İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığının 09.08.2021 tarih ve 1090 sayılı yazısına konu FOX logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluşta 02, 03, 04.08.2021 tarihlerinde saat 19:00’da yayınlanan "Ana Haber Bülteni" yayınlarına ilişkin uzman raporu ile video görüntülerinin incelenmesi ve değerlendirilmesiyle yapılan görüşmeler sonucunda;

FOX logosuyla yayın yapan medya hizmet sağlayıcı kuruluş tarafından 02, 03, 04.08.2021 tarihlerinde saat 19:00’da yayınlanan sunuculuğunu Gülbin Tosun’un yaptığı, "Ana Haber Bülteni"nin 2 Ağustos 2021 tarihinde yayınlanan bölümde, sunucu tarafından; "Bu akşam etiketimiz "durum vahim". İçim yanıyor, içimiz yanıyor. Sizleri tamamıyla bilgilendirecek bir bülten hazırladık. Durum vahim olduğu için detaylar önemli. Hemen başlayacağız bültene, Türkiye'nin ciğerleri 6 gündür yanıyor. 28 Temmuz'dan bu yana devam eden yangınları kontrol altına almak, rüzgarın da etkisi ile güçleşiyor. Türkiye'nin 35 ilinde 138 ayrı noktada yükselmeye devam ediyor alevler. FOX Haber alevlere teslim olan Milas ve Marmaris'teki zorlu mücadeleyi görüntüledi. Birazdan FOX Haber muhabirleri Gülşah İnce, görüyorsunuz ekranda ve Onur Tosun'a bağlanıp bölgedeki son durumu canlı yayında alacağız. Ama önce geceden sabaha kadar neler yaşandı, gün ağardığında nasıl bir manzara vardı, son durumu özetleyen haberimiz geliyor ekranlarınıza." sunumuyla, "Türkiye 6 Gündür Kabusu Yaşıyor", "35 İlde 138 Noktadan Dumanlar Yükseliyor, Hava Araçları Yetersiz Kalıyor" haber bantıyla tanımlanan haberin devamında haber muhabirinin korku ve infial oluşturacak derecedeki endişeli sunumunun yer aldığı haberde; saat 19:01:09 (Siren sesleri ve yanan orman görüntüleri eşliğinde "... Koşun koşun koşun...",- (Su tankeri ve Jandarma aracının yanından koşarak kameraya doğru gelir. Bu esnada sirenler çalmaktadır.) O kadar hızlı geliyor ki alevler, kabus gibi, bir anda yükseldi. Bir anda hızla üzerimize doğru geliyor. Ah. Gel, gel, gel... Atla çabuk...,-Arabada bulunan bir kişi: Bin ablacım bin, kapat kapat şeyi kurtar aynayı kurtar. (Muhabir endişeli bir haldedir ve arabanın içinden çekim yapılmaya devam edilir.)- (Ağlamaklı bir halde haberi sunmaya başlar.) Sadece saniyeler içerisinde alevler bir anda büyüdü. Rüzgarın yön değiştirmesiyle hızlıca bölgeyi terk etmemiz istendi ama büyük bir tehlike atlatıldı. ("Alevler Hızla Dev Bir Yangına Döndü", "Karadan Müdahale Yetersiz Kalınca Yangın Yolu Kapatacak Hale Geldi" haber bantı ekrana gelir.) Gördüğünüz üzere sadece en başta tek tük yükselen alevlerdi ama görüntü korkutucu. Yukarıdan aşağı doğru geliyor, itfaiye ekipleri, içeriye araçları ile girenler hortumlarla müdahale etmeye çalışıyor. Ama saatlerdir bu şekilde yapılan müdahalenin görülüyor ki çok fazla bir faydası yok. ("Rüzgar Çabaları Boşa Çıkartıyor", "Rüzgarla Büyüyen Alevler Yüzünden Ekipler İlerleyemiyor",

3 Ağustos 2021 tarihinde yayınlanan bölümünde, sunucu tarafından; "Bu akşam etiketimiz "artık bitsin". Bir haftadır ülke olarak yaşadığımız çile canlarımızın çektiği acılar artık bitsin diyerek başlıyoruz bültene. Türkiye'nin ciğerleri yedi gündür yanıyor. 150'den fazla noktada irili ufaklı yangınlar var ama en kritik bölgeler Manavgat, Marmaris, Milas ve Bodrum. Birazdan sıcak noktalarda görev yapan Fox haber muhabirlerine bağlanacağız ve son durumu canlı yayında aktaracağız. Önce o sıcak noktalarda son 24 saatte yaşananları aktaralım. Bir türlü kontrol altına alınamayan bu bölgelerde yerleşim yerleri, büyük tehlike altında.",-"Türkiye 1 Haftadır Yanıyor" haber bantıyla tanımlanan haberin devamında haber muhabirinin korku ve infial oluşturacak derecedeki endişeli şekilde;- ("oooho, kaç, kaç, kaç, abla, çabuk, ablaa" bağırışları ambulans ve siren sesleri ve yangına müdahale eden helikopter görüntüsü eşliğinde)- "... Can pazarı yaşanıyor burada."- (yangını göstererek endişe ve panik haline) .... Çok yaklaştı evlere."- ".... en kritik 9 nokta hala alev alev. Özellikle Milas, Bodrum, Marmaris ve Manavgat tehlikenin en yüksek olduğu yerler. Alevler evlere ulaşmaya başlayınca o bölgelerde yaşayanlar sahillere attı kendini."...Saat 19:03:06'te "Yangın Manavgat Merkeze İlerliyor" haber bantıyla devam eden haberin görüntülerinde siren ve korna sesleri arasında bir vatandaşın endişeli ve ağlamaklı sesiyle "-Aman Allah'ım. Yarabbim. dua edin" sesi duyuluyor.- ...Saat 19:06:38'de "Alevler Termik Santrale İlerliyor." haber bantıyla verilen haberin devamında dış ses: "Endişe artık daha büyük. Çünkü artık alevler Ören'e ve termik santrallere ilerliyor. Her dakika daha büyük önem taşıyor alevlerle mücadelede.", “...”Saat 19:07:53'te Haber spikerinin "Şu anda termik santralin önündesin. Alevler yaklaşmıştı zaten. Korkumuz gün içinde de büyüktü. Şimdi durum ne, önlemler neler seni dinleyelim." sunumu ve "Alevler Termik Santrale Yaklaştı." haber bantıyla devam eden haberde muhabir "Gülbin söylediğin gibi 1 saatte o kadar çok şey değişti ki. O kadar fazla nokta değiştirdik ki. Santralin önüne kadar geldik. Ören'e artık iyice yaklaştık. Tabi biz ilerledikçe hemen arkamızda gördüğünüz üzere tepenin üzerinde alevler de bizlerle birlikte geliyor. Hemen gösterelim. Kenan Özcan size o alevleri göstersin. Zaten yayında da dikkate edeceksiniz rüzgarın sesine. O kadar fazla rüzgar var ki sürekli yön değiştiriyor ve Ören'e doğru rüzgar esiyor. O nedenle alevler hızla hareket ediyor. Siteler bölgesinden buraya kadar hızla ilerledi ve hemen çok kritik bir noktada olduğumuz için tabi ki de. Helikopterleri görüyorsunuz... Tepeleri aşa aşa geldi Siteler bölgesinden. Hatta bu sabah sadece o Siteler bölgesinde evlere ulaşır mı alevler derken biz o evleri de aştık ve şu anda termik santralin önündeyiz. Bu termik santral aslında Milas'ta yangın başladığından bu yana özellikle kırmızı noktayla gösterilen bir yerdi. ...", ..."Yalnızca 1 Helikopter Var",

4 Ağustos 2021 tarihinde yayınlanan bölümünde ise, sunucu tarafından; "Bu akşam etiketimiz "aman dikkat". ifadeleriyle başlamıştır. Haber muhabirinin korku ve infial oluşturacak derecedeki endişeli şekilde; "Alevler Ören'e İlerliyor", "Tek Şeritli Yoldan Panikle Güvenli Bölgelere Doğru Koştular" – (alevleri göstererek telaşlı bir şekilde haberi sunmaya başlar.)- Tüm ekipler sitenin yukarısında alevleri söndürmeye çalıştı ama hiçbir işe yaramadı. İyice aşağıya ve hatta Ören tarafına doğru gidiyor ve şu an ekipler bu bölgeyi boşaltıyor ve herkesin de gitmesini istiyorlar. O konuda uyarılar yapıyorlar. Bakın Ören tarafına araçlar artık ilerliyor. (Yola doğru yürüyerek bölgeden ayrılan araçları gösterir.), ("Tehdit Her Dakika Büyüdü", "Ekipler Evleri Tahliye Etti, Kimi Aracıyla Kimi Koşarak Uzaklaştı" (Alevler ve kaçan insanlar gösterilir.)- Muğla Milas'ı yakıp kavuran alevler Çökertme'nin ardından Türkeveleri'ni teslim aldı. Bir site alevler içinde kaldı. Bununla da kalmadı. Ören'e doğru rüzgar ile ilerleyişini sürdürdü alevler. (Hayvanlarını bölgeden uzaklaştırmak isteyen insanlar ve tepenin ardındaki yangın eşliğinde haber sunulur.)- Aslında tahliye hızla olmalıydı ama o kadar hızlı ilerledi ki. Tepenin ardında bakın hemen alevler ve hayvanları da çıkarmak durumundalar ama nereye nasıl ne hızla gidecekler belli değil.- Tahliye sürerken de yangın etkisini artırdı. "Alevlerden Kaçış", "Siteler Bölgesi Yangına Teslim Olunca Mahalleli Tahliye Edildi" haber bandı ekrana gelir.)- İlerledikçe alevler de bizle birlikte ilerliyor. Evlerin ilerisinde bir noktadayız ve görüldüğü üzere bir fabrika var burada. Fabrikanın üzerine doğru ilerliyor yangın ve acil tahliye edildi fabrika. Hareketliliği görüyorsunuz. Araç trafiği, yayalar, araçlar hızla bölgeyi boşaltıyor."Korku Ve Panikle Yollara Düştüler, "Tahliye Edilenlerin Aklı Yangınla Mücadele Eden Yakınlarında Kaldı" haber bandı ekrana gelir.- Bizi buradan boşalt diyorlar. Orası yanıyor. Orada benim yeğenim çalışıyor, kuzenim çalışıyor hepsi dozerde şurada burada. Burayı ben nasıl terk edeceğim? "Yangın Termik Santrallere Yaklaşıyor", "Sabah İlerleyişi Durdurulan Alevler Yeniden Termik Santrallere İlerliyor" haber bandı ekrana gelir.- Bir anda indi alevler ve işte zaten yolda hazır bekleyen itfaiye araçları, Orman Bölge Müdürlüğü'ne ait yangın söndürme araçları da hemen tüm araçlar bölgeye sevk edildi. Acil durum var şu anda.(...Mehmet hızla geri gel, geri gel...), "Santral Ve Çevresi Tahliye Edildi, "Alevler Yaklaşınca Ekipler Acil Şekilde Tahliyeye Başladı" haber bandı ekrana gelir.)- Termik santrale çok yakın bir noktada artık. 500 metre mesafe diyebiliriz. Ortada gün boyunca çalışmalar devam etmişti ama alevlerin nerede duracağı şimdi merak ediliyor.” şeklinde ifadelere yer verildiği görülmüştür.

Bilindiği üzere, Yangınlar gibi kriz zamanlarında ilk tepkileri endişe olan bireyler, gerçekte ne olduğunu anlayabilmek ve içinde bulunduğu belirsizliği giderebilmek için enformasyona ihtiyaç duyduğundan özellikle ana haber bültenlerini takip etmektedir. Bu şaşkınlık ve karmaşa içerisinde izleyiciler, ne yapılması gerektiğine dair yol haritası belirlemek için yetkili merciler ile devlet büyüklerinin açıklamalarına ve bu durumlarla ilgili uzmanların yorum ve görüş paylaşımına ihtiyaç duymaktadır. Dolayısıyla, haber alma ihtiyacından kaynaklı açıklamalar, izleyicinin temel beklentilerini oluşturmakta, haberlerde yer alan sansasyonel olmayan, panik ortamı yaratmayacak türden açıklamalar hayati önem taşımaktadır.

Yayıncının haber programlarıyla kamuoyunu bilgilendirme görevini icra ederken, kriz haberciliğinin hassas dengelerini akılda tutması beklenmektedir. 2014 yılında hazırlanan Yayın İlkeleri Rehberi'nde "Kriz zamanı yayınlarında izleyicilerde korku, panik, endişe yaratacak ifadeler kullanılmamalı gerilimi artıracak nitelikteki yorumlardan kaçınılmalıdır." ifadesine yer verildiği, yayıncı kuruluşların, yangın gibi kriz anlarında ülkede yaşananlara ilişkin haberlerin veriliş tarzı ve dilinde otokontrol yapmalarının gerekliliği vurgulanmaktadır.

İhlale konu yayında, "O kadar hızlı geliyor ki alevler, kabus gibi, bir anda yükseldi. Bir anda hızla üzerimize doğru geliyor. Ah. Gel, gel, gel... Atla çabuk...", "Rüzgarın yön değiştirmesiyle hızlıca bölgeyi terk etmemiz istendi ama büyük bir tehlike atlatıldı.", "Gördüğünüz üzere sadece en başta tek tük yükselen alevlerdi ama görüntü korkutucu.", "Ama saatlerdir bu şekilde yapılan müdahalenin görülüyor ki çok fazla bir faydası yok.", "Bir türlü kontrol altına alınamayan bu bölgelerde yerleşim yerleri, büyük tehlike altında, Can pazarı yaşanıyor, Çok yaklaştı evlere, en kritik 9 nokta hala alev alev, Alevler evlere ulaşmaya başlayınca o bölgelerde yaşayanlar sahillere attı kendini."Endişe artık daha büyük. Çünkü artık alevler Ören' e ve termik santrallere ilerliyor. evlere ulaşır mı alevler derken biz o evleri de aştık ve şu anda termik santralin önündeyiz. Bu termik santral aslında Milas'ta yangın başladığından bu yana özellikle kırmızı noktayla gösterilen bir yerdi.", "Tüm ekipler sitenin yukarısında alevleri söndürmeye çalıştı ama hiçbir işe yaramadı." şeklinde ifadelerin, yangın sırasında ve sonrasında oluşan kriz zamanında ekranda olması gereken doğru bilgi akışı, sağ duyulu ve yatıştırıcı açıklamaların aksine, yanıltıcı, endişe verici, infial oluşturabilecek nitelikte olduğu, özellikle de haber muhabirinin panik haldeki infial oluşturacak sunumunun ekrana getirilmesiyle, kriz zamanı habercilerden beklenen kamusal sorumluluk ve yayıncılık anlayışla bağdaşmadığı kanaatine varılmıştır.

Bu nedenlerle mezkur yayında, 6112 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinin ihlal edildiği kanaatine varılmıştır.

Bu itibarla;

6112 sayılı Kanun’un 8'inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan, "Tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmamak zorundadır; soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğundan emin olunmaksızın yayınlanamaz; haberin verilişinde abartılı ses ve görüntüye, doğal sesin dışında efekt ve müziğe yer verilemez; görüntülerin arşiv veya canlandırma niteliği ile ajanslardan veya başka bir medya kaynağından alınan haberlerin kaynağının belirtilmesi zorunludur. ilkesinin ihlali nedeniyle,

6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “8 inci maddenin birinci fıkrasının diğer bentleri ile ikinci ve üçüncü fıkralarında ve bu Kanunun diğer maddelerinde belirlenen ilke, yükümlülük veya yasaklara aykırı yayın yapan ve/veya bu Kanun hükümleri kapsamında Üst Kurul tarafından belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmeyen medya hizmet sağlayıcıya ihlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği aydan bir önceki aydaki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde birinden yüzde üçüne kadar idari para cezası verilir. İdarî para cezası miktarı, radyo kuruluşları için bin Türk Lirasından, televizyon kuruluşları ve isteğe bağlı medya hizmet sağlayıcıları için onbin Türk Lirasından az olamaz.” hükmü uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği,

a) İhlalin ağırlığı, yayının ortamı ve alanı göz önünde bulundurularak, ihlalin tespit edildiği tarihi itibariyle kuruluşun Temmuz 2021 ayına ait ticari iletişim gelir beyanının 40.450.979,45 Türk Lirası olduğu değerlendirilerek, yüzde iki oranı (%2) 809.020,00 TL İDARİ PARA CEZASI UYGULANMASINA,

b) 6112 sayılı Kanun'un 32’nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “8’inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (d) bentleri dışındaki bentlerini, aynı maddenin ikinci fıkrasını ve bu Kanunun yayın hizmetlerinde ticari iletişimi düzenleyen hükümlerinden herhangi birini yaptırım kararının tebliğinden itibaren bir yıl içinde yirmiden fazla ihlal eden medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayını beş güne kadar durdurulur. Bir yıl içinde aynı ihlalin tekrarı halinde, medya hizmet sağlayıcı kuruluşun yayınının beş günden on güne kadar durdurulmasına; ihlalin ikinci tekrarı halinde ise yayın lisansının iptaline karar verilir. …” hükmü uyarınca işlem tesis edileceği hususunun yapılacak tebligatta bildirilmesine,

Üst Kurul Üyesi Okan KONURALP’in karşı oyu ve oy çokluğu ile karar verildi.