlığına, mülteci düşmanlığına karşı..., bir arada, barış içinde, bir arada barış içinde kardeşçe yaşamak isteyenlerin sesi!, Karanlığa karşı bilimin..., tek sese karşı kültürün, tek sese karşı kültürün sanatın sesi..., sansüre karşı özgürlüğün sesi!, Abone ol, oku, okut!, evrensel” şeklinde ifadelerle, söz konusu reklamda, bir kız çocuğunun kırmızı, sarı ve yeşil bir bez parçasını tuttuğu ve ekrana da; "bir arada barış içinde kardeşçe yaşamak isteyenlerin sesi!", aynı reklamın saat 22:55:32'deki kısmında da bir mitingden görüntüler verilerek terör örgütünü simgeleyen bazı bez parçalarının ekrana yansıtıldığı, görülmüştür.

Ayrıca, söz konusu reklamın 09.07.2020 (Klip 3), 10.07.2020 (Klip 4) ve 13.07.2020 (Klip 5) tarihlerinde de yayınlandığı tespit edilmiştir.

Bilindiği üzere, 40 yıla yakın bir süredir bölücü terör örgütünün, emperyalist ülkelerin çıkarları doğrultusunda ülkemizi bölüp parçalamayı hedeflediği, bu hedef doğrultusunda yüzyıllardır kardeşçe yaşayan insanların arasına etnik kimlik farkına dayalı nifak tohumlarını ekerek kundaktaki bebekler de dahil birçok cana kıydığı yaşadığımız acı dolu gerçekliklerdir. Bütün bu acıların kaynağı olan ve emperyalist güçlerin taşeronluğunu yapan bölücü örgütün kendisini meşru kılma, mazlum gösterme ve dünyada özgürlükçü-demokrat görünme çabaları medya da dahil bir çok mecrada sürmektedir. Bölücü örgüt kadınlar günü gibi sosyal faaliyetlerin yanı sıra düğün konvoyları, parti kongreleri veya cenaze törenleri gibi benzer her tür toplumsal olayı kullanarak kendisine kitlesel zemin oluşturma gayreti hedeflerindeki önemli kilometre taşlarından bazılarıdır.

İhlale konu söz konusu reklamda, bir gazetenin tanıtımında yer alan bölücü terör örgütüne ait bez parçalarının görüntüleri ile terör örgütünün propagandasının yapıldığı, bunu yaparken de terör örgütünü kardeşlik içeren ifadelerin yanına koyarak bilinçaltı mesajlar verilmeye çalışıldığı, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar kamusal bir hizmet olan yayıncılığın etik ilkeleri çerçevesinde ve milli-manevi değerlerimizi dikkate alarak yayınları ekrana taşımakla mükelleftir. Bu tüm yayınlar için geçerli olup reklam yayınları da bu kapsamda değerlendirilmektedir. Bir bölücü terör örgütünü haklı gösteren veya öven mesajlar verecek şekilde açık veya bilinçaltı yöntemlerle ekrana getirmek, toplumsal hassasiyeti zedeleyecek bir durumdur. Terör örgütlerini bir kardeşlik veya özgürlük abidesi gibi sunarak örgütü temsil eden bez parçasını masum bir kız çocuğuyla şirin gösterme çabaları terör örgütlerini öven ve onları haklı gösterme çabalarının bir uzantısı ve gayreti içerisinde algı oluşturulmaya çalışıldığı, dolayısıyla ulusal çapta yayın yapan bir platformda terör örgütünü kardeşlik içeren ifadelerin yanına koyarak bilinçaltı mesajlarla şirin gösterilmeye çalışılmasının kamusal sorumluluk anlayışı ile bağdaşmadığı gibi toplumda kin ve nefret duyguları oluşturabilecek nitelik olduğu kanaatine varılmıştır.

Bu nedenle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan; "Terörü övemez ve teşvik edemez, terör örgütlerini güçlü veya haklı gösteremez, ... özelliklerini yansıtıcı nitelikte olamaz." hükmünün ihlal edildiği sabit görülmüştür.

6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinin ihlali nedeniyle; Kanun’un 32’inci maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca, ihlalin ağırlığı, ihlalin mahiyeti, anılan madde ile korunmak istenen kamusal menfaat göz önünde bulundurularak, %5 oranında idari para cezası uygulanmasına karar verilmesi takdir edilmiştir.

Bu itibarla;

1) 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan; "Terörü övemez ve teşvik edemez, terör örgütlerini güçlü veya haklı gösteremez, ... özelliklerini yansıtıcı nitelikte olamaz." ilkesinin ihlali nedeniyle;

6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Bu Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (d), (f), (g), (ğ), (h), (n), (ö), (s), (ş) ve (t) bentlerindeki yayın hizmeti ilkelerine ve aynı maddenin dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara, ihlalin ağırlığı ve yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde ikisinden beşine kadar idarî para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz. Ayrıca, idarî tedbir olarak, ihlale konu programın yayınının beş keze kadar durdurulmasına, isteğe bağlı yayın hizmetlerinde ihlale konu programın katalogdan çıkarılmasına karar verilir. İhlalin mahiyeti göz önünde bulundurularak, bu fıkra hükümlerine göre idarî para cezası ile birlikte idarî tedbire karar verilebileceği gibi, sadece idarî para cezasına veya tedbire de karar verilebilir.” hükmü uyarınca, idari para cezası uygulanması gerektiği,

a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Haziran 2020 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 780.000,00 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde beş oranı (%5) 39.000,00 Türk Lirası İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentlerindeki ilkelerle dördüncü fıkrasına aykırı yayın yapılmasını müteakip verilecek yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının on güne kadar durdurulmasına; ikinci tekrarı halinde ise, yayın lisansının iptaline karar verilir. … ” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Ayrıca konu ile ilgili olarak;

1) İhlale konu reklam yayınının bir örneğinin Reklam Kurulu'na gönderilmesine,

2) Hukuk Müşavirliğince Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına,

Üst Kurul Üyesi Okan KONURALP, İlhan TAŞCI ve Ali ÜRKÜT’ün karşı oyları ve oy çokluğu ile karar verildi.